dysfunkcja węzła zatokowego
Dysfunkcja węzła zatokowego (DWZ), znana również jako zespół chorego węzła zatokowego (sick sinus syndrome), to zaburzenie czynności węzła zatokowo-przedsionkowego, który w warunkach fizjologicznych odpowiada za generowanie prawidłowego rytmu serca. Schorzenie to obejmuje spektrum nieprawidłowości od bradykardii zatokowej, przez zahamowanie zatokowe, aż po zespół tachykardia-bradykardia.
Najczęstszymi przyczynami DWZ są zmiany zwyrodnieniowe związane z wiekiem, choroba niedokrwienna serca, kardiomiopatie, wady zastawkowe, choroby naciekowe, zapalenie mięśnia sercowego oraz działania niepożądane leków (np. beta-blokery, blokery kanału wapniowego, digoksyna). Objawy kliniczne obejmują omdlenia, zawroty głowy, zmęczenie, duszność wysiłkową oraz kołatania serca.
Diagnostyka DWZ opiera się głównie na badaniu EKG, 24-godzinnym monitorowaniu holterowskim oraz testach wysiłkowych. W niektórych przypadkach konieczne jest wykonanie badania elektrofizjologicznego serca. Leczenie zależy od nasilenia objawów i może obejmować odstawienie leków o działaniu chronotropowo ujemnym, farmakoterapię lub implantację stymulatora serca, który pozostaje metodą z wyboru w objawowej dysfunkcji węzła zatokowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sotahexal 160
Sotalol, będący lekiem przeciwarytmicznym klasy III z właściwościami beta-adrenolitycznymi, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu ze względu na ryzyko proarytmii, zwłaszcza torsade de pointes. Nagłe odstawienie sotalolu może prowadzić do zaostrzenia dławicy piersiowej, zaburzeń rytmu serca oraz zawału mięśnia sercowego, dlatego zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki przez 1-2 tygodnie. Kluczowymi czynnikami ryzyka torsade de pointes są: wydłużenie odstępu QT (szczególnie powyżej 480 ms, a krytycznie powyżej 550 ms), bradykardia, hipokaliemia, hipomagnezemia, wysokie stężenie sotalolu w osoczu (zwłaszcza przy niewydolności nerek) oraz jednoczesne stosowanie innych leków wydłużających QT. Kobiety są bardziej podatne na te zaburzenia. W badaniach klinicznych częstość ciężkiej proarytmii przy dawkach do 320 mg wynosiła <2%, natomiast przy wyższych dawkach ryzyko wzrastało ponad dwukrotnie. U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca i utrwalonym częstoskurczem komorowym ryzyko to sięga około 7%.
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia zatokowa, częstoskurcz komorowy, dławica piersiowa, dysfunkcja węzła zatokowego, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd naparstnicy, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomegalia, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny, łuszczyca, migotanie komór, nadczynność tarczycy, proarytmia, reakcja anafilaktyczna, receptor beta-adrenergiczny, sotalol chlorowodorek, torsade de pointes, zaburzenia rytmu serca, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia rytmu serca – Etiologia i przyczyny
Zaburzenia rytmu serca (arytmie) wynikają z nieprawidłowości w elektrycznym układzie przewodzącym serca, obejmujących m.in. dysfunkcję węzła zatokowo-przedsionkowego, blokady przewodzenia czy obecność dodatkowych szlaków (np. zespół Wolffa-Parkinsona-White’a). Najczęstszą przyczyną są choroby serca, takie jak choroba wieńcowa, zawał serca z bliznowaceniem tkanki, niewydolność serca, kardiomiopatie oraz wady zastawkowe i wrodzone. Czynniki pozasercowe, w tym nadciśnienie tętnicze, zaburzenia funkcji tarczycy, cukrzyca, bezdech senny, infekcje, przewlekła choroba nerek oraz COVID-19, również wpływają na powstawanie arytmii. Zaburzenia elektrolitowe (potas, sód, wapń, magnez) w zakresie zarówno hipokalemii, jak i hiperkalemii, są istotnym czynnikiem ryzyka, szczególnie w kontekście odwodnienia, niewydolności nerek, stosowania diuretyków czy biegunek. Ponadto, dziedziczne zespoły arytmogenne, takie jak zespół długiego QT, zespół Brugadów czy katecholaminergiczny częstoskurcz komorowy, predysponują do groźnych arytmii u młodych pacjentów bez strukturalnych chorób serca.
arytmia komorowa, arytmogenna kardiomiopatia prawej komory, bezdech senny, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba tarczycy, choroba wieńcowa, cukrzyca, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, dysfunkcja węzła zatokowego, hipokaliemia, kardiomiopatia, kardiomiopatia alkoholowa, kardiomiopatia tachyarytmiczna, katecholaminergiczny wielokształtny częstoskurcz komorowy, lek przeciwarytmiczny, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nagła śmierć sercowa, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, przedwczesne pobudzenie komorowe, przewlekła choroba nerek, tachykardia, trzepotanie przedsionków, udar mózgu, wada zastawkowa serca, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wirusowe zapalenie mięśnia sercowego, wrodzona wada serca, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zawał serca, zespół Brugadów, zespół długiego QT, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon leków
Działania niepożądane – Ivabradine Ranbaxy 5 mg
Iwabradyna, stosowana w terapii chorób układu sercowo-naczyniowego, wykazuje charakterystyczne działania niepożądane związane z jej mechanizmem działania, przede wszystkim bradykardię i zaburzenia widzenia. Zaburzenia widzenia, zgłaszane u 14,5% pacjentów, manifestują się jako przemijające wrażenia silnego światła, efekt stroboskopowy, kalejdoskopowy lub zwielokrotnione obrazy, zwykle pojawiające się w ciągu pierwszych dwóch miesięcy leczenia i ustępujące w trakcie terapii lub po jej zakończeniu. Bradykardia występuje u 3,3% pacjentów, z ciężką postacią (HR ≤40/min) u 0,5%. Ponadto, badanie SIGNIFY wykazało zwiększone ryzyko migotania przedsionków (4,86% vs. 4,08% w grupie kontrolnej; HR 1,26, 95% CI 1,15-1,39). Inne działania niepożądane obejmują bóle głowy, zawroty głowy, omdlenia, zaburzenia widzenia (niewyraźne, podwójne), blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, dodatkowe skurcze serca, wahania ciśnienia tętniczego, nudności, zaparcia, wysypki skórne oraz podwyższone stężenie kwasu moczowego i kreatyniny.
astenia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba układu sercowo-naczyniowego, dodatkowy skurcz komorowy, dodatkowy skurcz nadkomorowy, duszność, dysfunkcja węzła zatokowego, efekt stroboskopowy, eozynofilia, iwabradyna, kołatanie serca, kreatynina we krwi, kurcz mięśni, kwas moczowy we krwi, mechanizm farmakologiczny, migotanie przedsionków, niedociśnienie, niekontrolowane ciśnienie tętnicze, niewyraźne widzenie, obrzęk naczynioruchowy, obrzęk skóry, odstęp PQ, omdlenie, podwójne widzenie, pokrzywka, profil bezpieczeństwa leku, przetrwałe wrażenie wzrokowe, repolaryzacja komór serca, rumień, właściwość chronotropowa, wydłużenie odstępu QT, zaburzenie widzenia, zawrót głowy pochodzenia błędnikowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon chorób i schorzeń
Defekt przegrody międzyprzedsionkowej – Epidemiologia
Defekt przegrody międzyprzedsionkowej (ASD) stanowi 10-15% wszystkich wrodzonych wad serca, z częstością występowania szacowaną na 1,6-1,65 na 1000 żywych urodzeń, co odpowiada około 5240 noworodkom rocznie w USA. ASD typu secundum, najczęstszy typ (70-75%), lokalizuje się w obszarze dołu owalnego i wykazuje predylekcję do występowania u kobiet (stosunek 2:1). Epidemiologia ASD wykazuje zróżnicowanie geograficzne i ekonomiczne, z wyższą częstością diagnoz w krajach rozwiniętych, co jest częściowo efektem lepszych metod diagnostycznych, zwłaszcza echokardiografii. Wczesne wykrycie ma kluczowe znaczenie, gdyż mniejsze defekty typu secundum mają wysoką szansę na spontaniczne zamknięcie (4-96%), szczególnie jeśli diagnoza następuje we wczesnym dzieciństwie. Czynniki ryzyka obejmują zaawansowany wiek matki, mutacje genetyczne (NKX2.5, GATA4, TBX5), zespoły genetyczne (Downa, Noonana) oraz ekspozycję prenatalną na alkohol (OR=1,9; CI95=1,1-3,4) i kannabinoidy.
arytmia przedsionkowa, ASD typu secundum, blok przedsionkowo-komorowy, defekt przegrody międzyprzedsionkowej, duszność wysiłkowa, dysfunkcja węzła zatokowego, echokardiografia, kołatanie serca, migotanie przedsionków, mutacja genetyczna, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, niewydolność prawej komory, niewydolność serca, ostium primum, przeciek lewo-prawy, przetrwały otwór owalny, sinus venosus, tachyarytmia przedsionkowa, trzepotanie przedsionków, wcześniactwo, wrodzona wada serca, zespół Downa, zespół Noonana - Leksykon leków
Działania niepożądane – Dilatrend 25 mg
Działania niepożądane karwedylolu (Dilatrend) 25 mg występują z różną częstością, niezależnie od wskazań terapeutycznych, obejmując przewlekłą niewydolność serca, zaburzenia czynności lewej komory po zawale mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze oraz chorobę wieńcową. Najczęstsze działania niepożądane to niewydolność serca (bardzo często), bradykardia, hiperwolemia, zaburzenia widzenia, nudności, biegunka, wymioty, astenia, zawroty głowy i ból głowy (często lub bardzo często). Warto podkreślić, że zawroty głowy, zaburzenia widzenia i bradykardia wykazują zależność od dawki. U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca może dojść do nasilenia objawów i zatrzymania płynów podczas zwiększania dawki, co wymaga ścisłego monitorowania. Ponadto, u osób z niskim ciśnieniem tętniczym, cukrzycą, zaburzeniami nerek lub predyspozycją do zaburzeń przewodzenia serca istnieje ryzyko pogorszenia stanu klinicznego.
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, chromanie przestankowe, cukrzyca, dławica piersiowa, dysfunkcja węzła zatokowego, hiperwolemia, hipotensja, karwedylol, leukopenia, małopłytkowość, nadciśnienie tętnicze, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność serca, objaw Raynauda, ostry zawał mięśnia sercowego, przewlekła niewydolność serca, rozsiane zmiany naczyniowe, rumień wielopostaciowy, stosunek korzyści do ryzyka, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie czynności lewej komory, zaburzenie przewodnictwa serca, zaburzenie widzenia, zahamowanie zatokowe, zastoinowa niewydolność serca, zespół Stevensa-Johnsona, zespół suchego oka - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Oxycardil 60 60 mg
Lek Oxycardil 60 zawiera diltiazemu chlorowodorek w dawce 60 mg i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 71 mg laktozy i 0,5 mg sacharozy w tabletce. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują zespół chorego węzła zatokowego bez wszczepionego stymulatora komorowego, blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia bez stymulatora, ciężką bradykardię (<40 uderzeń/min) oraz niewydolność lewej komory z zastojem płucnym. Diltiazem, ze względu na działanie chronotropowe i inotropowe ujemne, może pogłębiać te stany, zwiększając ryzyko poważnych zaburzeń rytmu i niewydolności serca.
