parotidektomia
Parotidektomia to zabieg chirurgiczny polegający na częściowym lub całkowitym usunięciu ślinianki przyusznej (glandula parotidea), największego gruczołu ślinowego zlokalizowanego w okolicy zausznej. Operacja ta wykonywana jest najczęściej z powodu nowotworów łagodnych (takich jak gruczolak wielopostaciowy czy gruczolak Warthina), rzadziej z powodu nowotworów złośliwych, chorób zapalnych lub autoimmunologicznych ślinianki.
Wyróżnia się kilka rodzajów parotidektomii: powierzchowną (usunięcie tylko płata powierzchownego ślinianki), całkowitą (usunięcie całej ślinianki) oraz radykalną (usunięcie ślinianki wraz z otaczającymi strukturami w przypadku nowotworów złośliwych). Podczas zabiegu chirurg musi zachować szczególną ostrożność, aby nie uszkodzić nerwu twarzowego, który przebiega przez śliniankę, dzieląc ją na płat powierzchowny i głęboki.
Potencjalne powikłania po parotidektomii obejmują: przejściowe lub trwałe uszkodzenie nerwu twarzowego, zespół Frey’a (pocenie się skóry policzka podczas jedzenia), deficyt wydzielania śliny, krwiak, zakażenie oraz blizny pooperacyjne. Nowoczesne techniki, w tym neuromonitoring śródoperacyjny, znacząco zmniejszają ryzyko uszkodzenia nerwu twarzowego podczas zabiegu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Guzy gruczołów ślinowych – Leczenie
Guzy gruczołów ślinowych to rzadkie, heterogenne nowotwory wymagające wielodyscyplinarnego podejścia terapeutycznego. Podstawą leczenia jest chirurgia, której zakres zależy od wielkości, lokalizacji i charakteru guza, z naciskiem na całkowite usunięcie zmiany z marginesem zdrowych tkanek. W przypadku ślinianki przyusznej kluczowe jest zachowanie funkcji nerwu twarzowego, stosując monitorowanie nerwu podczas zabiegu. Radioterapia, głównie teleradioterapia wiązką zewnętrzną, pełni rolę leczenia uzupełniającego pooperacyjnego, szczególnie przy nowotworach o wysokim stopniu złośliwości, dodatnich marginesach, naciekaniu okołonerwowym lub obecności przerzutów w węzłach chłonnych. Zaawansowane techniki, takie jak radioterapia neutronowa i hiperfrakcjonowana radioterapia fotonowa, wykazują większą skuteczność w nieoperacyjnych lub nawrotowych przypadkach. Chemioterapia, oparta głównie na związkach platyny, antracyklinach i cyklofosfamidzie, ma ograniczone zastosowanie i jest stosowana w zaawansowanych stadiach lub leczeniu paliatywnym.
całkowita parotidektomia, chemioradioterapia, inhibitory punktów kontrolnych, inwazja okołonerwowa, leczenie paliatywne, limfadenektomia, nerw twarzowy, nowotwory głowy i szyi, operacja rekonstrukcyjna, parotidektomia, radiosensybilizatory, radioterapia adjuwantowa, radioterapia neutronowa, rak gruczołowo-torbielowaty, rak przewodów ślinowych, rak śluzowo-naskórkowy, receptor androgenowy, ślinianka przyuszna, stopień złośliwości, suchość jamy ustnej, teleradioterapia, terapia antyandrogenowa, terapie celowane, typ histologiczny guza, zabieg operacyjny - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy gruczołów ślinowych – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Guzy gruczołów ślinowych stanowią 6-8% wszystkich guzów głowy i szyi oraz mniej niż 1% nowotworów diagnozowanych rocznie w USA. Występują w dużych gruczołach (przyusznym, podżuchwowym, podjęzykowym) oraz mniejszych gruczołach w jamie ustnej i górnych drogach oddechowych. Większość jest łagodna, z powolnym wzrostem, najczęściej w gruczole przyusznym, manifestując się bezbolesnym guzkiem. Złośliwe guzy mogą powodować objawy neurologiczne, np. osłabienie nerwu twarzowego, co jest złym prognostycznie. Diagnostyka obejmuje badanie fizykalne, ultrasonografię, TK, MRI oraz biopsję cienkoigłową (FNA). Leczenie opiera się głównie na chirurgii – od powierzchownej parotidektomii po całkowite usunięcie gruczołu i limfadenektomię szyjną, z zachowaniem funkcji nerwu twarzowego, jeśli to możliwe. Radioterapia pooperacyjna jest wskazana przy guzach o wysokim stopniu złośliwości, dodatnich marginesach, inwazji okołonerwowej lub chorobie węzłowej. Chemioterapia stosowana jest w wybranych przypadkach zaawansowanych lub przerzutowych, a nowoczesne terapie celowane i immunoterapia zyskują na znaczeniu.
