obniżona frakcja wyrzutowa
Obniżona frakcja wyrzutowa (EF, ejection fraction) oznacza zmniejszoną zdolność serca do pompowania krwi podczas skurczu, co jest kluczowym parametrem w ocenie funkcji lewej komory. Prawidłowa wartość frakcji wyrzutowej lewej komory (LVEF) wynosi zwykle powyżej 50-55%. Wartości poniżej 40% wskazują na umiarkowane upośledzenie funkcji skurczowej, a poniżej 30% na ciężkie upośledzenie.
Przyczyny obniżonej frakcji wyrzutowej obejmują chorobę niedokrwienną serca, zawał mięśnia sercowego, kardiomiopatię rozstrzeniową, zapalenie mięśnia sercowego, wady zastawkowe oraz inne schorzenia uszkadzające mięsień sercowy. Diagnostyka wymaga badań obrazowych, przede wszystkim echokardiografii, która pozwala na dokładną ocenę wielkości jam serca, grubości ścian oraz parametrów funkcji skurczowej.
Leczenie pacjentów z obniżoną frakcją wyrzutową opiera się na wytycznych dotyczących niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową (HFrEF). Obejmuje ono stosowanie inhibitorów ACE lub ARB, beta-blokerów, antagonistów aldosteronu, inhibitorów SGLT2, sakubitrylu/walsartanu, a w wybranych przypadkach implantację urządzeń wspomagających pracę serca (ICD, CRT). Terapia ma na celu poprawę rokowania, zmniejszenie objawów oraz zapobieganie nagłym zgonom sercowym.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Bezdech senny centralny – Epidemiologia
Bezdech senny centralny (CSA) to zaburzenie charakteryzujące się powtarzającym się zatrzymaniem lub zmniejszeniem przepływu powietrza i wysiłku oddechowego podczas snu, wynikające z braku prawidłowych sygnałów nerwowych do mięśni oddechowych. CSA występuje rzadziej niż obturacyjny bezdech senny (OSA), z częstością około 0,9% w populacji ogólnej (95% CI: 0,7-1,2%), a u pacjentów z niewydolnością serca sięga nawet 37-51% w ciężkich przypadkach z obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF). Częstość występowania CSA wzrasta z wiekiem, jest znacznie wyższa u mężczyzn (1,8% vs 0,2% u kobiet) oraz u osób stosujących przewlekle opioidy (około 24%). CSA wiąże się z poważnymi konsekwencjami kardiologicznymi, w tym nawracającą hipoksemią, dysfunkcją śródbłonka i zwiększonym ryzykiem niewydolności serca, co podkreśla konieczność dokładnej diagnostyki i leczenia w ramach zespołu multidyscyplinarnego.
apoptoza kardiomiocytów, arytmia serca, bezdech senny centralny, ciśnienie przełykowe, CPAP, dysfunkcja skurczowa lewej komory, dysfunkcja śródbłonka, frakcja wyrzutowa lewej komory, hipokapnia, hipoksemia, niewydolność serca, obniżona frakcja wyrzutowa, obturacyjny bezdech senny, oddychanie Cheyne’a-Stokesa, polisomnografia, przewlekła choroba nerek, sen NREM, senność dzienna, stan zapalny, układ renina-angiotensyna, zaburzenia neurologiczne, zaburzenia oddychania podczas snu, zatrzymanie sodu, zespół Pradera-Williego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Karbis 16 mg
Produkt leczniczy Karbis, zawierający kandesartan cyleksetylu, jest antagonistą receptora angiotensyny II (ARB) dostępnym w dawkach 8 mg, 16 mg oraz 32 mg w formie tabletek. Wskazania do stosowania obejmują leczenie nadciśnienia tętniczego pierwotnego u dorosłych oraz u dzieci i młodzieży w wieku od 6 do poniżej 18 lat. Karbis może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z innymi lekami hipotensyjnymi. Ponadto, lek jest wskazany w leczeniu niewydolności serca u dorosłych z obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory (≤40%), szczególnie gdy inhibitory ACE są nietolerowane lub jako terapia uzupełniająca u pacjentów z utrzymującymi się objawami mimo optymalnego leczenia. Karbis stanowi także alternatywę w sytuacjach, gdy antagoniści receptora mineralokortykoidowego są przeciwwskazani lub nietolerowani.