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dantrolen, diltiazemu chlorowodorek, dysfunkcja węzła zatokowego, działanie chronotropowe ujemne, działanie inotropowe ujemne, iwabradyna, lomitapid, nadwrażliwość, niewydolność lewej komory serca, parametry hemodynamiczne, stymulator komorowy, substancja czynna, tabletka powlekana, zaburzenia przewodnictwa, zaburzenia rytmu serca, zastój w krążeniu płucnym, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon chorób i schorzeń
Arytmia serca – Leczenie
Leczenie arytmii serca wymaga indywidualnego podejścia, uwzględniającego typ zaburzenia rytmu, nasilenie objawów oraz choroby współistniejące. Farmakoterapia stanowi podstawę terapii, obejmując leki antyarytmiczne takie jak blokery kanałów sodowych (chinidyna, propafenon), potasowych (sotalol, amiodaron), beta-blokery (metoprolol, bisoprolol), blokery kanałów wapniowych (werapamil, diltiazem) oraz glikozydy nasercowe (digoksyna). W migotaniu przedsionków kluczowe jest stosowanie antykoagulantów, w tym antagonistów witaminy K (warfaryna) oraz nowych doustnych antykoagulantów (dabigatran, rywaroksaban, apiksaban, edoksaban), celem redukcji ryzyka powikłań zakrzepowo-zatorowych. W przypadku opornych tachyarytmii stosuje się kardiowersję elektryczną, a w tachyarytmiach nadkomorowych manewry wagalne. Ablacja przezskórna, wykorzystująca techniki takie jak RF, krioablacja, PFA czy ablacja laserowa, osiąga skuteczność 90-98% w leczeniu częstoskurczu nawrotnego w węźle przedsionkowo-komorowym oraz zespołu Wolffa-Parkinsona-White’a, natomiast w migotaniu przedsionków wymaga często powtórzeń. Implantacja stymulatorów serca (jedno-, dwujamowych, CRT) oraz ICD jest wskazana odpowiednio w bradyarytmiach i złośliwych arytmiach komorowych, z żywotnością baterii 8-10 lat dla stymulatorów i 6-8 lat dla ICD.
ablacja epikardialna, ablacja laserowa, ablacja przezskórna, antagonista witaminy K, arytmia komorowa, arytmia serca, beta-bloker, blok lewej odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bloker kanału potasowego, bloker kanału sodowego, bloker kanału wapniowego, bradyarytmia, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nawrotny, dysfunkcja węzła zatokowego, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd nasercowy, kardiowersja elektryczna, krioablacja, lek antyarytmiczny, lek przeciwkrzepliwy, manewr wagalny, migotanie komór, migotanie przedsionków, nagły zgon sercowy, niewydolność serca, nowy doustny antykoagulant, podskórny kardiowerter-defibrylator, pomostowanie aortalno-wieńcowe, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rytm zatokowy, stymulator resynchronizujący, stymulator serca, tachyarytmia, terapia resynchronizująca serca, trzepotanie przedsionków, udar mózgu, wszczepialny kardiowerter-defibrylator, zaburzenie rytmu serca, zamknięcie uszka lewego przedsionka, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Flecainide acetate Holsten 100 mg
Flecainide acetate Holsten, lek przeciwarytmiczny klasy Ic dostępny w dawkach 50 mg i 100 mg, jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze. Niewskazane jest jego stosowanie u chorych z niewydolnością serca, stanem po zawale mięśnia sercowego z bezobjawowymi zaburzeniami rytmu komorowego, długotrwałym migotaniem przedsionków bez próby konwersji do rytmu zatokowego, wstrząsem kardiogennym, ciężką bradykardią (<50 uderzeń/min), ciężkim niedociśnieniem tętniczym, hemodynamicznie istotną chorobą zastawek serca oraz zespołem Brugadów. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z zaburzeniami przewodzenia, takimi jak dysfunkcja węzła zatokowego, blok przedsionkowo-komorowy II lub wyższego stopnia, blok odnogi pęczka Hisa oraz blok dystalny, zwłaszcza gdy brak jest możliwości doraźnej stymulacji.
antagonista kanału sodowego, arytmia komorowa, blok dystalny, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba zastawek serca, CYP1A2, CYP2D6, częstoskurcz komorowy, dysfunkcja węzła zatokowego, działanie proarytmiczne, flekainidu octan, hiperkaliemia, hipokaliemia, interakcja lekowa, kardiowerter-defibrylator, lek przeciwarytmiczny, lek przeciwarytmiczny klasy I, migotanie przedsionków, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, pobudzenie komorowe, proarytmia, próg stymulacji, rytm zatokowy, stymulator serca, wpływ inotropowy, wstrząs kardiogenny, zaburzenie automatyzmu, zaburzenie czynności komór, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie przewodzenia przedsionkowego, zawał mięśnia sercowego, zespół Brugadów - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Dilzem 120 retard 120 mg
Diltiazem chlorowodorek w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu Dilzem 120 retard jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 205,3 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Bezwzględne przeciwwskazania obejmują zespół chorego węzła zatokowego (z wyjątkiem pacjentów z wszczepionym stymulatorem komorowym), blok przedsionkowo-komorowy II i III stopnia, ciężką bradykardię (HR <40/min) oraz niewydolność lewej komory z zastojem płucnym, ze względu na ryzyko nasilenia bradykardii, zaburzeń przewodzenia i pogorszenia funkcji serca. Przeciwwskazane jest także łączenie diltiazemu z dożylnym dantrolenem, iwabradyną oraz lomitapidem ze względu na potencjalnie ciężkie interakcje farmakokinetyczne i hemodynamiczne.
W sytuacjach klinicznych takich jak upośledzona funkcja węzła zatokowego bez pełnych kryteriów zespołu chorego węzła, blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, bradykardia graniczna (40-50 uderzeń/min) oraz nietolerancja laktozy, stosowanie Dilzem 120 retard wymaga starannej oceny korzyści i ryzyka. Przed rozpoczęciem terapii zaleca się wykonanie EKG w celu wykluczenia zaburzeń rytmu i przewodnictwa oraz ocenę funkcji lewej komory u pacjentów z ryzykiem niewydolności serca. Monitorowanie pacjentów w początkowym okresie leczenia jest kluczowe ze względu na możliwość nasilenia bradykardii i zaburzeń przewodzenia nawet u osób bez wyjściowych przeciwwskazań.
badanie EKG, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, bradykardia, bradykardia graniczna, ciężka bradykardia, dantrolen, diltiazemu chlorowodorek, dysfunkcja węzła zatokowego, działanie chronotropowo ujemne, działanie inotropowe, funkcja lewej komory serca, interakcje farmakokinetyczne, iwabradyna, laktoza jednowodna, lomitapid, nadwrażliwość na diltiazem, nietolerancja laktozy, niewydolność lewej komory serca, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, stymulator komorowy, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia przewodzenia, zapaść krążeniowa, zastój płucny, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół chorego zatoki – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Zespół chorego zatoki (ZZZ) to dysfunkcja węzła zatokowo-przedsionkowego, prowadząca do nieregularności rytmu serca, takich jak bradykardia, tachykardia lub ich kombinacja, a także długie pauzy między uderzeniami serca. Choroba dotyczy głównie pacjentów powyżej 60. roku życia i manifestuje się objawami takimi jak zawroty głowy, omdlenia, zmęczenie, duszność, ból w klatce piersiowej oraz kołatanie serca. Diagnostyka opiera się na EKG, monitorowaniu holterowskim oraz korelacji objawów z zaburzeniami rytmu. Leczenie obejmuje implantację rozrusznika serca (jednojamowego, dwujamowego lub dwukomorowego), szczególnie u pacjentów z objawową bradykardią lub nieodpowiednią odpowiedzią chronotropową, a także farmakoterapię dostosowaną do współistniejących arytmii i ryzyka zakrzepowego. Należy unikać leków o działaniu chronotropowo ujemnym, takich jak digoksyna, werapamil, beta-blokery czy leki sympatykolityczne, które mogą nasilać objawy ZZZ.
ablacja cewnikowa, ablacja węzła przedsionkowo-komorowego, arytmia, badanie holterowskie, blok prawej odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dysfunkcja węzła zatokowego, elektrokardiografia, hipotensja, implantacja rozrusznika, kołatanie serca, lek przeciwzakrzepowy, migotanie przedsionków, niedokrwienie narządów, nieregularny rytm serca, niewydolność serca, odma opłucnowa, odpowiedź chronotropowa, omdlenie, rozrusznik serca, stan przedomdleniowy, tachykardia, udar mózgu, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zakrzepica żylna, zatrzymanie akcji serca, zespół chorego zatoki - Leksykon chorób i schorzeń
Częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych – Diagnostyka i diagnoza
Częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych (PAPVR) to rzadka wrodzona wada serca, charakteryzująca się nieprawidłowym odpływem jednej lub więcej żył płucnych do prawego przedsionka lub układu żylnego systemowego, zamiast do lewego przedsionka. Powoduje to przeciek lewo-prawy, który może prowadzić do przeciążenia prawej komory, nadciśnienia płucnego i niewydolności serca. Częstość występowania PAPVR wynosi około 0,4-0,7%, a objawy kliniczne są zróżnicowane – od bezobjawowych po duszność, ból w klatce piersiowej i objawy niewydolności prawej komory. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, echokardiografii (TTE i TEE), tomografii komputerowej (MDCT) oraz rezonansie magnetycznym serca (CMR), które umożliwiają dokładną ocenę anatomii i hemodynamiki. Czułość echokardiografii w wykrywaniu anomalii żył płucnych wynosi do 97,6%, natomiast MDCT i CMR oferują bardzo wysoką dokładność obrazowania, pozwalając na precyzyjne określenie liczby, przebiegu i drenażu żył płucnych. Cewnikowanie serca pozostaje złotym standardem w ocenie hemodynamicznej, zwłaszcza w pomiarze stosunku przepływu płucnego do systemowego (Qp:Qs) oraz ciśnień w tętnicy płucnej.
