guzkowate zapalenie okołotętnicze

Guzkowe zapalenie okołotętnicze (polyarteritis nodosa, PAN) to rzadka układowa choroba zapalna naczyń krwionośnych, należąca do grupy zapaleń naczyń. Charakteryzuje się martwiczym zapaleniem małych i średnich tętnic, które prowadzi do powstawania tętniaków, okluzji naczyń i w konsekwencji do niedokrwienia tkanek.

Choroba najczęściej dotyczy tętnic nerek, jelit, serca, wątroby i skóry, oszczędzając płuca. Etiologia PAN pozostaje nie w pełni wyjaśniona, choć w części przypadków wiąże się z zakażeniem wirusem zapalenia wątroby typu B (HBV). Typowe objawy obejmują gorączkę, utratę masy ciała, bóle mięśniowe, zmiany skórne (livedo reticularis, guzki podskórne), neuropatię obwodową oraz nadciśnienie tętnicze.

Rozpoznanie PAN opiera się na obrazie klinicznym, badaniach laboratoryjnych (podwyższone OB, CRP, leukocytoza), angiografii (charakterystyczne mikroaneuryzmy i zwężenia naczyń) oraz biopsji zajętych tkanek. W leczeniu stosuje się głównie glikokortykosteroidy i cyklofosfamid, a w przypadkach związanych z HBV również leki przeciwwirusowe. Wczesna diagnoza i leczenie znacząco poprawiają rokowanie, które nieleczone wiąże się z wysoką śmiertelnością.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Działania niepożądane – Trimesolphar (80 mg + 16 mg)/ml

Trimesolphar, koncentrat do infuzji zawierający kotrimoksazol (sulfametoksazol 80 mg/ml i trimetoprim 16 mg/ml), wykazuje szerokie spektrum działań niepożądanych, sklasyfikowanych według częstości występowania od bardzo często (≥1/10) do bardzo rzadko (<1/10 000). Najczęściej obserwuje się hiperkaliemię, nudności, biegunkę, ból głowy oraz zakażenia grzybicze, zwłaszcza drożdżakowe. Bardzo rzadko występują poważne zaburzenia hematologiczne (leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, agranulocytoza, różne typy niedokrwistości, methemoglobinemia), immunologiczne (reakcje anafilaktyczne, zespół choroby posurowiczej, alergiczne zapalenia naczyń i mięśnia sercowego), a także ciężkie reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczna nekroliza naskórka (TEN). Ponadto, rzadko notuje się zaburzenia neurologiczne (aseptyczne zapalenie opon mózgowych, drgawki, omamy), zaburzenia czynności nerek, zapalenia trzustki oraz poważne reakcje nadwrażliwości w przebiegu leczenia Pneumocystis jirovecii (PJP).
agranulocytoza, alergiczne zapalenie mięśnia sercowego, alergiczne zapalenie naczyń, aminotransferazy, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, ataksja, Clostridioides difficile, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, difenhydramina, drgawki, eozynofilia, guzkowate zapalenie okołotętnicze, hemoliza, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, kotrimoksazol, kwasica metaboliczna, leukopenia, martwica wątroby, methemoglobinemia, nerkowa kwasica cewkowa, neutropenia, niedokrwistość, obrzęk naczynioruchowy, plamica, Pneumocystis jirovecii, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, SCAR, sulfametoksazol, szumy uszne, toczeń rumieniowaty układowy, toksyczna nekroliza naskórka, trimetoprim, trombocytopenia, zakażenie grzybicze, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie trzustki, zawroty głowy błędnikowe, zespół cewkowo-śródmiąższowego zapalenia nerek, zespół choroby posurowiczej, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, żółtaczka cholestatyczna
Leksykon substancji czynnych
Kotrimoksazol – Działania niepożądane

Kotrimoksazol, będący połączeniem trimetoprimu i sulfametoksazolu, wykazuje działania niepożądane charakterystyczne dla obu składników, z częstością występowania od bardzo częstych (≥1/10) do bardzo rzadkich (<1/10 000). Do najczęstszych działań należą nudności, biegunka, bóle głowy oraz hiperkaliemia. Bardzo rzadko obserwuje się poważne zaburzenia hematologiczne, takie jak leukopenia, neutropenia, trombocytopenia, agranulocytoza, różne formy niedokrwistości (megaloblastyczna, aplastyczna, hemolityczna), methemoglobinemia oraz hemoliza u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej (G6PD). Ponadto, mogą wystąpić ciężkie reakcje nadwrażliwości, w tym zespół choroby posurowiczej, reakcje anafilaktyczne, alergiczne zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie naczyń, a także zagrażające życiu reakcje skórne, takie jak zespół Stevensa-Johnsona (SJS) i toksyczna nekroliza naskórka (TEN). W sferze neurologicznej rzadko notuje się aseptyczne zapalenie opon mózgowych, drgawki, neuropatię obwodową i ataksję, a w układzie oddechowym bardzo rzadko kaszel, duszność i nacieki płucne, które mogą być wczesnym objawem nadwrażliwości.
agranulocytoza, alergiczne zapalenie mięśnia sercowego, alergiczne zapalenie naczyń, aseptyczne zapalenie opon mózgowych, ataksja, dehydrogenaza glukozo-6-fosforanowa, eozynofilia, guzkowate zapalenie okołotętnicze, hiperkaliemia, hipoglikemia, hiponatremia, kotrimoksazol, kwasica metaboliczna, leukopenia, martwica wątroby, methemoglobinemia, nerkowa kwasica cewkowa, neutropenia, niedokrwistość aplastyczna, niedokrwistość hemolityczna, niedokrwistość megaloblastyczna, obrzęk naczynioruchowy, ostra gorączkowa dermatoza neutrofilowa, plamica, Pneumocystis jirovecii, rabdomioliza, reakcja anafilaktyczna, reakcja nadwrażliwości na światło, rumień wielopostaciowy, rzekomobłoniaste zapalenie jelit, sulfametoksazol, szumy uszne, toksyczna nekroliza naskórka, trombocytopenia, zapalenie błony naczyniowej oka, zapalenie nerwów obwodowych, zapalenie płuc wywołane przez Pneumocystis jirovecii, zapalenie trzustki, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół cewkowo-śródmiąższowego zapalenia nerek, zespół choroby posurowiczej, zespół Lyella, zespół Stevensa-Johnsona, zespół Sweeta, żółtaczka cholestatyczna

guzkowate zapalenie okołotętnicze

Powiązane wpisy

Działania niepożądane – Trimesolphar (80 mg + 16 mg)/ml

Kotrimoksazol – Działania niepożądane