antagonista receptora angiotensyny II, antagonista receptora mineralokortykoidowego, frakcja wyrzutowa lewej komory, hiperkaliemia, inhibitor konwertazy angiotensyny, kandesartan cyleksetylu, lek hipotensyjny, lek przeciwnadciśnieniowy, nadciśnienie tętnicze pierwotne, nadciśnienie tętnicze u dzieci, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, obniżona frakcja wyrzutowa, obrzęk naczynioruchowy, substancja czynna, upośledzenie funkcji nerek, zaburzenie czynności skurczowej lewej komory - Leksykon chorób i schorzeń
Przelew płucny – Epidemiologia
Przelew płucny, definiowany jako patologiczne gromadzenie płynu w pęcherzykach płucnych lub przestrzeni śródmiąższowej, prowadzi do istotnych zaburzeń wymiany gazowej i stanowi poważne zagrożenie kliniczne, szczególnie u osób starszych. Epidemiologicznie, częstość występowania przelewu płucnego w populacji ogólnej wynosi 1-2%, wzrastając do 10% u osób powyżej 75 roku życia. Wśród pacjentów z niewydolnością serca i obniżoną frakcją wyrzutową częstość ta sięga 75 000-83 000 przypadków na 100 000 osób, a 80% chorych z niewydolnością serca doświadcza przelewu płucnego. Różne typy przelewu, takie jak kardiogenny, neurogenny, wysokogórski (HAPE) czy zanurzeniowy, charakteryzują się odmienną epidemiologią i czynnikami ryzyka. Przykładowo, HAPE występuje u 0,01-15,5% osób przebywających na dużych wysokościach, a ryzyko wzrasta do 2-15% na wysokości 5500 m. Przelew płucny kardiogenny dotyka częściej mężczyzn i osoby starsze, a u pacjentów rasy czarnej obserwuje się wyższe ryzyko niewydolności serca i zgonu.
ALI, ARDS, blokada nerwowo-mięśniowa, ciśnienie napędowe, echokardiografia, HAPE, intubacja dotchawicza, kardiogenny przelew płucny, krwotok podpajęczynówkowy, markery sercowe, neurogenny przelew płucny, niedociśnienie, niedrożność górnych dróg oddechowych, niewydolność serca, obniżona frakcja wyrzutowa, obrzęk płuc, ostra choroba wysokogórska, ostre uszkodzenie płuc, pęknięcie tętniaka, płyn w pęcherzykach płucnych, przelew płucny, przelew płucny kardiogenny, przestrzeń śródmiąższowa, przewlekła niewydolność serca, skurcz krtani, urazowe uszkodzenie mózgu, wentylacja mechaniczna, zaburzenie wymiany gazowej, zawał mięśnia sercowego, zespół ostrej niewydolności oddechowej - Leksykon chorób i schorzeń
Tachykardia komorowa – Epidemiologia
Tachykardia komorowa (VT) oraz migotanie komór (VF) stanowią główne przyczyny nagłej śmierci sercowej, odpowiadając za około 300 000 zgonów rocznie w USA i 53 przypadki na 100 000 populacji w badaniach prospektywnych. VT jest silnie powiązana z chorobą wieńcową, występując u około 15% pacjentów z tym schorzeniem, a częstość arytmii komorowych w tej grupie wynosi około 69 000 na 100 000 mężczyzn i 68 000 na 100 000 kobiet. W ostrej fazie zawału mięśnia sercowego arytmie komorowe pojawiają się u 5-10% pacjentów, a utrwalona VT występuje u 1-5%, z tendencją spadkową dzięki postępom terapeutycznym. Częstość VT u osób z nadciśnieniem, chorobą zastawkową lub kardiomiopatią bez choroby wieńcowej wynosi około 54 000 na 100 000 mężczyzn i 55 000 na 100 000 kobiet, natomiast u osób bez chorób sercowo-naczyniowych jest niższa (około 31 000 na 100 000 mężczyzn i 30 000 na 100 000 kobiet). Idiopatyczna tachykardia komorowa jest rzadsza, z częstością około 15 na 100 100 osób, a jej rozpoznanie wzrosło dzięki lepszej diagnostyce i świadomości klinicznej. Występują istotne różnice płciowe w epidemiologii i etiologii arytmii komorowych, z wyższą częstością VT u mężczyzn z chorobą wieńcową oraz dominacją kardiomiopatii niedokrwiennej u mężczyzn i nie-niedokrwiennej u kobiet.
