metabolit N-acetylowy

Metabolit N-acetylowy to związek chemiczny powstający w organizmie w wyniku procesu acetylacji, który jest jednym z głównych mechanizmów biotransformacji (metabolizmu) leków i innych ksenobiotyków. Proces acetylacji polega na przyłączeniu grupy acetylowej (CH3CO-) do cząsteczki wyjściowej, najczęściej do grupy aminowej (-NH2), tworząc wiązanie amidowe.

Za acetylację odpowiadają enzymy z grupy N-acetylotransferaz (NAT), które występują głównie w wątrobie i jelitach. Wyróżnia się dwa główne izoenzymy: NAT1 i NAT2, które charakteryzują się różnym powinowactwem do substratów oraz zróżnicowanym polimorfizmem genetycznym. Zależnie od genotypu NAT2, osoby można sklasyfikować jako szybkich, pośrednich lub wolnych acetylatorów, co ma istotne znaczenie w metabolizmie niektórych leków.

Metabolity N-acetylowe najczęściej charakteryzują się większą hydrofilnością niż związki macierzyste, co ułatwia ich wydalanie z organizmu przez nerki. W większości przypadków acetylacja prowadzi do detoksykacji i inaktywacji biologicznej związków, jednak w niektórych przypadkach może prowadzić do powstania metabolitów o zwiększonej toksyczności lub aktywności biologicznej.

Przykładami leków, których metabolizm obejmuje tworzenie metabolitów N-acetylowych, są: izoniazyd (lek przeciwgruźliczy), sulfametoksazol (antybiotyk), prokainamid (lek przeciwarytmiczny) oraz hydralazyna (lek hipotensyjny). Monitorowanie stężenia metabolitów N-acetylowych może mieć znaczenie w diagnostyce zatruć, dostosowaniu dawkowania leków czy ocenie wydolności metabolicznej wątroby.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Imipenem/Cilastatin Kabi 500 mg + 500 mg

Imipenem/Cilastatin Kabi to połączenie imipenemu (500 mg jednowodnej formy) i cylastatyny (500 mg soli sodowej), które wykazują synergistyczne profile farmakokinetyczne. Cylastatyna hamuje nerkowy enzym dehydropeptydazę-I, co zapobiega szybkiemu metabolizmowi imipenemu i umożliwia utrzymanie terapeutycznych stężeń w osoczu i moczu. Po dożylnym podaniu w infuzji 20-minutowej, maksymalne stężenia imipenemu w osoczu wynoszą średnio 17 μg/ml (250 mg), 39 μg/ml (500 mg) i 66 μg/ml (1000 mg), a cylastatyny odpowiednio 22 μg/ml, 42 μg/ml i 72 μg/ml. Imipenem wykazuje okres półtrwania około 1 godziny, z 70% dawki wydalanej niezmienionej z moczem w ciągu 10 godzin, a cylastatyna ma podobny okres półtrwania i jest wydalana głównie w postaci niezmienionej (70-80%). Oba związki wiążą się z białkami osocza w ograniczonym stopniu (imipenem ~20%, cylastatyna ~40%).
białko osocza, białko surowicy krwi, dehydropeptydaza-I, farmakokinetyka imipenemu, imipenem i cylastatyna, infuzja dożylna, inhibitor dehydropeptydazy-I, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, metabolit N-acetylowy, metabolizm imipenemu, metabolizm nerkowy, narażenie ogólnoustrojowe, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania w osoczu, pole pod krzywą stężenia, stężenie maksymalne w osoczu, stężenie w moczu, substancja czynna
Leksykon substancji czynnych
Tygecyklina – Właściwości farmakokinetyczne