angiografia CT, angiografia rezonansu magnetycznego, badanie dopplerowskie, cewnikowanie prawego serca, cewnikowanie serca, choroba wieńcowa, częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych, duszność, dysfunkcja węzła zatokowego, echokardiografia kontrastowa, echokardiografia przezklatkowa, echokardiografia przezprzełykowa, echokardiogram przezklatkowy, elektrokardiografia, hemodynamika, kardioangiografia, kardiomegalia, nadciśnienie płucne, nadciśnienie płucne tętnicze, niewydolność prawego serca, obrzęk płuc, opór naczyniowy płucny, opór naczyniowy systemowy, PAPVR, przeciek lewo-prawy, przegroda przedsionkowa, przepływ płucny, przerost prawej komory, przetrwała lewa żyła główna górna, przetrwały przewód tętniczy, pulsoksymetria, rezonans magnetyczny serca, szmer serca, tachykardia, tomografia komputerowa z bramkowaniem EKG, ubytek przegrody międzykomorowej, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, ubytek przegrody przedsionkowej, wielorzędowa tomografia komputerowa, wrodzona wada serca, zatoka wieńcowa, zespół Turnera, zwężenie żyły płucnej - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół brugady – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół Brugady to dziedziczne schorzenie kardiologiczne charakteryzujące się niepełnym blokiem prawej odnogi pęczka Hisa i uniesieniem odcinka ST w prawych odprowadzeniach przedsercowych, co predysponuje do arytmii komorowych i nagłego zgonu sercowego u pacjentów bez strukturalnych zmian serca. Ryzyko arytmii jest zróżnicowane: u pacjentów po zatrzymaniu krążenia wynosi około 10% rocznie, u osób z omdleniami około 1,5%, a u bezobjawowych około 0,5%. Kluczową rolę w stratyfikacji ryzyka odgrywa obraz EKG, zwłaszcza spontaniczny typ 1 (bez prowokacji farmakologicznej), fragmentacja QRS, wydłużony czas trwania QRS oraz wczesna repolaryzacja w odprowadzeniach dolno-bocznych. U pacjentów bezobjawowych ze spontanicznym typem 1 EKG roczne ryzyko arytmii wynosi około 0,8%, a bez tego typu 0,3%. Badanie elektrofizjologiczne (EPS) ma wartość prognostyczną, zwłaszcza przy negatywnym wyniku, który wiąże się z 96,8-99% przeżyciem wolnym od zdarzeń arytmicznych w okresie do 15 lat.
ablacja nasierdziowa, analiza genetyczna, arytmia komorowa, badanie elektrofizjologiczne, blok prawej odnogi pęczka Hisa, częstoskurcz komorowy, dysfunkcja węzła zatokowego, fragmentacja QRS, kardiowerter-defibrylator, migotanie komór, nagła śmierć sercowa, nagły zgon sercowy, omdlenie, programowana stymulacja serca, stratyfikacja ryzyka, ujemna wartość predykcyjna, uniesienie odcinka ST, wczesna repolaryzacja, wyładowanie ICD, zatrzymanie krążenia, zespół Brugady - Leksykon substancji czynnych
Flekainid – Przeciwwskazania stosowania
Flekainid, lek antyarytmiczny klasy IC, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed jego zastosowaniem. Należą do nich nadwrażliwość na substancję czynną lub substancje pomocnicze, niewydolność serca niezależnie od stopnia zaawansowania, przebyty zawał mięśnia sercowego z obecnością bezobjawowych pobudzeń komorowych lub nietrwałego częstoskurczu komorowego, a także przetrwałe migotanie przedsionków bez próby przywrócenia rytmu zatokowego. Ponadto flekainid jest przeciwwskazany u pacjentów z hemodynamicznie istotną chorobą zastawkową, ciężką bradykardią (<50/min), wstrząsem kardiogennym, ciężkim niedociśnieniem tętniczym oraz zaburzeniami przewodzenia, takimi jak dysfunkcja węzła zatokowego, blok przedsionkowo-komorowy II lub wyższego stopnia, blok odnogi pęczka Hisa czy blok dystalny, jeśli nie jest dostępna stymulacja serca. Zespół Brugadów stanowi kolejne istotne przeciwwskazanie ze względu na ryzyko nasilenia groźnych arytmii. Równoczesne stosowanie flekainidu z innymi lekami antyarytmicznymi klasy I jest zabronione ze względu na zwiększone ryzyko proarytmii.
antagonista kanału sodowego, arytmia komorowa, badanie EKG, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba wieńcowa, choroba zastawkowa serca, dysfunkcja węzła zatokowego, działanie proarytmiczne, flekainid, indeks terapeutyczny, lek antyarytmiczny, lek przeciwarytmiczny, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na substancję czynną, nagła śmierć sercowa, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, wstrząs kardiogenny, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie hemodynamiczne, zaburzenie przewodzenia sercowego, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół Brugadów - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Staveran 80 80 mg
Staveran 80 zawiera 80 mg werapamilu chlorowodorku w formie tabletek powlekanych i jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na werapamil lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną (45 mg) oraz żółcień pomarańczową (E110, 0,10 mg). Leku nie należy stosować u chorych ze wstrząsem kardiogennym, blokiem przedsionkowo-komorowym II° lub III° (z wyjątkiem pacjentów ze stymulatorem serca), zespołem chorego węzła zatokowego (również z wyjątkiem stymulatora), a także u osób z niewydolnością serca z frakcją wyrzutową (EF) poniżej 35% lub ciśnieniem zaklinowania w tętnicy płucnej powyżej 20 mmHg, chyba że niewydolność jest wtórna do częstoskurczu nadkomorowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z migotaniem lub trzepotaniem przedsionków z dodatkowymi drogami przewodzenia (zespół WPW, LGL), ze względu na ryzyko groźnych tachyarytmii komorowych, w tym migotania komór.
akcja serca, beta-bloker, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, ciśnienie zaklinowania, częstoskurcz nadkomorowy, dodatkowa droga przewodzenia, dysfunkcja węzła zatokowego, frakcja wyrzutowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, iwabradyna, laktoza jednowodna, migotanie komór, migotanie przedsionków, niewydolność serca, tachyarytmia komorowa, werapamilu chlorowodorek, wstrząs kardiogenny, zaburzenie przewodzenia, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lowna-Ganonga-Levine’a, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, żółcień pomarańczowa - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół chorego zatoki – Patofizjologia i mechanizm
Zespół chorego zatokowca (SSS) to złożone zaburzenie funkcji węzła zatokowo-przedsionkowego, charakteryzujące się bradyarytmiami, tachyarytmiami oraz zespołem tachykardia-bradykardia. Etiologia obejmuje zarówno czynniki wewnętrzne, takie jak zwyrodnienie i zwłóknienie węzła zatokowego, mutacje genów kanałów jonowych (SCN5A, HCN4, MYH6), jak i czynniki zewnętrzne, w tym farmakologiczne (beta-blokery, blokery kanału wapniowego, digoksyna) oraz metaboliczne (niedoczynność tarczycy, hiperkaliemia, hipokaliemia). Patofizjologia opiera się na zaburzeniach automatyzmu i przewodzenia impulsów, wynikających z przebudowy elektrycznej i molekularnej węzła SA, nasilanej przez niewydolność serca, migotanie przedsionków oraz dysfunkcję mitochondrialną. Mechanizmy te prowadzą do nieprawidłowej depolaryzacji i przewodzenia impulsów, manifestując się klinicznie jako bradykardia zatokowa, blok zatokowo-przedsionkowy, zatrzymanie zatokowe oraz niekompetencja chronotropowa.
amyloidoza, beta-bloker, blok zatokowo-przedsionkowy, bloker kanału wapniowego, bradyarytmia przedsionkowa, bradykardia zatokowa, digoksyna, dysfunkcja mitochondrialna, dysfunkcja węzła zatokowego, gen HCN4, gen SCN5A, hiperkaliemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipoksja, hipotermia, lek przeciwarytmiczny, migotanie przedsionków, nadwrażliwość zatoki szyjnej, nagła śmierć sercowa, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, omdlenie wazowagalne, rozrusznik serca, sarkoidoza, tachyarytmia przedsionkowa, udar mózgu, węzeł zatokowy, zatrzymanie zatokowe, zespół tachykardia-bradykardia - Leksykon chorób i schorzeń
Częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych (PAPVR) to rzadka wrodzona wada serca, charakteryzująca się przeciekiem lewo-prawym, gdzie jedna lub więcej żył płucnych odprowadza natlenowaną krew do prawego przedsionka zamiast do lewego. Występuje u około 0,4-0,7% populacji i może prowadzić do przeciążenia objętościowego prawej komory, jej dylatacji oraz rozwoju nadciśnienia płucnego i niewydolności prawokomorowej. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, EKG, RTG klatki piersiowej, echokardiografii, tomografii komputerowej, rezonansie magnetycznym serca oraz cewnikowaniu prawego serca, gdzie kluczowym parametrem jest stosunek przepływu płucnego do systemowego (Qp:Qs). Wartość Qp:Qs >1,5-2,0 wskazuje na istotny przeciek wymagający interwencji chirurgicznej. Objawy kliniczne obejmują duszność, zmęczenie, kołatania serca, ból w klatce piersiowej oraz nawracające infekcje płucne, a u dzieci może wystąpić zahamowanie wzrostu.
angiografia, ból w klatce piersiowej, cewnikowanie prawego serca, częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych, duszność, dysfunkcja węzła zatokowego, echokardiografia, elektrokardiogram, infekcja płucna, infekcyjne zapalenie wsierdzia, kołatanie serca, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niewydolność prawej komory, niewydolność serca, obrzęk kończyn dolnych, procedura Wardena, przeciek lewo-prawy, rentgen klatki piersiowej, rezonans magnetyczny serca, szmer sercowy, tomografia komputerowa, trzepotanie przedsionków, ubytek w przegrodzie międzyprzedsionkowej, wrodzona wada serca, zaburzenie rytmu serca, zmęczenie - Leksykon substancji czynnych
Sotalol – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Sotalol, jako lek przeciwarytmiczny klasy III, wymaga szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko proarytmii, zwłaszcza torsade de pointes, związanej z wydłużeniem odstępu QT. Ryzyko to wzrasta przy QTc >450 ms, bradykardii <60/min, hipokaliemii, hipomagnezemii, wysokich stężeniach sotalolu (np. przy niewydolności nerek) oraz u kobiet. Zaleca się rozpoczęcie terapii od dawki 80 mg z powolnym zwiększaniem, monitorowanie EKG i elektrolitów, a także unikanie nagłego odstawienia, które może prowadzić do ciężkich zaburzeń rytmu, zawału mięśnia sercowego lub nagłego zgonu, szczególnie u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca. W przypadku QTc >480 ms konieczna jest ścisła kontrola, a przy QTc >550 ms rozważenie redukcji dawki lub przerwania leczenia. Sotalol jest przeciwwskazany u pacjentów z frakcją wyrzutową lewej komory ≤40% bez ciężkich zaburzeń rytmu oraz u osób z nieuregulowaną hipokaliemią lub hipomagnezemią.