ablacja cewnikowa, arytmia komorowa, blizna pozawałowa, choroba wieńcowa, choroba zastawkowa serca, dysfunkcja komór, dysfunkcja nerek, dysfunkcja wątroby, idiopatyczna tachykardia komorowa, implantacja kardiowertera-defibrylatora, kanałopatia, kardiomiopatia, kardiomiopatia nie-niedokrwienna, kardiomiopatia niedokrwienna, katecholaminergiczna polimorficzna tachykardia komorowa, migotanie komór, nadciśnienie tętnicze, nagła śmierć sercowa, niewydolność serca, obniżona frakcja wyrzutowa, obturacyjny bezdech senny, ostra niewydolność nerek, ostry zawał mięśnia sercowego, ostry zespół wieńcowy, polimorficzna tachykardia komorowa, przedwczesne pobudzenie komorowe, strukturalna choroba serca, substrat arytmogenny, tachyarytmia komorowa, tachykardia komorowa, utrwalona tachykardia komorowa, wstrząs kardiogenny, zaburzenie elektrolitowe, zachłystowe zapalenie płuc, zatrzymanie krążenia, zespół Brugadów, zespół długiego QT, zespół krótkiego QT, zespół wczesnej repolaryzacji - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Nonpres 25 mg
Eplerenon w dawkach 25 mg i 50 mg, dostępny w postaci tabletek powlekanych (Nonpres), jest stosowany jako terapia uzupełniająca u pacjentów z zaburzeniami czynności lewej komory serca i objawami niewydolności serca. Główne wskazania obejmują pacjentów po niedawno przebytym zawale serca ze stabilnym stanem klinicznym, frakcją wyrzutową lewej komory (LVEF) ≤40% oraz objawami niewydolności serca, a także dorosłych z przewlekłą niewydolnością serca w klasie II wg NYHA i LVEF ≤30%. Eplerenon stosowany jest wyłącznie jako dodatek do standardowej terapii, w tym beta-adrenolityków, w celu redukcji ryzyka śmiertelności i chorobowości sercowo-naczyniowej.
beta-adrenolityk, choroba sercowo-naczyniowa, eplerenon, frakcja wyrzutowa lewej komory, indywidualizacja terapii, klasyfikacja NYHA, laktoza jednowodna, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, obniżona frakcja wyrzutowa, poziom potasu, przewlekła niewydolność serca, stan stabilny, tabletka powlekana, terapia dodana, zaburzenie czynności lewej komory, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bloxazoc 47,5 mg
Bloxazoc, zawierający metoprolol w postaci bursztynianu, jest dostępny w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu w dawkach 23,75 mg, 47,5 mg, 95 mg oraz 190 mg, odpowiadających 25 mg, 50 mg, 100 mg i 200 mg metoprololu winianu. Preparat znajduje zastosowanie u dorosłych w leczeniu nadciśnienia tętniczego, dusznicy bolesnej, zaburzeń rytmu serca (w tym częstoskurczu nadkomorowym, migotaniu przedsionków i dodatkowych skurczach komorowych), kołatania serca o podłożu czynnościowym, prewencji wtórnej po zawale mięśnia sercowego, profilaktyce migreny oraz stabilnej przewlekłej niewydolności serca z obniżoną frakcją wyrzutową lewej komory. U dzieci i młodzieży w wieku 6-18 lat Bloxazoc jest wskazany wyłącznie w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Tabletki o przedłużonym uwalnianiu umożliwiają dawkowanie raz na dobę, a dostępność różnych dawek pozwala na indywidualne dostosowanie terapii. Tabletki 23,75 mg można dzielić na równe dawki, pozostałe mają linię podziału ułatwiającą rozkruszenie.