Tygecyklina, podawana dożylnie z biodostępnością 100%, charakteryzuje się wysokim stopniem wiązania z białkami osocza (71-89%) oraz dużą objętością dystrybucji (500-700 l, czyli 7-9 l/kg), co wskazuje na znaczną akumulację w tkankach, zwłaszcza w szpiku kostnym, śliniankach, tarczycy, śledzionie i nerkach. Maksymalne stężenia w surowicy (Cmax) w stanie stacjonarnym wynoszą 866±233 ng/ml przy 30-minutowej infuzji oraz 634±97 ng/ml przy 60-minutowej infuzji, a pole pod krzywą (AUC0-12h) to 2349±850 ng•h/ml. Tygecyklina ulega minimalnemu metabolizmowi (<20%), głównie wydalana jest z żółcią (59%) i moczem (33%) w postaci niezmienionej, a jej klirens całkowity wynosi 24 l/h, z klirensem nerkowym stanowiącym około 13%. Okres półtrwania wynosi średnio 42 godziny, z dużą zmiennością indywidualną. Lek nie jest inhibitorem izoenzymów CYP450 ani glikoproteiny P (P-gp), choć jest jej substratem, co może mieć znaczenie przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów lub induktorów P-gp.
analiza farmakokinetyczna, bariera krew-mózg, biodostępność, cytochrom P-450, dystrybucja leku, dystrybucja tkankowa, efekt pierwszego przejścia, epimer, glicylcyklina, glikoproteina p, glukuronid, induktor P-gp, inhibitor P-gp, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens leku, metabolit N-acetylowy, nerki, niewydolność nerek, okres półtrwania, pacjent w podeszłym wieku, skala Child-Pugh, śledziona, ślinianki, substrat P-gp, szpik kostny, tarczyca, wiązanie z białkami osocza, zaburzenia czynności wątroby, zakażenie OUN
Leksykon substancji czynnych
Cylastatyna – Właściwości farmakokinetyczne

Cylastatyna, stosowana w połączeniu z imipenemem, działa jako inhibitor dehydropeptydazy-I w nerkach, zapobiegając metabolizmowi imipenemu i umożliwiając utrzymanie terapeutycznych stężeń antybiotyku w osoczu i moczu. Po dożylnym podaniu w dawkach 250 mg, 500 mg i 1000 mg (w skojarzeniu z równą dawką imipenemu) maksymalne stężenia cylastatyny w osoczu wynoszą odpowiednio średnio 22, 42 i 72 μg/ml. Substancja wiąże się z białkami osocza w około 40%, a jej okres półtrwania wynosi około 1 godziny. Wydalanie cylastatyny odbywa się głównie przez nerki, z 70-80% dawki wydalanej w postaci niezmienionej w ciągu 10 godzin. Metabolit N-acetylowy stanowi około 10% dawki i zachowuje podobną aktywność hamującą dehydropeptydazę-I. Po eliminacji cylastatyny aktywność enzymu szybko wraca do normy.
AUC, białka surowicy krwi, dehydropeptydaza-I, farmakokinetyka cylastatyny, hemodializa, imipenem z cylastatyną, inhibitor dehydropeptydazy-I, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, metabolit N-acetylowy, metabolizm imipenemu, narażenie ustrojowe, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, okres półtrwania, stężenie antybiotyku, wiązanie z białkami osocza, wydalanie nerkowe, zaburzenie czynności nerek
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tigecycline Viatris 50 mg

Tygecyklina podawana jest wyłącznie dożylnie, co zapewnia 100% dostępność biologiczną i eliminuje zmienność wchłaniania. Wiązanie z białkami osocza wynosi 71-89% przy stężeniach 0,1-1,0 µg/ml. Objętość dystrybucji w stanie stacjonarnym wynosi 500-700 l (7-9 l/kg), wskazując na wysokie powinowactwo do tkanek, zwłaszcza szpiku kostnego, ślinianki, tarczycy, śledziony i nerek. Maksymalne stężenie w surowicy (Cmax) po dawce nasycającej 100 mg i dawkach podtrzymujących 50 mg co 12 godzin wynosi odpowiednio 866±233 ng/ml (30-min infuzja) i 634±97 ng/ml (60-min infuzja), a AUC0-12 h to 2349±850 ng•h/ml. Tygecyklina jest metabolizowana w ograniczonym stopniu (<20%), głównie wydalana z żółcią (59%) i moczem (33%) w postaci niezmienionej. Klirens całkowity wynosi 24 l/h, z klirensem nerkowym około 3,1 l/h. Okres półtrwania wynosi średnio 42 godziny, z dużą zmiennością indywidualną. Lek nie wpływa na enzymy cytochromu P-450 i nie jest inhibitorem glikoproteiny P, choć jest jej substratem, co może mieć znaczenie przy współpodawaniu inhibitorów lub induktorów P-gp.
bariera krew-mózg, cytochrom P-450, dawka nasycająca, dostępność biologiczna, dystrybucja leku, dystrybucja tkankowa, działanie niepożądane, glukuronid, induktor glikoproteiny P, inhibitor glikoproteiny p, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens ogólnoustrojowy, maksymalne stężenie w surowicy, metabolit N-acetylowy, metabolit tygecykliny, mikrosomy wątroby, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą stężenia, skala Child-Pugh, substrat glikoproteiny P, szpik kostny, wiązanie z białkami osocza, wydzielanie z żółcią, zaburzenia czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Tigecycline Fresenius Kabi 50 mg