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, choroba niedokrwienna serca, częstoskurcz komorowy wielokształtny, dławica piersiowa, dusznica bolesna, dysfunkcja węzła zatokowego, działanie dromotropowe, dziedziczna nietolerancja galaktozy, EKG, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd naparstnicy, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, lek beta-adrenolityczny, lek moczopędny, lek przeciwarytmiczny, łuszczyca, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, niedobór laktazy, niewydolność serca, odstęp QT, przełom tarczycowy, reakcja anafilaktyczna, siarczan atropiny, sotalol, środek znieczulający, tachykardia komorowa, torsade de pointes, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia rytmu komorowe, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie zatokowe, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Atenolol Sanofi 25 25 mg
Atenolol Sanofi, będący beta-adrenolitykiem, jest generalnie dobrze tolerowany, jednak może wywoływać działania niepożądane o różnej częstotliwości, od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Najczęściej obserwuje się zaburzenia sercowo-naczyniowe, takie jak bradykardia i oziębienie kończyn, a także objawy ze strony przewodu pokarmowego (nudności, wymioty, biegunka, zaparcia) oraz uczucie zmęczenia. Rzadziej występują zaburzenia psychiczne (np. zaburzenia snu, zmiany nastroju, depresja), neurologiczne (zawroty głowy, parestezje), skórne (wysypka, łuszczyca) oraz reakcje alergiczne. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów w podeszłym wieku, z astmą oskrzelową, zaburzeniami przewodzenia serca oraz łuszczycą, u których ryzyko powikłań jest zwiększone.
astma oskrzelowa, atenolol, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok serca, bradykardia, cholestaza wątrobowa, chromanie przestankowe, depresja, dysfunkcja węzła zatokowego, działanie niepożądane, enzym wątrobowy, impotencja, koszmar senny, łuszczyca, łysienie, niedociśnienie, niewydolność serca, objaw Raynauda, obrzęk naczynioruchowy, omam, parestezja, personel medyczny, plamica, płytki krwi, pokrzywka, przeciwciało przeciwjądrowe, psychoza, skurcz oskrzeli, splątanie, suchość oczu, toczeń rumieniowaty układowy, trombocytopenia, zaburzenie erekcji, zaburzenie snu, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zahamowanie zatokowe, zespół toczniopodobny - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Flecainide acetate Holsten 50 mg
Flekainid, lek przeciwarytmiczny klasy IC, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Nie powinien być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną, niewydolnością serca, stanem po zawale mięśnia sercowego z bezobjawowymi zaburzeniami komorowymi, długotrwałym migotaniem przedsionków bez próby konwersji do rytmu zatokowego, zaburzeniami czynności komór, wstrząsem kardiogennym, ciężką bradykardią (<50 uderzeń/min), ciężkim niedociśnieniem tętniczym oraz hemodynamicznie istotną chorobą zastawek serca. Ponadto, flekainid jest przeciwwskazany przy zaburzeniach przewodzenia, takich jak dysfunkcja węzła zatokowego, blok przedsionkowo-komorowy II lub wyższego stopnia, blok odnogi pęczka Hisa oraz blok dystalny, zwłaszcza gdy brak jest możliwości doraźnej stymulacji.
antagonista kanału sodowego, arytmia komorowa, blok dystalny, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba zastawkowa serca, częstoskurcz komorowy, dysfunkcja węzła zatokowego, działanie proarytmiczne, flekainid, flekainidu octan, kardiowerter-defibrylator, lek przeciwarytmiczny, leki przeciwarytmiczne klasy I, migotanie przedsionków, nadwrażliwość, niedociśnienie tętnicze, niewydolność serca, rozrusznik serca, rytm zatokowy, wstrząs kardiogenny, zaburzenia czynności komór, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia czynności wątroby, zaburzenia przewodzenia przedsionkowego, zawał mięśnia sercowego, zespół Brugadów - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół brugady – Epidemiologia
Zespół Brugady to dziedziczne zaburzenie arytmogenne, predysponujące do złośliwych arytmii komorowych i nagłego zgonu sercowego u osób ze strukturą serca prawidłową. Częstość występowania wynosi około 0,5 na 1000 osób (0,05%), z wyraźnymi różnicami geograficznymi i etnicznymi – najwyższa w Azji Południowo-Wschodniej (3,7/1000), najniższa w Afryce Północnej (0/1000). Zespół odpowiada za około 4% wszystkich nagłych zgonów sercowych i do 20% u osób bez choroby strukturalnej serca. Dominacja mężczyzn jest wyraźna (stosunek 8-10:1), a średni wiek diagnozy to 41 lat. Klinicznie większość pacjentów jest bezobjawowa (63-79%), natomiast objawy obejmują omdlenia (20-30%), zatrzymania krążenia (8-12%) i nagłą śmierć sercową. Roczna częstość zdarzeń arytmicznych wynosi 7,7% u pacjentów po zatrzymaniu krążenia, 1,9% u osób z omdleniami i 0,5% u bezobjawowych, z 10-letnim ryzykiem arytmii na poziomie 12% u tej ostatniej grupy.
ablacja częstotliwości radiowej, ablacja nasierdzia, arytmia komorowa, badanie elektrofizjologiczne, badanie genetyczne, badanie genomowe, bradykardia zatokowa, dysfunkcja węzła zatokowego, fragmentacja QRS, implantacja ICD, kardiowerter-defibrylator, migotanie komór, migotanie przedsionków, nagły zgon sercowy, obraz EKG, odstęp QTc, programowana stymulacja serca, remisja choroby, stymulacja elektryczna, wariant genetyczny, zaburzenie arytmogenne, zatrzymanie krążenia, zespół Brugady, złośliwa arytmia - Leksykon chorób i schorzeń
Bradykardia – Zapobieganie i profilaktyka
Bradykardia definiowana jest jako częstość akcji serca poniżej 60 uderzeń na minutę i może wymagać interwencji medycznej, zwłaszcza gdy towarzyszą jej objawy takie jak niedociśnienie, ostra zmiana stanu psychicznego, wstrząs, bóle niedokrwienne w klatce piersiowej czy objawy ostrej niewydolności serca. Profilaktyka bradykardii opiera się na kontroli chorób współistniejących (np. niedoczynność tarczycy, zaburzenia elektrolitowe, bezdech senny) oraz modyfikacji stylu życia, w tym regularnej aktywności fizycznej (minimum 150 minut umiarkowanego wysiłku tygodniowo), zdrowej diecie, utrzymaniu prawidłowej masy ciała, kontroli ciśnienia tętniczego i poziomu cholesterolu, a także unikaniu palenia tytoniu i nadmiernego spożycia alkoholu. W leczeniu farmakologicznym należy zwracać uwagę na leki spowalniające rytm serca, takie jak beta-blokery i blokery kanału wapniowego, które mogą wymagać dostosowania dawki lub zmiany terapii. W przypadku bradykardii wywołanej lekami lub toksycznością (np. digoksyna) kluczowe jest monitorowanie i ewentualne odstawienie leków. W anestezjologii profilaktyka bradykardii po znieczuleniu podpajęczym obejmuje stosowanie glikopyrrolatu, atropiny lub efedryny, co potwierdzają badania kliniczne.
amerykańskie towarzystwo kardiologiczne, atropina, beta-blokery, bezdech senny, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, blokery kanału wapniowego, bradykardia, bradykardia zatokowa, ciśnienie krwi, deksmedetomidyna, digoksyna, dopamina, dysfunkcja węzła zatokowego, epinefryna, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikopyrolat, jadłowstręt psychiczny, kardioneuroablacja, nerw błędny, niedociśnienie, niedoczynność tarczycy, niedokrwienie mięśnia sercowego, niewydolność serca, odruch trójdzielno-sercowy, rozrusznik serca, rytm serca, stymulacja pęczka Hisa, udar niedokrwienny, wskaźnik masy ciała, zaburzenia elektrolitowe, zawał mięśnia sercowego - Leksykon chorób i schorzeń
Bradykardia – Diagnostyka i diagnoza
Bradykardia definiowana jest jako częstość akcji serca poniżej 60 uderzeń na minutę u dorosłych, choć niektóre wytyczne sugerują próg 50 uderzeń/min. Diagnostyka obejmuje szczegółowy wywiad, badanie przedmiotowe oraz podstawowe badania, takie jak 12-odprowadzeniowe EKG, które pozwala na identyfikację rytmu zatokowego i różnicowanie bradykardii zatokowej od bloków serca. W przypadku objawów z epizodami przemijającymi zaleca się monitorowanie holterowskie (24-48 h) lub rejestrator zdarzeń (do miesiąca). Dodatkowo, testy wysiłkowe i pochyleniowe oraz echokardiografia i badania laboratoryjne (elektrolity, hormony tarczycy, markery uszkodzenia mięśnia sercowego, poziom digoksyny) są istotne w ocenie przyczyn i skutków bradykardii. W diagnostyce różnicowej uwzględnia się m.in. zespół chorego węzła zatokowego, bloki przedsionkowo-komorowe (I, II typu Mobitz I i II, III stopnia), zaburzenia przewodzenia śródkomorowego oraz stany zewnętrzne jak niedoczynność tarczycy, toksyczność leków, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe czy bezdech senny.
akcja serca, badanie elektrofizjologiczne, badanie przedmiotowe, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, dysfunkcja węzła zatokowego, echokardiografia, echokardiogram, elektrokardiogram, hormony tarczycy, markery uszkodzenia mięśnia sercowego, monitorowanie holterowskie, niedoczynność tarczycy, niewydolność serca, obturacyjny bezdech senny, odruch Cushinga, omdlenie wazowagalne, osłuchiwanie serca, ostry zawał mięśnia sercowego, polisomnografia, rejestrator zdarzeń, rytm zatokowy, stymulacja zewnętrzna, stymulator serca, test pochyleniowy, test wysiłkowy, zaburzenie rytmu serca, zespół chorego węzła zatokowego, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe - Leksykon substancji czynnych
Betaksolol – Działania niepożądane
Betaksolol, selektywny antagonista receptorów β1-adrenergicznych, jest stosowany w leczeniu nadciśnienia tętniczego, choroby niedokrwiennej serca oraz jaskry. Jego profil działań niepożądanych obejmuje szeroki zakres objawów, które różnią się częstością i nasileniem w zależności od drogi podania i indywidualnej wrażliwości pacjenta. Najczęściej obserwuje się uczucie dyskomfortu w oku (12,0% pacjentów przy stosowaniu kropli okulistycznych), zawroty głowy, bóle głowy, bradykardię oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego, takie jak ból żołądka, biegunka, nudności i wymioty. Rzadziej występują poważne zaburzenia, takie jak niewydolność serca, skurcz oskrzeli, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, a także zaburzenia psychiczne, w tym depresja i omamy. Wśród działań niepożądanych odnotowano także hipoglikemię i hiperglikemię, co jest szczególnie istotne u pacjentów z cukrzycą.
antagonista receptora β1-adrenergicznego, astma, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, choroba obturacyjna płuc, chromanie przestankowe, dysfunkcja węzła zatokowego, hiperglikemia, hipoglikemia, jaskra, nadciśnienie tętnicze, niewydolność serca, ostra niewydolność oddechowa, parestezja obwodowa, POChP, przeciwciało przeciwjądrowe, skurcz oskrzeli, układowy toczeń rumieniowaty, wykwit łuszczycopodobny, zaćma, zahamowanie zatokowe, zawrót głowy, zespół Raynauda - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia rytmu serca – Diagnostyka i diagnoza
Zaburzenia rytmu serca (arytmie) obejmują nieprawidłowości w częstości i rytmie akcji serca, manifestujące się tachyarytmią (>100/min), bradyarytmią (<60/min) lub zaburzeniami rytmu z prawidłową częstością. Diagnostyka arytmii wymaga wieloetapowego podejścia, rozpoczynając od szczegółowego wywiadu i badania fizykalnego, w tym oceny tętna, osłuchania serca oraz poszukiwania objawów niewydolności serca i chorób współistniejących (np. tarczycy). Podstawowe badania diagnostyczne to elektrokardiogram (EKG), badania laboratoryjne (elektrolity, funkcje tarczycy, enzymy sercowe) oraz echokardiografia oceniająca strukturę i funkcję mięśnia sercowego. W przypadku arytmii sporadycznych zaleca się długoterminowe monitorowanie rytmu serca za pomocą Holtera (24-48h), rejestratorów zdarzeń lub implantowalnego rejestratora pętlowego (ILR), który może rejestrować rytm do 3 lat, co jest szczególnie istotne u pacjentów po udarze o nieznanej etiologii w celu wykrycia migotania przedsionków.