beta-adrenolityk, choroba wieńcowa, częstoskurcz nadkomorowy, diuretyk, dławica piersiowa, dodatkowe pobudzenie komorowe, dodatkowy skurcz komorowy, dusznica bolesna, epizod bólowy, glikozyd nasercowy, inhibitor ACE, kołatanie serca, lek hipotensyjny, metoprolol bursztynian, metoprolol winian, migotanie przedsionków, nadciśnienie tętnicze, nadczynność tarczycy, nagły zgon sercowy, napad migrenowy, obniżona frakcja wyrzutowa, parametr hemodynamiczny, profilaktyka migreny, przewlekła niewydolność serca, tabletka o przedłużonym uwalnianiu, tachyarytmia, terapia skojarzona, tolerancja wysiłku, zaburzenie rytmu serca, zaburzona czynność skurczowa lewej komory, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Avedol 12,5 mg
Lek Avedol zawierający karwedylol dostępny jest w dawkach 6,25 mg, 12,5 mg oraz 25 mg, w formie tabletek powlekanych z możliwością podziału, co umożliwia precyzyjne dostosowanie terapii. Karwedylol jest nieselektywnym beta-adrenolitykiem o dodatkowym działaniu wazodylatacyjnym, stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego samoistnego, przewlekłej stabilnej dławicy piersiowej oraz jako terapia wspomagająca w umiarkowanej do ciężkiej stabilnej niewydolności serca (klasa II-IV wg NYHA). W nadciśnieniu lek obniża ciśnienie tętnicze poprzez redukcję oporu obwodowego i rzutu serca, może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z diuretykami tiazydowymi lub inhibitorami ACE. W dławicy piersiowej zmniejsza zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, redukując częstość i siłę skurczu serca oraz opór obwodowy, co poprawia tolerancję wysiłku i łagodzi objawy. W niewydolności serca karwedylol poprawia frakcję wyrzutową lewej komory (<40%), zmniejsza objawy kliniczne, liczbę hospitalizacji i śmiertelność, wykazując działanie antyoksydacyjne i hamując aktywację układu renina-angiotensyna-aldosteron.
antagonista wapnia, azotan długodziałający, beta-adrenolityk, choroba niedokrwienna serca, diuretyk tiazydowy, dysfagia, dyslipidemia, działanie wazodylatacyjne, frakcja wyrzutowa lewej komory, glikozyd nasercowy, inhibitor ACE, karwedylol, laktoza jednowodna, nadciśnienie tętnicze samoistne, niewydolność serca, obniżona frakcja wyrzutowa, układ renina-angiotensyna-aldosteron, właściwość antyoksydacyjna, zaburzenie perfuzji obwodowej, zaburzenie rytmu serca, zawał serca - Leksykon chorób i schorzeń
Częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych – Epidemiologia
Częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych (PAPVR) to rzadka wada wrodzona serca, charakteryzująca się nieprawidłowym odpływem jednej lub kilku żył płucnych do prawego przedsionka lub układu żylnego systemowego, zamiast do lewego przedsionka. Występuje u około 0,1-0,7% populacji, z przewagą u kobiet i silnym powiązaniem z zespołem Turnera. W 80-90% przypadków prawostronne PAPVR współistnieje z ubytkiem w przegrodzie międzyprzedsionkowej. Kliniczna manifestacja jest zróżnicowana, często bezobjawowa, ale może obejmować duszność wysiłkową, zmęczenie, arytmie przedsionkowe, niewydolność prawego serca i nadciśnienie płucne. Diagnostyka opiera się na echokardiografii (TTE, TEE), tomografii komputerowej (MDCT) oraz rezonansie magnetycznym serca (CMR), w tym 4D flow CMR, które umożliwiają precyzyjną ocenę anatomii i hemodynamiki. PAPVR może być wykrywane zarówno w okresie noworodkowym, jak i przypadkowo u dorosłych podczas zaawansowanych badań obrazowych.
