wapń w organizmie
Wapń to jeden z najważniejszych makroelementów w organizmie człowieka, który pełni kluczowe funkcje biologiczne. Około 99% całkowitej zawartości wapnia znajduje się w kościach i zębach, gdzie tworzy hydroksyapatyt, nadając im odpowiednią strukturę i wytrzymałość. Pozostały 1% znajduje się w płynach ustrojowych, komórkach i błonach komórkowych.
Na poziomie fizjologicznym wapń uczestniczy w przewodnictwie nerwowym, kurczliwości mięśni (w tym mięśnia sercowego), procesach krzepnięcia krwi, regulacji aktywności enzymów oraz przekaźnictwie wewnątrzkomórkowym. Homeostaza wapnia jest ściśle regulowana przez układ hormonalny, głównie przez parathormon (PTH), kalcytoninę i witaminę D.
Zaburzenia gospodarki wapniowej mogą prowadzić do szeregu patologii. Hipokalcemia (zbyt niskie stężenie wapnia we krwi) może skutkować tężyczką, drgawkami i zaburzeniami rytmu serca. Hiperkalcemia (zbyt wysokie stężenie wapnia) może powodować kamicę nerkową, osłabienie mięśni, zaburzenia psychiczne i arytmie. Długotrwałe niedobory wapnia przyczyniają się do rozwoju osteoporozy, zwłaszcza u kobiet po menopauzie.
Diagnostyka gospodarki wapniowej obejmuje oznaczanie stężenia wapnia całkowitego i zjonizowanego w surowicy, badania moczu, pomiar stężenia PTH oraz metabolitów witaminy D. W codziennej praktyce klinicznej istotna jest również ocena gęstości mineralnej kości przy podejrzeniu osteoporozy czy osteopenii.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Wapń – Właściwości farmakodynamiczne
Wapń jest kluczowym pierwiastkiem w organizmie, z 99% jego zawartości w tkance kostnej, a pozostała część w komórkach tkanek miękkich (0,9%) i płynach ustrojowych (0,1%). Fizjologiczne stężenie wapnia w surowicy wynosi 2,25-2,65 mmol/l (4,5-5,3 mEq/l lub 9,0-10,6 mg%), z czego około 50% stanowi wapń zjonizowany, aktywny biologicznie. Wapń uczestniczy w mineralizacji kości, krzepnięciu krwi, funkcjonowaniu układu nerwowo-mięśniowego oraz reguluje przepuszczalność naczyń krwionośnych, wykazując działanie przeciwwysiękowe, przeciwobrzękowe, przeciwzapalne i przeciwalergiczne. Jego metabolizm jest ściśle kontrolowany przez parathormon, kalcytoninę i witaminę D, które wpływają na wchłanianie jelitowe, wymianę kostną i wydalanie nerkowe. W terapii osteoporozy i niedoborów wapnia stosuje się preparaty zawierające różne formy wapnia (węglan wapnia 40% wapnia elementarnego, glukonian wapnia 9%, laktoglukonian wapnia 13%, chlorek wapnia 27%) oraz witaminę D3, co potwierdzają badania kliniczne wykazujące zmniejszenie ryzyka złamań szyjki kości udowej przy suplementacji 1200 mg wapnia i 800 IU witaminy D dziennie.
demineralizacja tkanki kostnej, działanie przeciwwysiękowe, glukonian wapnia, gospodarka elektrolitowa, gospodarka wapniowo-fosforanowa, hiperfosfatemia, hiperkaliemia, infekcja, jon wapnia, kalcytriol, kąpiel mineralna, kaskada krzepnięcia krwi, kościotworzenie, krzepnięcie krwi, kwas askorbowy, laktoglukonian wapnia, mięsień sercowy, mineralizacja tkanki kostnej, nadczynność przytarczyc, niedobór witaminy C, niewydolność nerek, osteodystrofia nerkowa, osteoklast, osteoliza osteoklastyczna, osteoporoza, parathormon, przewodnictwo nerwowo-mięśniowe, przeziębienie, równowaga kwasowo-zasadowa, roztwór dializacyjny, śródbłonek naczyń, tężyczka, tkanka kostna, ultrafiltracja, wapń w organizmie, wchłanianie jelitowe wapnia, wchłanianie zwrotne wapnia, węglan wapnia, złamanie osteoporotyczne, złamanie szyjki kości udowej, żywienie pozajelitowe