utajone zakażenie gruźlicy
Utajone zakażenie gruźlicy (LTBI, Latent Tuberculosis Infection) to stan, w którym osoba jest zakażona prątkami gruźlicy (Mycobacterium tuberculosis), ale nie wykazuje objawów klinicznych choroby, nie zaraża innych i ma ujemne wyniki badań mikrobiologicznych. U osób z LTBI prątki gruźlicy pozostają w stanie uśpienia, będąc kontrolowane przez układ odpornościowy.
Diagnostyka utajonego zakażenia gruźlicy opiera się głównie na testach immunologicznych: teście tuberkulinowym (próba Mantoux) oraz testach IGRA (Interferon-Gamma Release Assay), takich jak QuantiFERON-TB Gold czy T-SPOT.TB. Testy te wykrywają odpowiedź immunologiczną organizmu na antygeny prątka gruźlicy, nie identyfikując bezpośrednio samego patogenu.
Osoby z utajonym zakażeniem gruźlicy mają około 5-10% ryzyko rozwoju aktywnej postaci choroby w ciągu życia, przy czym największe ryzyko występuje w pierwszych 2-5 latach od zakażenia. Czynniki zwiększające to ryzyko obejmują: zakażenie HIV, niedawne zakażenie (poniżej 2 lat), zmiany włókniste w płucach, niedożywienie, cukrzycę, leczenie immunosupresyjne, w tym inhibitorami TNF-α, oraz końcowe stadium niewydolności nerek.
Leczenie profilaktyczne LTBI zalecane jest u osób z grupy wysokiego ryzyka rozwoju aktywnej gruźlicy. Standardowe schematy obejmują: izoniazyd przez 6-9 miesięcy, ryfampicynę przez 4 miesiące lub połączenie izoniazydu z ryfapentyna przyjmowane raz w tygodniu przez 3 miesiące. Skuteczne leczenie profilaktyczne zmniejsza ryzyko rozwoju aktywnej gruźlicy o 60-90%.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Teriflunomide G.L. Pharma
Teriflunomid, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych, w tym ciśnienia tętniczego, aktywności aminotransferazy alaninowej (ALAT/SGPT) oraz pełnej morfologii krwi. Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić te parametry, a następnie kontrolować ALAT co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a później regularnie. W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub stosujących leki hepatotoksyczne, monitorowanie enzymów wątrobowych powinno odbywać się co 2 tygodnie przez 6 miesięcy, a następnie co 8 tygodni przez minimum 2 lata. Wzrost ALAT do 2-3 razy powyżej górnej granicy normy wymaga cotygodniowego badania. Teriflunomid charakteryzuje się długim okresem półtrwania (mediana około 19 dni, eliminacja do stężenia <0,02 mg/L trwa średnio 8 miesięcy, a nawet do 2 lat), co uzasadnia możliwość zastosowania procedury przyspieszonej eliminacji w razie potrzeby. Podwyższenie enzymów wątrobowych i ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby (DILI) są szczególnie istotne u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami wątroby, stosujących alkohol lub inne leki hepatotoksyczne.
aminotransferaza alaninowa, amylaza i lipaza, brak laktazy, ciśnienie tętnicze, fingolimod, hipoproteinemia, interferon beta, leflunomid, lek hepatotoksyczny, lek immunomodulujący, leukopenia, łuszczyca krostkowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, natalizumab, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, octan glatirameru, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, płytki krwi, polekowe uszkodzenie wątroby, przyspieszona eliminacja leku, reakcja polekowa z eozynofilią, rozmaz krwinek białych, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, transaminaza pirogronianowo-glutaminowa, utajone zakażenie gruźlicy, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie, zapalenie trzustki, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żywa szczepionka atenuowana - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Teriflunomide Zentiva
Teriflunomide Zentiva, zawierający 14 mg teriflunomidu w formie tabletek powlekanych, jest stosowany w terapii stwardnienia rozsianego. Przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest ocena ciśnienia tętniczego, aktywności enzymów wątrobowych (AlAT/SGPT) oraz pełnej morfologii krwi z rozmazem. Monitorowanie tych parametrów powinno być kontynuowane w trakcie terapii, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności enzymów wątrobowych co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie regularnie. W przypadku podwyższenia AlAT do 2-3-krotności górnej granicy normy, badania należy wykonywać co tydzień. Terapia powinna być przerwana, jeśli aktywność enzymów przekroczy 3-krotną wartość GGN. Ze względu na długi okres półtrwania teriflunomidu (mediana około 19 dni, eliminacja do stężenia <0,02 mg/l trwa średnio 8 miesięcy, nawet do 2 lat), w razie potrzeby można zastosować procedurę przyspieszonej eliminacji leku.
aminotransferaza alaninowa, ciężkie czynne zakażenie, ciśnienie tętnicze, DILI, enzymy wątrobowe, hipoproteinemia, ILD, leflunomid, łuszczyca krostkowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja polekowa z eozynofilią, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, transaminaza pirogronianowo-glutaminowa, utajone zakażenie gruźlicy, zapalenie trzustki, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żywa szczepionka atenuowana