angiografia cewnikowa, arytmia przedsionkowa, cewnikowanie prawego serca, częściowo nieprawidłowe spływanie żył płucnych, duszność wysiłkowa, dysfunkcja węzła zatokowego, echokardiografia przezklatkowa, echokardiografia przezprzełykowa, lewy przedsionek, nadciśnienie płucne, niedomykalność zastawki płucnej, niedomykalność zastawki trójdzielnej, niedrożność żył płucnych, niewydolność prawego serca, obniżona frakcja wyrzutowa, poszerzenie prawej komory, przeciek lewo-prawy, rezonans magnetyczny serca, tomografia komputerowa wielorzędowa, ubytek przegrody międzyprzedsionkowej, układ żylny systemowy, wrodzona wada serca, zatoka wieńcowa, zespół Eisenmengera, zespół Turnera, żyła płucna - Leksykon chorób i schorzeń
Niedomykalność zastawki mitralnej – Epidemiologia
Niedomykalność zastawki mitralnej (MR) jest jedną z najczęstszych wad zastawkowych serca, dotykającą około 10% populacji, z umiarkowaną do ciężką postacią u około 2% dorosłych, szczególnie u osób powyżej 75. roku życia (częstość do 10-13%). W krajach rozwiniętych główną przyczyną pierwotnej MR jest wypadanie płatka zastawki mitralnej (MVP) związane ze zwyrodnieniem śluzakowatym, natomiast w krajach rozwijających się dominuje etiologia reumatyczna. Epidemiologia wykazuje różnice rasowe i etniczne, z wyższą częstością MVP u rasy białej, ale większą śmiertelnością u osób rasy czarnej. W populacji z niewydolnością serca umiarkowana do ciężkiej wtórna MR występuje u 36% pacjentów z HFrEF, 28% z HFmrEF i 20% z HFpEF, wiążąc się z gorszym rokowaniem i zwiększoną śmiertelnością (wzrost o 76% w ciężkiej postaci). Mimo wysokiej częstości, MR jest często niedodiagnozowana i niedostatecznie leczona, z 74% pacjentów kwalifikujących się do operacji pierwotnej MR niekierowanych na zabieg.
choroba reumatyczna serca, choroba zastawkowa serca, długotrwały COVID, dysfunkcja nerek, dyslipidemia, echokardiografia dopplerowska, echokardiogram, leczenie farmakologiczne, lewy przedsionek, nadciśnienie płucne, niedomykalność zastawki mitralnej, niewydolność serca, objętość lewej komory, obniżona frakcja wyrzutowa, obrazowanie serca, pierwotna niedomykalność mitralna, rezonans magnetyczny serca, SARS-CoV-2, wada zastawkowa serca, wtórna niedomykalność mitralna, wypadanie płatka zastawki mitralnej, wypadanie zastawki mitralnej, zachowana frakcja wyrzutowa, zawał mięśnia sercowego, zwężenie zastawki aortalnej, zwężenie zastawki mitralnej, zwyrodnienie śluzakowate zastawki - Leksykon chorób i schorzeń
Niewydolność serca – Epidemiologia
Niewydolność serca (NS) stanowi istotny problem zdrowia publicznego, dotykając globalnie około 64 miliony osób, z rosnącą tendencją w USA, gdzie przewiduje się wzrost liczby chorych z 6,7 miliona obecnie do 11,4 miliona do 2050 roku. Epidemiologia NS wykazuje zróżnicowanie demograficzne: wyższe wskaźniki u osób powyżej 75. roku życia (>10%), u osób czarnoskórych oraz u mężczyzn, choć rozpowszechnienie jest podobne u obu płci ze względu na dłuższe przeżycie kobiet. Wyróżnia się trzy typy NS według frakcji wyrzutowej lewej komory: HFrEF (~30%), HFmrEF (12-13%) oraz HFpEF (50-58%), z rosnącym udziałem HFpEF, szczególnie u pacjentów z cukrzycą typu 2. Globalne rozpowszechnienie NS wynosi 8,52 na 1000 mieszkańców, z najwyższymi wskaźnikami w Azji Wschodniej, Ameryce Północnej i Europie Zachodniej. Mimo spadku standaryzowanych wskaźników zapadalności, bezwzględna liczba nowych przypadków wzrosła o 12% w ostatniej dekadzie, a śmiertelność związana z NS rośnie, szczególnie wśród młodszych dorosłych i mniejszości etnicznych.