angiografia wieńcowa, arytmia, badanie elektrofizjologiczne, badanie laboratoryjne, blok przedsionkowo-komorowy, bradyarytmia, choroba niedokrwienna serca, częstoskurcz komorowy, częstoskurcz nadkomorowy, dysfunkcja węzła zatokowego, echokardiogram, elektrofizjolog, elektrokardiogram, elektrolity, enzym sercowy, funkcja tarczycy, holter EKG, kardiowerter-defibrylator, migotanie komór, migotanie przedsionków, morfologia krwi, nadczynność tarczycy, nagły zgon sercowy, niedokrwistość, niewydolność serca, próba wysiłkowa, rejestrator zdarzeń, rezonans magnetyczny serca, tachyarytmia, test pochyleniowy, tomografia komputerowa serca, trzepotanie przedsionków, udar mózgu, wszczepialny rejestrator pętlowy, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zespół Brugadów, zespół długiego QT - Leksykon chorób i schorzeń
Bradykardia – Patofizjologia i mechanizm
Bradykardia definiowana jest jako częstość akcji serca poniżej 60 uderzeń na minutę (bpm), choć praktyczniejszą granicą jest 50 bpm, gdyż większość pacjentów z HR 50-60 bpm pozostaje bezobjawowa. Etiologia bradykardii obejmuje dysfunkcję węzła zatokowo-przedsionkowego (SA), zaburzenia przewodzenia węzła przedsionkowo-komorowego (AV) oraz bloki w układzie Hisa-Purkinjego. Dysfunkcja węzła SA (zespół chorego węzła zatokowego) wiąże się z włóknieniem, amyloidozą, hipoplazją i może manifestować się zarówno bradykardią, jak i tachykardią. Bloki SA i AV klasyfikowane są według stopnia zaawansowania, od opóźnień przewodzenia do całkowitego braku przewodzenia impulsów. Bradykardia może mieć podłoże genetyczne (mutacje w genach HCN4, kanałach Ca2+), metaboliczne (hiperkaliemia, hiponatremia), neurologiczne (wzrost ciśnienia wewnątrzczaszkowego, uraz rdzenia szyjnego) oraz być efektem działania leków (beta-blokery, digoksyna, blokery kanału wapniowego). Względna bradykardia obserwowana jest w wielu chorobach zakaźnych i stanach zapalnych, gdzie cytokiny wpływają na funkcję węzła zatokowego i autonomiczny układ nerwowy.
amyloidoza, blok AV pierwszego stopnia, blok AV trzeciego stopnia, blok dwupęczkowy, blok odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, blok trójpęczkowy, blok zatokowo-przedsionkowy, bradykardia, bradykardia odruchowa, dysautonomia, dysfunkcja węzła zatokowego, dysrefleksja autonomiczna, gen HCN4, hiperkaliemia, hiponatremia, kanały sodowe, migotanie przedsionków, nerw błędny, niedoczynność tarczycy, odruch Cushinga, torsade de pointes, układ Hisa-Purkinjego, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, względna bradykardia, zatrzymanie zatokowe, zespół chorego węzła zatokowego, zespół długiego QT - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół chorego zatoki – Diagnostyka i diagnoza
Zespół chorego zatoki (ZCZ) to dysfunkcja węzła zatokowo-przedsionkowego, manifestująca się bradykardią zatokową (<50/min), zatrzymaniami zatokowymi (>3 s), blokiem zatokowo-przedsionkowym, niewydolnością chronotropową oraz zespołem tachy-brady. Diagnostyka opiera się na wykazaniu korelacji między objawami hipoperfuzji narządowej (zawroty głowy, omdlenia, zmęczenie) a dokumentowanymi zaburzeniami rytmu serca. Podstawowe badania to spoczynkowe EKG oraz 24-48-godzinne monitorowanie Holterowskie, które pozwalają na rejestrację epizodów bradyarytmii i tachyarytmii. W przypadku rzadkich objawów stosuje się dłuższe monitorowanie za pomocą rejestratorów zdarzeń (do 30 dni) lub wszczepialnych rejestratorów pętlowych (do 3 lat). Próba wysiłkowa ocenia niewydolność chronotropową, definiowaną jako maksymalna częstość rytmu serca <80% wartości przewidywanej dla wieku, często nieprzekraczająca 120/min. Badanie elektrofizjologiczne (EPS) może potwierdzić dysfunkcję węzła zatokowego, m.in. przy CSNRT >275 ms i czasie przewodzenia zatokowo-przedsionkowego >200 ms.
antykoagulacja, badanie elektrofizjologiczne, badanie holterowskie, bezdech senny, blok zatokowo-przedsionkowy, bloker kanału wapniowego, bradyarytmia przedsionkowa, bradykardia zatokowa, dysfunkcja węzła zatokowego, echokardiografia przezprzełykowa, EKG spoczynkowe, hipoperfuzja narządowa, masaż zatoki szyjnej, migotanie przedsionków, nagła śmierć sercowa, niedoczynność tarczycy, niewydolność chronotropowa, niewydolność serca, próba wysiłkowa, rejestrator zdarzeń, tachykardia przedsionkowa, test pochyleniowy, trzepotanie przedsionków, udar mózgu, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wszczepialny rejestrator pętlowy, wszczepienie stymulatora serca, zaburzenia elektrolitowe, zatrzymanie zatokowe, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół chorego zatoki, zespół tachy-brady - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół chorego zatoki – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Zespół chorego węzła zatokowego (ZCZ) charakteryzuje się dysfunkcją węzła zatokowo-przedsionkowego, manifestującą się bradykardią, zahamowaniami zatokowymi lub naprzemiennym występowaniem tachykardii i bradykardii. W badaniach prospektywnych u nieleczonych pacjentów około 57% doświadczyło istotnych zdarzeń sercowo-naczyniowych, takich jak omdlenia (23%), jawna niewydolność serca (17%), przewlekłe migotanie przedsionków (11%) oraz źle tolerowane napady tachyarytmii (6%). Rokowanie zależy od wieku, obecności chorób współistniejących, zaawansowania dysfunkcji węzła zatokowego oraz rozwoju migotania przedsionków, które rocznie dotyka około 5% pacjentów. Śmiertelność w ZCZ wynosi około 4% rocznie i jest głównie związana z chorobą strukturalną serca, a nie samą dysfunkcją węzła zatokowego, która ma raczej łagodny przebieg i niskie ryzyko nagłej śmierci sercowej.
biomarker, bradykardia, choroba współistniejąca, dysfagia, dysfunkcja węzła zatokowego, implantacja rozrusznika, kardiolog, migotanie przedsionków, nagła śmierć sercowa, niewydolność serca, omdlenie, pielęgniarka kardiologiczna, rozrusznik serca, strukturalna choroba serca, tachyarytmia, tachykardia, udar mózgu, węzeł zatokowo-przedsionkowy, wskaźnik przeżywalności, zaburzenie rytmu serca, zahamowanie zatokowe, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zespół chorego węzła zatokowego, zespół chorego zatoki - Leksykon chorób i schorzeń
Bradykardia – Etiologia i przyczyny
Bradykardia definiowana jest jako spoczynkowa częstość rytmu serca poniżej 60 uderzeń na minutę, choć klinicznie istotna bradykardia może być rozpatrywana przy wartościach 50 lub nawet 40 uderzeń/min. Etiologia bradykardii jest zróżnicowana i obejmuje przyczyny fizjologiczne (np. adaptacja u sportowców, sen, starszy wiek) oraz patologiczne, które można podzielić na wewnątrzpochodne (np. choroba niedokrwienna serca, zespół chorego węzła zatokowego, blok przedsionkowo-komorowy) i zewnątrzpochodne (np. stymulacja wagalna, zaburzenia metaboliczne, niedoczynność tarczycy, leki takie jak beta-adrenolityki czy glikozydy nasercowe). Mechanizmy patofizjologiczne obejmują dysfunkcję węzła zatokowego, blok przedsionkowo-komorowy oraz zaburzenia przewodzenia impulsów elektrycznych w sercu, często związane z degeneracyjnym zwłóknieniem tkanki przewodzącej lub uszkodzeniem serca w przebiegu chorób podstawowych.
amyloidoza, arytmia płodowa, beta-adrenolityk, bezdech senny, blok przedsionkowo-komorowy, bloker kanału wapniowego, błonica, borelioza, bradykardia, bradykardia odruchowa, bradykardia zatokowa, całkowity blok serca, centralny bezdech, choroba Chagasa, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, dur brzuszny, dysfunkcja węzła zatokowego, dystrofia mięśniowa, glikozyd nasercowy, gorączka reumatyczna, hemochromatoza, hiperkaliemia, hipoglikemia, hipoksja, jadłowstręt psychiczny, kardiomiopatia, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość zatoki szyjnej, niedoczynność tarczycy, odruch Cushinga, odruch nurkowy, odruch oczno-sercowy, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, toczeń rumieniowaty układowy, twardzina, węzeł zatokowo-przedsionkowy, węzeł zatokowy, wrodzona wada serca, względna bradykardia, zaburzenie autonomiczne, zaburzenie rytmu serca, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Carvedilol Orion 6,25 mg
Karwedylol, substancja czynna leku Carvedilol Orion, wykazuje specyficzny profil działań niepożądanych, z których większość nie jest zależna od dawki, z wyjątkiem zawrotów głowy, zaburzeń widzenia oraz bradykardii, których częstość wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki. Wśród najczęściej obserwowanych działań niepożądanych znajdują się zawroty głowy, ból głowy, astenia oraz niewydolność serca, szczególnie w początkowym okresie terapii i podczas zwiększania dawki u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca. Częstość występowania niewydolności serca u pacjentów po ostrym zawale mięśnia sercowego wynosi 15,4% dla karwedylolu i 14,5% dla placebo. Karwedylol może także powodować zahamowanie zatokowe, zwłaszcza u osób starszych i z istniejącymi zaburzeniami przewodzenia serca. Ponadto, u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca, chorobą niedokrwienną serca i niewydolnością nerek obserwowano przemijające pogorszenie czynności nerek. Warto zwrócić uwagę na rzadkie, ale istotne działania niepożądane, takie jak nietrzymanie moczu u kobiet, które ustępuje po odstawieniu leku, oraz zaburzenia gospodarki węglowodanowej, w tym ujawnienie cukrzycy utajonej i nasilenie objawów cukrzycy.
astenia, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, chromanie przestankowe, cukrzyca utajona, dysfunkcja węzła zatokowego, hipercholesterolemia, karwedylol, leukopenia, miażdżyca naczyń, nadwrażliwość, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, niewydolność serca, obrzęk płuc, parestezja, pogorszenie czynności nerek, rumień wielopostaciowy, stężenie glukozy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, zaburzenia widzenia, zaburzenie stężenia glukozy, zahamowanie zatokowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zawroty głowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Carvedilol Orion 25 mg
Profil bezpieczeństwa karwedylolu obejmuje szeroki zakres działań niepożądanych, z których większość występuje niezależnie od dawki, z wyjątkiem zawrotów głowy, zaburzeń widzenia oraz bradykardii, których częstość wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki. Najczęściej obserwuje się astenię u ≥10% pacjentów, a także bóle i obrzęki. Niedociśnienie tętnicze jest bardzo częstym działaniem niepożądanym, podobnie jak niewydolność serca (15,4% vs. 14,5% placebo w grupie po zawale mięśnia sercowego), bradykardia, obrzęk, hiperwolemia i przewodnienie. U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca istnieje ryzyko pogorszenia stanu podczas zwiększania dawki. Dodatkowo, u osób predysponowanych, zwłaszcza w podeszłym wieku lub z zaburzeniami przewodzenia, może wystąpić zahamowanie zatokowe. Często występują również niedociśnienie ortostatyczne, zaburzenia krążenia obwodowego oraz rzadziej nadciśnienie tętnicze.
