Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Nitrocard

Produkt leczniczy Nitrocard w postaci maści (20 mg/g) zawierający glicerol triazotan wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania. Poniżej przedstawiono najważniejsze informacje dotyczące bezpieczeństwa terapii tym preparatem, które powinny być brane pod uwagę przez personel medyczny przepisujący lek pacjentom.¹

Podstawowe ostrzeżenia dotyczące stosowania

Nitrocard nie powinien być stosowany doraźnie w celu przerwania napadu bólu dławicowego. Jest to preparat przeznaczony do terapii przewlekłej, a nie do doraźnego łagodzenia ostrych objawów dławicy piersiowej.²

Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania leku u pacjentów z następującymi stanami klinicznymi:³

• Niskie ciśnienie tętnicze – ze względu na naczyniorozszerzające działanie nitrogliceryny, które może prowadzić do dalszego obniżenia ciśnienia
• Zaburzona czynność nerek – wymagająca dostosowania dawkowania
• Ostra niewydolność krążenia – gdzie efekt hemodynamiczny leku musi być starannie monitorowany
• Ostry zawał mięśnia sercowego – gdzie należy rozważyć potencjalne korzyści i ryzyka terapii

Zjawisko tolerancji na nitroglicerynę

Istotnym problemem podczas długotrwałej terapii nitrokardem jest możliwość rozwoju tolerancji na nitroglicerynę. W przypadku rozwinięcia się tzw. „tolerancji” na duże dawki leku, nie należy gwałtownie przerywać terapii. Nagłe odstawienie leku może doprowadzić do niebezpiecznego skurczu naczyń wieńcowych serca i znacznego nasilenia objawów dławicy piersiowej.⁴

Rekomendowany schemat odstawienia leku obejmuje stopniowe wydłużanie przerw między kolejnymi aplikacjami przez okres kilku dni. W przypadku wystąpienia bólu dławicowego podczas odstawiania leku, zaleca się podanie nitrogliceryny na błonę śluzową policzka jako doraźny środek pomocniczy.⁵

Środki ostrożności podczas aplikacji leku

Nitrocard działa silnie drażniąco na rogówkę, spojówki i błony śluzowe. Aby zapobiec podrażnieniom, wcieranie maści należy wykonywać wyłącznie w gumowej rękawiczce. Jeśli lek zostanie zaaplikowany bez użycia rękawiczek, konieczne jest natychmiastowe i dokładne umycie rąk po zastosowaniu preparatu.⁶

Należy poinformować pacjenta, że duże dawki nitrogliceryny mogą prowadzić do znacznego spadku ciśnienia tętniczego i związanych z tym konsekwencji klinicznych, które zostały szczegółowo opisane w sekcji dotyczącej przedawkowania leku.⁷

Stosowanie u pacjentów z hipoksemią

Szczególną ostrożność należy zachować stosując Nitrocard u pacjentów z hipoksemią tętniczą spowodowaną:⁸

• Ciężką niedokrwistością – w tym indukowaną niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, ponieważ u tych pacjentów biotransformacja nitrogliceryny jest istotnie zmniejszona
• Hipoksją i zaburzeniami stosunku wentylacji do perfuzji – wynikającymi z choroby płuc lub choroby niedokrwiennej serca

U pacjentów z hipowentylacją pęcherzykową dochodzi do zwężenia naczyń płucnych, co powoduje redystrybucję przepływu płucnego w kierunku obszarów o lepszej wentylacji pęcherzykowej (odruch pęcherzykowo-włośniczkowy Eulera-Liljenstranda). Jest to mechanizm kompensacyjny organizmu.⁹

Szczególną grupę ryzyka stanowią pacjenci z dławicą piersiową, zawałem mięśnia sercowego lub przemijającym niedokrwieniem mózgu/udarem niedokrwiennym mózgu, którzy często cierpią na zaburzenia małych dróg oddechowych, zwłaszcza hipoksję pęcherzykową. W takich przypadkach dochodzi do skurczu naczyń płucnych i redystrybucji przepływu krwi z obszarów hipoksycznych do lepiej wentylowanych obszarów płuc.¹⁰

Nitrogliceryna, jako silny środek naczyniorozszerzający, może odwrócić ten ochronny mechanizm skurczu naczyń, co może skutkować zwiększeniem przepływu krwi w słabo wentylowanych obszarach płuc. Prowadzi to do pogorszenia stosunku wentylacji do perfuzji oraz dalszego spadku cząstkowego ciśnienia tlenu w tętnicach, co może nasilać hipoksemię.¹¹

Kardiomiopatia przerostowa

Należy zachować szczególną ostrożność lub rozważyć przeciwwskazanie do stosowania nitratów u pacjentów z kardiomiopatią przerostową. Nitraty mogą nasilać objawy dławicy wywołanej tą patologią ze względu na ich wpływ hemodynamiczny i zmienioną architekturę mięśnia sercowego u tych pacjentów.¹²

Ostrzeżenia dotyczące substancji pomocniczych

Produkt leczniczy Nitrocard zawiera substancje pomocnicze, które mogą powodować działania niepożądane:

• Butylohydroksyanizol (E 320) – może powodować miejscowe reakcje alergiczne skóry, m.in. kontaktowe zapalenie skóry
• Lanolina – również może wywoływać miejscowe reakcje alergiczne skóry, szczególnie u osób z nadwrażliwością na składniki wełny owczej

Pacjenci z historią reakcji alergicznych powinni być poinformowani o możliwości wystąpienia takich objawów i poinstruowani o konieczności przerwania stosowania leku w przypadku pojawienia się reakcji skórnych.¹³