chorobowość, dysfunkcja rozkurczowa, dysfunkcja rozkurczowa lewej komory, dysfunkcja skurczowa lewej komory, frakcja wyrzutowa lewej komory, kardiomiopatia dziedziczna, migotanie przedsionków, nadciśnienie, nadciśnienie tętnicze, nadzór epidemiologiczny, niewydolność serca, niewydolność serca z obniżoną frakcją wyrzutową, niewydolność serca z pośrednią frakcją wyrzutową, niewydolność serca z zachowaną frakcją wyrzutową, obniżona frakcja wyrzutowa, przewlekła choroba nerek, stadium A niewydolności serca, umieralność, wskaźniki śmiertelności, zapadalność, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Benalapril 10 10 mg
Benalapril (enalapryl maleinian) jest inhibitorem konwertazy angiotensyny (ACE) dostępnym w dawkach 5 mg, 10 mg oraz 20 mg, stosowanym przede wszystkim w leczeniu nadciśnienia tętniczego oraz niewydolności serca. Mechanizm działania polega na hamowaniu układu renina-angiotensyna-aldosteron, co prowadzi do obniżenia oporu naczyniowego i redukcji ciśnienia tętniczego. Lek jest wskazany zarówno w monoterapii, jak i terapii skojarzonej nadciśnienia pierwotnego i wtórnego, zwłaszcza u pacjentów niewrażliwych na inne leki hipotensyjne. W terapii niewydolności serca, Benalapril poprawia parametry hemodynamiczne, zmniejsza obciążenie następcze serca oraz zwiększa tolerancję wysiłku u pacjentów z objawami niewydolności (klasy NYHA I-IV).
duszność wysiłkowa, dysfunkcja lewej komory, enalapryl maleinian, frakcja wyrzutowa lewej komory, inhibitor konwertazy angiotensyny, klasa NYHA, laktoza jednowodna, nadciśnienie pierwotne, nadciśnienie tętnicze, nadciśnienie wtórne, nietolerancja laktozy, niewydolność krążenia, niewydolność serca, obciążenie następcze serca, obniżona frakcja wyrzutowa, obrzęk obwodowy, opór naczyniowy, parametr hemodynamiczny, progresja choroby, retencja płynów, terapia wielolekowa, tolerancja wysiłku, układ renina-angiotensyna-aldosteron, upośledzenie funkcji lewej komory, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Ranopril 20 mg
Ranopril, zawierający lizynopryl dwuwodny, jest inhibitorem ACE dostępnym w dawkach 5 mg, 10 mg i 20 mg, stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego (zarówno pierwotnego, jak i naczyniowo-nerkowego), niewydolności serca oraz w profilaktyce powikłań po zawale mięśnia sercowego u pacjentów hemodynamicznie stabilnych. W terapii nadciśnienia może być stosowany zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu, zwłaszcza z diuretykami tiazydowymi, co potęguje efekt hipotensyjny. W niewydolności serca Ranopril poprawia funkcję skurczową lewej komory, zmniejsza obciążenie następcze i objawy kliniczne, często w połączeniu z diuretykami i glikozydami naparstnicy. W ostrej fazie zawału mięśnia sercowego leczenie należy rozpocząć w ciągu 24 godzin od wystąpienia objawów, aby zapobiec remodelingowi lewej komory i rozwojowi niewydolności serca. Ponadto, Ranopril jest wskazany u pacjentów z cukrzycą i mikroalbuminurią (30-300 mg/dobę), gdzie działa nefroprotekcyjnie, spowalniając progresję nefropatii cukrzycowej.
albuminuria, diuretyk, diuretyk tiazydowy, dysfunkcja lewej komory, dysfunkcja skurczowa lewej komory, działanie nefroprotekcyjne, działanie niepożądane, EGFR, glikozyd naparstnicy, hiperkaliemia, hipotensja, inhibitor konwertazy angiotensyny, kurczliwość mięśnia sercowego, lek hipotensyjny, lizynopryl, mikroalbuminuria, nadciśnienie naczyniowo-nerkowe, nadciśnienie tętnicze, nefropatia cukrzycowa, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność serca, obciążenie następcze lewej komory, objawowa niewydolność serca, obniżona frakcja wyrzutowa, obrzęk naczynioruchowy, oporne nadciśnienie tętnicze, remodeling lewej komory, stabilność hemodynamiczna, stężenie kreatyniny, wstrząs kardiogenny, zawał mięśnia sercowego