astenia, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, chromanie przestankowe, cukrzyca utajona, dławica piersiowa, duszność, dysfunkcja węzła zatokowego, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperwolemia, hipoglikemia, karwedylol, leukopenia, miażdżyca naczyń, nadciśnienie tętnicze, niedociśnienie ortostatyczne, niedociśnienie tętnicze, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, obrzęk płuc, parestezja, rumień wielopostaciowy, stan przedomdleniowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, trombocytopenia, zaburzenia krążenia obwodowego, zahamowanie zatokowe, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coryol 12,5 mg 12,5 mg
Karwedylol, substancja czynna leku Coryol, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, z których częstość występowania większości nie jest zależna od dawki, z wyjątkiem zawrotów głowy, zaburzeń widzenia i bradykardii, które nasilają się wraz ze wzrostem dawki. U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca może dojść do nasilenia niewydolności lub zatrzymania płynów podczas zwiększania dawki. Najczęstsze działania niepożądane obejmują zaburzenia neuropsychiatryczne (zawroty głowy i ból głowy ≥1/10), niedociśnienie tętnicze (bardzo często), bradykardię, obrzęki, a także objawy ze strony układu oddechowego (duszność, obrzęk płuc) i żołądkowo-jelitowego (nudności, biegunka, wymioty). U pacjentów predysponowanych możliwe jest zahamowanie zatokowe oraz odwracalne pogorszenie czynności nerek, szczególnie przy współistniejącej chorobie nerek i niskim ciśnieniu tętniczym. Karwedylol może również wpływać na metabolizm glukozy, powodując ujawnienie lub nasilenie cukrzycy.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, antagonista receptora beta-adrenergicznego, astenia, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból głowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, chromanie przestankowe, cukrzyca utajona, dławica piersiowa, duszność, dysfunkcja węzła zatokowego, gamma-glutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hipoglikemia, karwedylol, leukopenia, nadwrażliwość, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niewydolność serca, nudności, parestezja, przewlekła niewydolność serca, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, zahamowanie zatokowe, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zawroty głowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Physiotens 0,2 0,2 mg
Moksonidyna, substancja czynna leku Physiotens 0,2 mg, jest przeciwwskazana u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze preparatu. Ze względu na jej wpływ na układ sercowo-naczyniowy, nie należy stosować jej u chorych z zespołem chorego węzła zatokowego, bradykardią z tętnem spoczynkowym poniżej 50 uderzeń/min, a także przy blokach przedsionkowo-komorowych II° i III°. Ponadto, niewydolność serca stanowi bezwzględne przeciwwskazanie, gdyż moksonidyna może obniżać kurczliwość mięśnia sercowego i pojemność minutową, co może pogorszyć stan kliniczny pacjenta.
Przed rozpoczęciem terapii konieczna jest dokładna ocena kliniczna, w tym szczegółowy wywiad alergologiczny, EKG spoczynkowe z oceną rytmu i przewodzenia oraz wykluczenie niewydolności serca za pomocą badania klinicznego, echokardiografii i oznaczenia NT-proBNP. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z łagodnymi zaburzeniami przewodzenia (blok I°), bradykardią graniczną (50-55 uderzeń/min) oraz upośledzoną funkcją nerek, ze względu na eliminację leku przez nerki. W przypadku stwierdzenia przeciwwskazań, zaleca się rezygnację z moksonidyny i zastosowanie alternatywnych metod leczenia nadciśnienia tętniczego.
badanie obrazowe, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy pierwszego stopnia, bradykardia, dysfunkcja węzła zatokowego, echokardiografia, EKG spoczynkowe, kurczliwość mięśnia sercowego, moksonidyna, nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niewydolność serca, NT-proBNP, pauza zatokowa, pojemność minutowa serca, reakcja anafilaktyczna, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Acebutolol Gedeon Richter 200 mg
Acebutolol, jako beta-adrenolityk o niskiej lipofilności, charakteryzuje się mniejszym ryzykiem ośrodkowych działań niepożądanych, takich jak zaburzenia snu czy depresja, w porównaniu z innymi lekami z tej grupy. U pacjentów normotensyjnych nie powoduje obniżenia ciśnienia tętniczego. Do najczęstszych działań niepożądanych należą: bradykardia, hipotonia, bóle głowy, zawroty głowy, nudności, wymioty, uczucie zimna kończyn oraz osłabienie libido. Rzadziej obserwuje się poważniejsze zaburzenia przewodnictwa przedsionkowo-komorowego, skurcz oskrzeli, zapalenie płuc, reakcje skórne (np. pokrzywka, toczeń rumieniowaty, nasilenie łuszczycy) oraz objawy autoimmunologiczne, w tym obecność przeciwciał przeciwjądrowych i toczniopodobne. Występowanie hipoglikemii i zmian w enzymach wątrobowych wymaga monitorowania podczas terapii.
acebutolol, beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, blok zatokowy, bradykardia, choroba autoimmunologiczna, chromanie przestankowe, ciśnienie tętnicze krwi, dysfunkcja węzła zatokowego, działanie inotropowo ujemne, efekt z odbicia, hipoglikemia, hipotonia, koszmary senne, łuszczyca, niewydolność serca, ośrodkowy układ nerwowy, parestezja, przeciwciała przeciwjądrowe, przewodnictwo przedsionkowo-komorowe, receptor beta-adrenergiczny, skurcz oskrzeli, toczeń układowy, uczucie ziębnięcia, uszkodzenie wątroby, wysypka skórna, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zespół Raynauda, zespół suchego oka - Leksykon chorób i schorzeń
Zaburzenia rytmu serca – Epidemiologia
Zaburzenia rytmu serca, w tym arytmie takie jak migotanie przedsionków (AF), stanowią istotny problem zdrowia publicznego o rosnącej częstości występowania, szczególnie w populacjach starzejących się. Migotanie przedsionków dotyka obecnie około 5% populacji w USA (około 10,5 mln osób) i 2-3% populacji w Europie i Ameryce Północnej, z prognozowanym wzrostem do 12,1 mln w USA do 2030 roku. Częstość AF wzrasta z wiekiem: od 0,12-0,16% u osób <49 lat do 10-17% u osób ≥80 lat, z przewagą mężczyzn (stosunek 1,2:1). Czynniki ryzyka obejmują wiek, płeć męską, choroby sercowo-naczyniowe, przewlekłą chorobę nerek, niewydolność serca, a także narażenie na alkohol i dym tytoniowy. AF wiąże się z 5-krotnie zwiększonym ryzykiem udaru niedokrwiennego (średnio 5% rocznie), 1,5-4-krotnym wzrostem śmiertelności oraz znacznym obciążeniem ekonomicznym – roczne koszty opieki w USA sięgają około 26 mld USD, a w Kanadzie bezpośrednie koszty wynoszą około 956 mln CAD (2020). Wczesne wykrywanie arytmii, m.in. poprzez dłuższe monitorowanie EKG (do 14 dni), jest kluczowe dla poprawy rokowania i zmniejszenia powikłań zakrzepowo-zatorowych.
ablacja cewnikowa, albuminuria, arytmia, badanie elektrofizjologiczne, badanie holterowskie, blok serca, choroba niedokrwienna serca, choroba sercowo-naczyniowa, choroba zastawkowa, częstoskurcz komorowy, dysfunkcja węzła zatokowego, elektrofizjolog, elektrokardiogram, kanałopatia, kardiomiopatia, kardiotoksyczność, katecholaminergiczny wielokształtny częstoskurcz komorowy, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, niewydolność serca, przedwczesny skurcz komorowy, przewlekła choroba nerek, rezonans magnetyczny, telemetria ambulatoryjna, terapia przeciwzakrzepowa, tomografia komputerowa, trzepotanie przedsionków, udar niedokrwienny, wada zastawkowa, wszczepialny rejestrator pętlowy, zaburzenie przewodzenia, zaburzenie rytmu serca, zatrzymanie krążenia, zawał mięśnia sercowego, zdarzenie zakrzepowo-zatorowe, zespół Brugadów, zespół długiego QT, zespół krótkiego QT, zespół wczesnej repolaryzacji - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Isoptin 40 40 mg
Werapamil chlorowodorek, substancja czynna leku Isoptin 40 mg w formie tabletek powlekanych, posiada liczne przeciwwskazania, które należy bezwzględnie uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Przeciwwskazania obejmują nadwrażliwość na werapamil lub substancje pomocnicze, wstrząs kardiogenny, blok przedsionkowo-komorowy II° lub III° bez obecności sprawnego stymulatora serca, zespół chorego węzła zatokowego bez stymulatora, niewydolność serca z frakcją wyrzutową (EF) poniżej 35% i/lub ciśnieniem zaklinowania w tętnicy płucnej powyżej 20 mmHg (chyba że jest to stan wtórny do częstoskurczu nadkomorowego ustępującego po leczeniu werapamilem), a także migotanie lub trzepotanie przedsionków z obecnością dodatkowej drogi przewodzenia (np. WPW, LGL). Werapamil wykazuje negatywne działanie inotropowe i może nasilać zaburzenia przewodzenia, co w wymienionych stanach klinicznych może prowadzić do poważnych powikłań, w tym całkowitego bloku przedsionkowo-komorowego, bradykardii, zatrzymania krążenia oraz groźnych tachyarytmii komorowych.
blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, ciśnienie zaklinowania w tętnicy płucnej, częstoskurcz nadkomorowy, dysfunkcja węzła zatokowego, działanie inotropowe, działanie synergistyczne, frakcja wyrzutowa, iwabradyna, migotanie komór, migotanie przedsionków, nadwrażliwość na werapamil, niewydolność serca, stymulator serca, tachyarytmia komorowa, werapamil, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowy, wstrząs kardiogenny, zaburzenia przewodzenia, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Lowna-Ganonga-Levine’a, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Oxycardil 120 120 mg
Diltiazem chlorowodorek, substancja czynna leku Oxycardil 120, posiada liczne bezwzględne przeciwwskazania kardiologiczne, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego bez wszczepionego stymulatora, blokiem przedsionkowo-komorowym II lub III stopnia bez stymulatora, ciężką bradykardią (<40 uderzeń/min) oraz niewydolnością lewej komory z zastojem płucnym, ze względu na ryzyko nasilenia zaburzeń przewodzenia, pogorszenia funkcji serca i hemodynamiki. Oxycardil 120 zawiera 120 mg laktozy jednowodnej i 1 mg sacharozy, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją tych cukrów. Ponadto, lek nie powinien być stosowany jednocześnie z dantrolenem (wlew dożylny), iwabradyną oraz lomitapidem ze względu na ryzyko poważnych interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych, w tym groźnych zaburzeń rytmu serca i zapadnięcia krążeniowego.
blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, bradyarytmia, bradykardia, całkowity blok przedsionkowo-komorowy, ciężka bradykardia, dantrolene, dekompensacja niewydolności serca, diltiazem chlorowodorek, dysfunkcja węzła zatokowego, działanie inotropowo ujemne, działanie kardiodepresyjne, działanie wazodylatacyjne, hipotensja, interakcja farmakodynamiczna, interakcja farmakokinetyczna, iwabradyna, kumulacja leku, laktoza jednowodna, lomitapid, nadwrażliwość, niestabilność hemodynamiczna, nietolerancja cukrów, nietolerancja laktozy, niewydolność lewej komory serca, niewydolność nerek, niewydolność serca, niewydolność wątroby, sacharoza, stymulacja serca, zaburzenia przewodzenia, zaburzenia przewodzenia przedsionkowo-komorowego, zastój płucny, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół chorego zatoki – Etiologia i przyczyny
Zespół chorego węzła zatokowego (SSS) to zaburzenie rytmu serca wynikające z dysfunkcji węzła zatokowo-przedsionkowego (SA node), manifestujące się bradykardią, długimi przerwami między uderzeniami serca lub arytmiami. Najczęstszą przyczyną jest idiopatyczne zwłóknienie węzła zatokowego związane z wiekiem, szczególnie u pacjentów powyżej 50. roku życia, a zwłaszcza powyżej 70 lat. Inne istotne przyczyny to choroba wieńcowa, zawał mięśnia sercowego, choroby naciekowe (np. amyloidoza, sarkoidoza, hemochromatoza), choroby zapalne (myocarditis, pericarditis, endocarditis), a także uszkodzenia pooperacyjne po zabiegach kardiochirurgicznych, zwłaszcza u dzieci po operacjach metodą Mustarda, Senninga czy Fontana. Rzadko SSS może mieć podłoże genetyczne, związane z mutacjami w genach SCN5A i HCN4, które kodują kanały jonowe serca.
amiodaron, amyloidoza, arytmia, beta-adrenolityk, beta-bloker, bloker kanału wapniowego, borelioza, bradykardia, choroba Chagasa, choroba nerwowo-mięśniowa, choroba niedokrwienna serca, choroba wieńcowa, cukrzyca, digoksyna, dysfunkcja węzła zatokowego, dystrofia mięśniowa, gorączka reumatyczna, hemochromatoza, hiperkaliemia, hipokalcemia, hipokaliemia, hipoksja, hipotermia, kardiomiopatia, lek antyarytmiczny, migotanie przedsionków, mutacja genetyczna, nadczynność tarczycy, niedoczynność tarczycy, obturacyjny bezdech senny, omdlenie wazowagalne, reumatoidalne zapalenie stawów, sarkoidoza, sklerodermia, tachyarytmia przedsionkowa, toczeń rumieniowaty, węzeł zatokowo-przedsionkowy, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie osierdzia, zapalenie wsierdzia, zawał mięśnia sercowego, zespół Brugadów, zespół chorego węzła zatokowego, zespół Sjögrena, zwłóknienie - Leksykon chorób i schorzeń
Częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych – Epidemiologia
Częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych (PAPVR) to rzadka wada wrodzona serca, charakteryzująca się nieprawidłowym odpływem jednej lub kilku żył płucnych do prawego przedsionka lub układu żylnego systemowego, zamiast do lewego przedsionka. Występuje u około 0,1-0,7% populacji, z przewagą u kobiet i silnym powiązaniem z zespołem Turnera. W 80-90% przypadków prawostronne PAPVR współistnieje z ubytkiem w przegrodzie międzyprzedsionkowej. Kliniczna manifestacja jest zróżnicowana, często bezobjawowa, ale może obejmować duszność wysiłkową, zmęczenie, arytmie przedsionkowe, niewydolność prawego serca i nadciśnienie płucne. Diagnostyka opiera się na echokardiografii (TTE, TEE), tomografii komputerowej (MDCT) oraz rezonansie magnetycznym serca (CMR), w tym 4D flow CMR, które umożliwiają precyzyjną ocenę anatomii i hemodynamiki. PAPVR może być wykrywane zarówno w okresie noworodkowym, jak i przypadkowo u dorosłych podczas zaawansowanych badań obrazowych.
angiografia cewnikowa, arytmia przedsionkowa, cewnikowanie prawego serca, częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych, duszność wysiłkowa, dysfunkcja węzła zatokowego, echokardiografia przezklatkowa, echokardiografia przezprzełykowa, lewy przedsionek, nadciśnienie płucne, niedomykalność zastawki płucnej, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niedrożność żył płucnych, niewydolność prawego serca, obniżona frakcja wyrzutowa, poszerzenie prawej komory, przeciek lewo-prawy, rezonans magnetyczny serca, tomografia komputerowa wielorzędowa, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, układ żylny systemowy, wrodzona wada serca, zatoka wieńcowa, zespół Eisenmengera, zespół Turnera, żyła płucna - Leksykon leków
Działania niepożądane – Carvedilol Orion 12,5 mg
Karwedylol, substancja czynna leku Carvedilol Orion, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych obejmujących głównie układ sercowo-naczyniowy, nerwowy, oddechowy, pokarmowy oraz metaboliczny. Najczęściej obserwowane działania niepożądane (≥1/10) to zawroty głowy, ból głowy, niedociśnienie, niewydolność serca oraz astenia. Występowanie zawrotów głowy, zaburzeń widzenia i bradykardii jest dawkozależne. U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca podczas titracji dawki może dojść do pogorszenia niewydolności lub zatrzymania płynów. Przemijające pogorszenie czynności nerek obserwowano u pacjentów z przewlekłą niewydolnością serca, niskim ciśnieniem tętniczym, chorobą niedokrwienną serca i współistniejącą niewydolnością nerek, co wymaga monitorowania parametrów nerkowych. Karwedylol może także powodować zahamowanie zatokowe u pacjentów predysponowanych (np. osoby starsze, bradykardia, dysfunkcja węzła zatokowego), co wymaga szczególnej kontroli pracy serca.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginianowa, astenia, astma, biegunka, blok przedsionkowo-komorowy, ból brzucha, ból głowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, chromanie przestankowe, cukrzyca utajona, depresja, dławica piersiowa, duszność, dysfunkcja węzła zatokowego, gamma-glutamylotransferaza, hipercholesterolemia, hiperglikemia, hiperwolemia, hipoglikemia, karwedylol, koszmary senne, leukopenia, miażdżyca naczyń, nadwrażliwość, niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, niestrawność, nietrzymanie moczu, niewydolność nerek, niewydolność serca, niskie ciśnienie tętnicze, nudności, obrzęk, obrzęk płuc, omamy, omdlenie, parestezja, przewlekła niewydolność serca, psychoza, rumień wielopostaciowy, splątanie, suche oko, suchość błony śluzowej, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, trombocytopenia, wymioty, zaburzenia erekcji, zaburzenia snu, zaburzenia widzenia, zahamowanie zatokowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zaparcie, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawroty głowy, zespół Raynauda, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia nadkomorowa – Leczenie
Tachykardia nadkomorowa (SVT) to grupa arytmii charakteryzujących się szybkim rytmem serca pochodzącym z przedsionków lub węzła przedsionkowo-komorowego. W przypadku nagłego napadu SVT u pacjentów stabilnych hemodynamicznie zaleca się najpierw manewry wagalne, takie jak próba Valsalvy (skuteczność wzrasta z 17% do 40% po modyfikacji), kaszel czy masaż zatoki szyjnej (wykonywany wyłącznie przez personel medyczny). Jeśli manewry te zawiodą, stosuje się farmakoterapię: adenozynę dożylnie w dawkach 6 mg, 12 mg i 18 mg (okres półtrwania około 10 sekund), blokery kanału wapniowego (diltiazem, werapamil) oraz beta-blokery (np. metoprolol). W przypadku niestabilności hemodynamicznej lub braku skuteczności leków wskazana jest kardiowersja elektryczna z energią wyładowania 50-100 J. Długoterminowe leczenie obejmuje modyfikację stylu życia, farmakoterapię zapobiegającą nawrotom (beta-blokery, blokery kanału wapniowego, digoksyna, leki antyarytmiczne klasy Ic i III) oraz ablację przezskórną, która cechuje się wysoką skutecznością (np. 98% dla AVNRT) i niskim ryzykiem powikłań.
ablacja przezskórna, ablacja RF, adenozyna, antykoagulacja, AVNRT, AVRT, beta-bloker, blok lewej odnogi pęczka Hisa, blok przedsionkowo-komorowy, bloker kanału wapniowego, dysfunkcja węzła zatokowego, kardiowersja elektryczna, krioablacja, lek antyarytmiczny, manewr wagalny, masaż zatoki szyjnej, migotanie komór, migotanie przedsionków, nagła śmierć sercowa, nerw błędny, próba Valsalvy, rozrusznik serca, rytm zatokowy, stan hemodynamiczny, tachykardia nadkomorowa, tętnica szyjna, trzepotanie przedsionków, węzeł przedsionkowo-komorowy, wrodzona wada serca, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a - Leksykon chorób i schorzeń
Arytmia serca – Patofizjologia i mechanizm
Arytmie serca wynikają z zaburzeń powstawania i przewodzenia impulsów elektrycznych, obejmując trzy główne mechanizmy patofizjologiczne: nieprawidłową automatyczność, aktywność wyzwalaną (wczesne i późne pobudzenia następcze) oraz reentry (nawrót pobudzenia). Automatyczność może być zmniejszona (bradykardia) lub zwiększona (tachykardia), a jej zaburzenia często wynikają z mutacji kanałów jonowych, np. HCN4, lub dysfunkcji węzła zatokowego w przebiegu niewydolności serca. Aktywność wyzwalana, związana z nieprawidłowymi depolaryzacjami następczymi, jest indukowana przez czynniki takie jak hipoksja, zaburzenia elektrolitowe (np. hipokaliemia, hiperkalcemia), leki przeciwarytmiczne oraz choroby serca (np. przerost, niewydolność). Reentry, zarówno anatomiczne, jak i funkcjonalne, wymaga obecności heterogenicznego substratu tkankowego, skrócenia refrakcji i spowolnienia przewodzenia, co sprzyja powstawaniu i utrzymaniu tachyarytmii, takich jak częstoskurcz nawrotny czy migotanie przedsionków.