Tygecyklina, podawana dożylnie z dostępnością biologiczną 100%, charakteryzuje się wysokim wiązaniem z białkami osocza (71-89%) oraz znaczną dystrybucją tkankową, z objętością dystrybucji w stanie stacjonarnym wynoszącą 500-700 l (7-9 l/kg). Maksymalne stężenia w surowicy (Cmax) po infuzji 30-minutowej i 60-minutowej wynoszą odpowiednio 866±233 ng/ml i 634±97 ng/ml, a pole pod krzywą (AUC0-12h) średnio 2349±850 ng•h/ml. Metabolizm tygecykliny jest ograniczony (<20%), a główną drogą eliminacji jest wydzielanie z żółcią (59%) i moczem (33%) w postaci niezmienionej substancji. Klirens całkowity wynosi 24 l/h, z klirensem nerkowym stanowiącym około 13%. Okres półtrwania po podaniu wielokrotnym to około 42 godziny, z dużą zmiennością osobniczą. Tygecyklina nie wykazuje istotnego wpływu na izoenzymy CYP450 ani na glikoproteinę P, choć jest jej substratem, co może mieć znaczenie przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów lub induktorów P-gp.
analiza farmakokinetyczna, bariera krew-mózg, CYP1A2, dawka nasycająca, dostępność biologiczna, epimer, glikoproteina p, glukuronid, infuzja dożylna, izoenzymy cytochromu P450, klirens całkowity, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, maksymalne stężenie w surowicy, metabolit N-acetylowy, mikrosom wątroby, niewydolność nerek, objętość dystrybucji, okres półtrwania, pole pod krzywą, skala Child-Pugh, śledziona, ślinianka, stan stacjonarny, szpik kostny, tarczyca, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności wątroby
Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Imipenem + Cylastatyna Ranbaxy 500 mg + 500 mg

Produkt leczniczy Imipenem + Cylastatyna Ranbaxy zawiera imipenem (500 mg) i cylastatynę (500 mg), które po dożylnej infuzji 20-minutowej wykazują zależność stężenia maksymalnego w osoczu od dawki: imipenem osiąga 12-20 µg/ml (średnio 17 µg/ml) przy dawce 250 mg + 250 mg, 21-58 µg/ml (średnio 39 µg/ml) przy 500 mg + 500 mg oraz 41-83 µg/ml (średnio 66 µg/ml) przy 1000 mg + 1000 mg. Imipenem charakteryzuje się szybkim spadkiem stężenia do ≤1 µg/ml w ciągu 4-6 godzin, niskim wiązaniem z białkami osocza (~20%) oraz krótkim okresem półtrwania około 1 godziny. Metabolizowany jest głównie w nerkach przez dehydropeptydazę-I, a około 70% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej w ciągu 10 godzin. Cylastatyna wykazuje umiarkowane wiązanie z białkami (~40%), podobny okres półtrwania (~1 godzina) oraz jest wydalana w 70-80% z moczem, częściowo jako metabolit N-acetylowy (ok. 10%), który zachowuje aktywność hamującą dehydropeptydazę-I.
cylastatyna, dehydropeptydaza-I, eliminacja leku, farmakokinetyka, hemodializa, imipenem, infuzja dożylna, klirens kreatyniny, klirens nerkowy, klirens osoczowy, metabolit N-acetylowy, narażenie ustrojowe, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, objętość dystrybucji, okres półtrwania w osoczu, parametry farmakokinetyczne, pole pod krzywą, stężenie maksymalne w osoczu, wiązanie z białkami osocza, zaburzenie czynności nerek

metabolit N-acetylowy

Powiązane wpisy

Właściwości farmakokinetyczne – Imipenem/Cilastatin Kabi 500 mg + 500 mg

Tygecyklina – Właściwości farmakokinetyczne

Cylastatyna – Właściwości farmakokinetyczne

Właściwości farmakokinetyczne – Tigecycline Viatris 50 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Tigecycline Fresenius Kabi 50 mg

Właściwości farmakokinetyczne – Imipenem + Cylastatyna Ranbaxy 500 mg + 500 mg