biomarker, biopsja cienkoigłowa, dysfagia, gruczoł podżuchwowy, gruczoł przyuszny, gruczoł ślinowy, guz gruczołu ślinowego, guz przyusznicy, immunoterapia, inwazja okołonerwowa, kserostomia, limfadenektomia, margines tkanek, medycyna precyzyjna, nawrót nowotworu, nerw twarzowy, nowotwór głowy i szyi, opieka paliatywna, otolaryngolog, parotidektomia, parotidektomia powierzchowna, przeszczep nerwu, radioterapia neutronowa, rak gruczołowo-torbielowaty, rezonans magnetyczny, terapia celowana, terapia logopedyczna, terapia mowy i połykania, test molekularny, tomografia komputerowa, ultrasonografia, wizyta kontrolna, zespół Frey’a - Leksykon chorób i schorzeń
Guzy ślinianki przyusznej – Epidemiologia
Guzy ślinianki przyusznej stanowią około 3-11% wszystkich nowotworów głowy i szyi oraz 0,2-0,3% wszystkich nowotworów, z roczną zachorowalnością w krajach zachodnich na poziomie 2,5-3,0/100 000 osób. Około 80% nowotworów gruczołów ślinowych lokalizuje się w śliniance przyusznej, z przewagą guzów łagodnych (75-80%) nad złośliwymi (20-25%). Najczęstszym łagodnym nowotworem jest gruczolak wielopostaciowy (pleomorphic adenoma), stanowiący 65-85% guzów przyusznicy, natomiast najczęstszym złośliwym jest rak śluzowo-naskórkowy (mucoepidermoid carcinoma), odpowiadający za 35-52% przypadków złośliwych. Zachorowania występują głównie między 40. a 70. rokiem życia, z wyższą częstością u osób powyżej 60 lat w przypadku nowotworów złośliwych. Czynniki ryzyka obejmują ekspozycję na promieniowanie jonizujące, wiek, narażenie zawodowe na pyły metali i minerałów, infekcje wirusowe (CMV, HIV), a także potencjalnie palenie tytoniu i spożycie alkoholu.
aktywny nadzór, badanie epidemiologiczne, biopsja cienkoigłowa, duży gruczoł ślinowy, gruczoł ślinowy, gruczolak wielopostaciowy, guz łagodny, guz ślinianki przyusznej, guz Warthina, guz złośliwy, mały gruczoł ślinowy, nadzór immunologiczny, nowotwór głowy i szyi, nowotwór gruczołu ślinowego, obraz histopatologiczny, parotidektomia, promieniowanie jonizujące, promieniowanie ultrafioletowe, przerzut do węzłów chłonnych, przerzut odległy, pył krzemionkowy, pył ze stopów niklu, radioterapia głowy, rak gruczołowo-torbielowaty, rak śluzowo-naskórkowy, ślinianka podjęzykowa, ślinianka podżuchwowa, ślinianka przyuszna, stadium zaawansowania choroby, stopień histologiczny, transformacja nowotworowa, transformacja złośliwa, węzeł chłonny, wirus cytomegalii, wskaźnik przeżywalności, zachorowalność, zakażenie HIV