wstrzyknięcie dootrzewnowe
Wstrzyknięcie dootrzewnowe (iniekcja intraperitonealna, IP) to technika podawania substancji bezpośrednio do jamy otrzewnej. Metoda ta jest stosowana głównie w badaniach laboratoryjnych na modelach zwierzęcych (szczególnie u gryzoni), rzadziej w praktyce klinicznej u ludzi.
W medycynie weterynaryjnej i eksperymentalnej wstrzyknięcie dootrzewnowe jest często preferowane ze względu na stosunkowo łatwą technikę wykonania oraz szybkie wchłanianie substancji przez bogato unaczynioną otrzewną. Absorpcja substancji podanych tą drogą następuje poprzez naczynia krwionośne i limfatyczne otrzewnej, co zapewnia biodostępność zbliżoną do podania dożylnego.
W praktyce klinicznej u ludzi wstrzyknięcia dootrzewnowe mogą być stosowane w specyficznych sytuacjach, np. przy dializie otrzewnowej, podawaniu niektórych leków przeciwnowotworowych w terapii nowotworów jamy brzusznej czy przy znieczuleniu regionalnym. Procedura wymaga zachowania ścisłych zasad aseptyki i jest obarczona ryzykiem powikłań, takich jak perforacja jelit, krwawienie czy infekcja.
Przy wykonywaniu wstrzyknięcia dootrzewnowego kluczowy jest właściwy wybór miejsca wkłucia (zazwyczaj w kwadrancie dolnym brzucha) oraz odpowiednie ułożenie pacjenta lub zwierzęcia laboratoryjnego, co minimalizuje ryzyko uszkodzenia narządów wewnętrznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Kwas walproinowy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwasu walproinowego, substancji aktywnej preparatów Depakine i ValproLEK, wykazały brak mutagenności in vitro oraz brak indukcji aberracji chromosomowych po podaniu doustnym in vivo, co jest istotne z punktu widzenia głównej drogi podania u ludzi. Niemniej jednak, dootrzewnowe podanie walproinianu powodowało uszkodzenia DNA u gryzoni. Badania kliniczne wskazują na zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem, choć wyniki są niejednoznaczne. Konwencjonalne testy rakotwórczości nie wykazały podwyższonego ryzyka nowotworów. Natomiast walproinian wykazuje jednoznaczne działanie teratogenne u myszy, szczurów i królików, powodując wady rozwojowe wielu narządów oraz zaburzenia behawioralne u potomstwa nawet do trzeciego pokolenia. Dodatkowo, narażenie płodowe skutkuje zmianami morfologicznymi i funkcjonalnymi układu słuchowego u zwierząt.
aberracja chromosomowa, AUC, badanie toksyczności, dawka teratogenna, Depakine, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, hepatocyt, kwas walproinowy, maksymalna tolerowana dawka, naprawa DNA, narząd rozrodczy, niepłodność męska, pękanie DNA, podanie doustne, poziom dawkowania bez obserwowanego działania szkodliwego, spermatogeneza, uszkodzenie chromosomu, wada rozwojowa, wstrzyknięcie dootrzewnowe, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Depakine 288,2 mg/5 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Depakine (288,2 mg/5 ml, syrop) zawierającego sodu walproinian wykazały zróżnicowane wyniki dotyczące potencjału mutagennego. Walproinian nie wykazywał działania mutagennego w testach in vitro na bakteriach i komórkach chłoniaka myszy oraz nie indukował naprawy DNA w hepatocytach szczura. W badaniach in vivo po podaniu doustnym nie stwierdzono aberracji chromosomowych ani dominujących cech letalnych, natomiast po dootrzewnowym podaniu zaobserwowano uszkodzenia DNA u gryzoni. W badaniach klinicznych odnotowano zwiększoną wymianę chromatyd siostrzanych u pacjentów z padaczką leczonych walproinianem, jednak znaczenie kliniczne tych obserwacji pozostaje niejasne. Dane dotyczące rakotwórczości nie wskazują na istotne ryzyko dla człowieka, natomiast działanie teratogenne potwierdzono u myszy, szczurów i królików, z obserwacją wad rozwojowych wielu narządów oraz zaburzeń behawioralnych u potomstwa nawet do trzeciego pokolenia.
aberracja chromosomowa, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie teratogenne, hepatocyt, margines bezpieczeństwa, naprawa DNA, narząd rozrodczy, niepłodność męska, NOAEL, pęknięcie nici DNA, podanie doustne, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, spermatogeneza, szpik kostny, układ słuchowy, wada rozwojowa, walproinian, wstrzyknięcie dootrzewnowe, wymiana chromatyd siostrzanych, zaburzenie zachowania, zanik jąder