amyloidoza sercowa, arytmia serca, autonomiczny układ nerwowy, badanie elektrofizjologiczne, dysfunkcja węzła zatokowego, hiperkalcemia, hipomagnezemia, infekcja wirusowa, kanał jonowy, kardiomiopatia przerostowa, katecholaminergiczny częstoskurcz komorowy, migotanie przedsionków, nadciśnienie płucne, peptydyloarginina deiminaza, potencjał czynnościowy, proces zapalny, reaktywna forma tlenu, układ Hisa-Purkinjego, węzeł przedsionkowo-komorowy, węzeł zatokowo-przedsionkowy, włóknienie mięśnia sercowego, zaburzenie elektrolitowe, zaburzenie rytmu serca, zespół Brugadów, zespół długiego QT - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Sotahexal 40
SotaHEXAL (sotalol chlorowodorek) jest lekiem przeciwarytmicznym klasy III, wymagającym szczególnej ostrożności ze względu na ryzyko proarytmii, zwłaszcza torsade de pointes. Ryzyko to wzrasta przy wydłużeniu odstępu QTc powyżej 480 ms, bradykardii, zaburzeniach elektrolitowych (hipokaliemia, hipomagnezemia), wysokim stężeniu sotalolu w osoczu oraz jednoczesnym stosowaniu innych leków wydłużających QT. Szczególną uwagę należy zwrócić na pacjentów z kardiomegalią, zastoinową niewydolnością serca oraz po przebytym zawale mięśnia sercowego z upośledzoną funkcją lewej komory (frakcja wyrzutowa >40%). Zaleca się rozpoczynanie terapii od dawki 80 mg z powolnym zwiększaniem, monitorowanie parametrów hemodynamicznych oraz elektrolitów, a także unikanie nagłego odstawienia leku, które może prowadzić do zaostrzenia dławicy piersiowej, zaburzeń rytmu i zawału mięśnia sercowego. W przypadku konieczności przerwania terapii rekomendowane jest stopniowe zmniejszanie dawki przez 1-2 tygodnie oraz ścisły monitoring kliniczny pacjenta.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, bradykardia zatokowa, choroba niedokrwienna serca, częstoskurcz komorowy, dławica piersiowa, dysfunkcja węzła zatokowego, frakcja wyrzutowa lewej komory, hipoglikemia, hipokaliemia, hipomagnezemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kardiomegalia, lek przeciwarytmiczny, łuszczyca, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nadwrażliwość na katecholaminy, nietolerancja galaktozy, niewydolność lewej komory, niewydolność wieńcowa, proarytmia, przełom tarczycowy, reakcja anafilaktyczna, sotalol, torsade de pointes, wydłużenie odstępu QT, zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia rytmu serca, zahamowanie zatokowe, zastoinowa niewydolność serca, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Działania niepożądane – Vivacor 6,25 mg
Karwedylol, substancja czynna preparatu Vivacor, charakteryzuje się szerokim profilem działań niepożądanych, których częstość występowania klasyfikuje się od bardzo częstych (≥10%) do bardzo rzadkich (<0,01%). Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zawroty głowy, bóle głowy, osłabienie, niedociśnienie oraz niewydolność serca, które występują bardzo często i mają zwykle łagodny przebieg, szczególnie na początku terapii. Ryzyko wystąpienia zawrotów głowy, zaburzeń widzenia i bradykardii wzrasta wraz ze zwiększaniem dawki. U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca może dojść do przejściowego nasilenia niewydolności i zatrzymania płynów podczas titracji dawki. Ponadto, u chorych z przewlekłą niewydolnością serca i współistniejącymi czynnikami ryzyka (np. niskie ciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca, zaburzenia czynności nerek) obserwowano odwracalne pogorszenie funkcji nerek. Karwedylol może również wpływać na gospodarkę węglowodanową, prowadząc do ujawnienia niejawnej cukrzycy, zaostrzenia istniejącej cukrzycy oraz zahamowania kompensacyjnej regulacji glikemii.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, beta-adrenolityki, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, choroba niedokrwienna serca, chromanie przestankowe, dławica piersiowa, dysfunkcja lewej komory, dysfunkcja węzła zatokowego, gammaglutamylotransferaza, hipercholesterolemia, infekcja dróg moczowych, infekcja górnych dróg oddechowych, karwedylol, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, objaw Raynauda, obrzęk płuc, przekrwienie błony śluzowej nosa, przewlekła niewydolność serca, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie naskórka, zaburzenia czynności nerek, zaburzenia glikemii, zaburzenia gospodarki węglowodanowej, zahamowanie zatokowe, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zastoinowa niewydolność serca, zatrzymanie płynów, zawał mięśnia sercowego, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Diltiazem – Przeciwwskazania stosowania
Diltiazem, jako antagonista kanałów wapniowych, posiada szereg bezwzględnych przeciwwskazań, które należy uwzględnić przed rozpoczęciem terapii. Należą do nich nadwrażliwość na diltiazem lub substancje pomocnicze (np. laktoza jednowodna w dawkach 205,3 mg w Dilzem 120 retard i 243,4 mg w Dilzem retard 90 mg, sacharoza w ilości 1 mg w Oxycardil 120 oraz 0,5 mg w Oxycardil 60), zaburzenia rytmu i przewodnictwa takie jak zespół chorego węzła zatokowego bez wszczepionego stymulatora, blok przedsionkowo-komorowy II lub III stopnia bez stymulatora, oraz ciężka bradykardia z częstością akcji serca poniżej 40 uderzeń/min. Ponadto, diltiazem jest przeciwwskazany u pacjentów z niewydolnością lewej komory serca z zastojem płucnym ze względu na ryzyko pogorszenia funkcji serca. W zakresie interakcji lekowych, bezwzględnie przeciwwskazane jest jednoczesne stosowanie diltiazemu z dożylnym dantrolenem, iwabradyną (ze względu na ryzyko niebezpiecznej bradykardii) oraz lomitapidem (z powodu ryzyka znacznego wzrostu stężenia lomitapidu i działań niepożądanych).
antagonista wapnia, blok przedsionkowo-komorowy, blok przedsionkowo-komorowy I stopnia, bradykardia, chlorowodorek diltiazemu, dantrolen, dysfagia, dysfunkcja węzła zatokowego, działanie inotropowe, działanie kardiopresyjne, echokardiografia, EKG, holter EKG, interakcja lekowa, iwabradyna, laktoza jednowodna, lomitapid, nadwrażliwość na substancję czynną, niewydolność lewej komory serca, sacharoza, stymulator komorowy, substancja pomocnicza, zaburzenia hemodynamiczne, zaburzenia przewodnictwa, zastój płucny, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon chorób i schorzeń
Bradykardia – Epidemiologia
Bradykardia, definiowana jako spoczynkowa częstość akcji serca poniżej 60 uderzeń na minutę u dorosłych (nowe wytyczne ACC/AHA/HRS stosują próg <50 uderzeń/min), występuje z częstością 0,5-2,0% w populacji ogólnej, z wyższą częstością u mężczyzn (15,2%) niż u kobiet (6,9%). Częstość wzrasta wraz z wiekiem, szczególnie u osób >65 lat, u których dysfunkcja węzła zatokowego dotyczy 1 na 600 osób. Bradykardia zatokowa jest powszechna u sportowców (50,1% w badaniu brazylijskich piłkarzy) oraz u wcześniaków, gdzie definiowana jest jako HR <100/min przez co najmniej dwa uderzenia. Czynniki ryzyka obejmują choroby przewlekłe, takie jak nadciśnienie, cukrzyca (DM) i przewlekła choroba nerek (CKD), które zwiększają ryzyko arytmii i nagłej śmierci sercowej. Zespół bradykardia-tachykardia występuje u około 50% pacjentów z dysfunkcją węzła zatokowego i wiąże się ze zwiększonym ryzykiem udaru mózgu. Bradykardia może być także objawem odrzucenia przeszczepu serca, co wymaga biopsji endomiokardialnej w okresie 6-12 miesięcy po transplantacji. W krajach o niskim i średnim dochodzie (LMIC) główną przyczyną bradykardii jest blok przedsionkowo-komorowy, a dostęp do terapii stymulatorem serca jest ograniczony przez bariery ekonomiczne, infrastrukturalne i edukacyjne.
asystolia, biopsja endomiokardialna, blok przedsionkowo-komorowy, blok serca, bradykardia, bradykardia zatokowa, częstość akcji serca, dławica piersiowa, duszność, dysfunkcja węzła zatokowego, elektrokardiogram, epilepsja, hipoperfuzja narządowa, implantacja rozrusznika serca, migotanie przedsionków, omdlenie, stymulacja pęczka Hisa, TAVI, trzepotanie przedsionków, udar mózgu zatorowy, układ przewodzący serca, zatrzymanie zatokowe, zawroty głowy, zespół chorego węzła zatokowego - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Lercan
Lek Lercan (lerkanidypina) wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zespołem chorego węzła zatokowego, zwłaszcza bez rozrusznika serca, oraz u osób z zaburzeniami czynności lewej komory serca i chorobą niedokrwienną serca, ze względu na ryzyko nasilenia objawów dławicy piersiowej i potencjalnych powikłań sercowo-naczyniowych. U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek standardowa dawka 10 mg/dobę jest zwykle dobrze tolerowana, jednak przy dawce 20 mg/dobę wymagana jest wzmożona czujność. Umiarkowane zaburzenia czynności wątroby mogą nasilać działanie przeciwnadciśnieniowe, co wymaga indywidualnego dostosowania dawki, natomiast lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby lub nerek (GFR < 30 ml/min), w tym dializowanych. U pacjentów dializowanych otrzewnowo może wystąpić zmętnienie płynu otrzewnowego spowodowane wzrostem stężenia trójglicerydów, co należy różnicować z bakteryjnym zapaleniem otrzewnej.
antybiotykoterapia, bakteryjne zapalenie otrzewnej, ból przedsercowy, choroba niedokrwienna serca, dializa otrzewnowa, dławica piersiowa, dysfunkcja węzła zatokowego, efekt przeciwnadciśnieniowy, fenytoina, hemodializoterapia, induktor cytochromu CYP3A4, karbamazepina, lek przeciwdrgawkowy, lerkanidypina, niedobór laktazy, nietolerancja galaktozy, pochodna dihydropirydyny, rozrusznik serca, ryfampicyna, zaburzenie czynności lewej komory serca, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności nerek i wątroby, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie hemodynamiczne, zawał mięśnia sercowego, zespół chorego węzła zatokowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, zmętnienie płynu otrzewnowego - Leksykon leków
Działania niepożądane – Coryol 6,25 mg 6,25 mg
Karwedylol, substancja czynna leku Coryol 6,25 mg, wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, których częstość występowania jest zróżnicowana i w większości niezależna od dawki, z wyjątkiem zawrotów głowy, zaburzeń widzenia oraz bradykardii, które nasilają się wraz ze wzrostem dawki. Najczęściej obserwowane działania niepożądane to zawroty głowy, ból głowy, astenia oraz omdlenia, które zwykle pojawiają się na początku terapii i mają łagodny przebieg. U pacjentów z zastoinową niewydolnością serca może dojść do nasilenia objawów niewydolności lub zatrzymania płynów. W badaniach klinicznych częstość niewydolności serca wynosiła 15,4% u leczonych karwedylolem oraz 14,5% w grupie placebo w populacji po zawale mięśnia sercowego z dysfunkcją lewej komory. Dodatkowo, karwedylol może ujawniać lub nasilać cukrzycę, zaburzać regulację glikemii, a także wywoływać halucynacje i zahamowanie zatokowe u pacjentów z predyspozycjami, zwłaszcza u osób starszych lub z zaburzeniami przewodzenia serca.
beta-adrenolityk, blok przedsionkowo-komorowy, bradykardia, chromanie przestankowe, dławica piersiowa, dysfunkcja węzła zatokowego, hipercholesterolemia, karwedylol, leukopenia, małopłytkowość, niedociśnienie ortostatyczne, niedokrwistość, nietrzymanie moczu, objaw Raynauda, obrzęk płuc, parestezja, rumień wielopostaciowy, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zaburzenie erekcji, zaburzenie widzenia, zahamowanie zatokowe, zakażenie dróg moczowych, zastoinowa niewydolność serca, zawrót głowy, zespół Stevensa-Johnsona