transaminaza pirogronianowo-glutaminowa
Transaminaza pirogronianowo-glutaminowa (GPT), znana również jako aminotransferaza alaninowa (ALT), to enzym wewnątrzkomórkowy, który odgrywa kluczową rolę w metabolizmie aminokwasów. Enzym ten katalizuje odwracalną reakcję transaminacji między alaniną a kwasem α-ketoglutarowym, prowadząc do powstania pirogronianu i glutaminianu.
ALT występuje głównie w hepatocytach, co czyni go wysoce specyficznym markerem uszkodzenia wątroby. Niewielkie ilości enzymu można znaleźć również w nerkach, sercu i mięśniach szkieletowych. W warunkach fizjologicznych stężenie ALT w surowicy jest niskie, jednak w przypadku uszkodzenia komórek wątrobowych enzym uwalniany jest do krwioobiegu, powodując wzrost jego aktywności w surowicy.
Oznaczenie aktywności ALT jest jednym z podstawowych badań w diagnostyce chorób wątroby. Wzrost aktywności ALT obserwuje się w ostrym i przewlekłym zapaleniu wątroby, toksycznym uszkodzeniu wątroby, stłuszczeniu wątroby, chorobach dróg żółciowych oraz w marskości wątroby. Stopień wzrostu aktywności enzymu często koreluje z nasileniem uszkodzenia komórek wątrobowych.
W praktyce klinicznej ALT oznacza się zwykle razem z innymi enzymami wątrobowymi, takimi jak AST (aminotransferaza asparaginianowa), ALP (fosfataza alkaliczna) i GGTP (gamma-glutamylotranspeptydaza), co pozwala na dokładniejszą ocenę funkcji wątroby i różnicowanie przyczyn jej uszkodzenia.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Teriflunomide G.L. Pharma
Teriflunomid, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych, w tym ciśnienia tętniczego, aktywności aminotransferazy alaninowej (ALAT/SGPT) oraz pełnej morfologii krwi. Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić te parametry, a następnie kontrolować ALAT co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a później regularnie. W przypadku pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby lub stosujących leki hepatotoksyczne, monitorowanie enzymów wątrobowych powinno odbywać się co 2 tygodnie przez 6 miesięcy, a następnie co 8 tygodni przez minimum 2 lata. Wzrost ALAT do 2-3 razy powyżej górnej granicy normy wymaga cotygodniowego badania. Teriflunomid charakteryzuje się długim okresem półtrwania (mediana około 19 dni, eliminacja do stężenia <0,02 mg/L trwa średnio 8 miesięcy, a nawet do 2 lat), co uzasadnia możliwość zastosowania procedury przyspieszonej eliminacji w razie potrzeby. Podwyższenie enzymów wątrobowych i ryzyko polekowego uszkodzenia wątroby (DILI) są szczególnie istotne u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami wątroby, stosujących alkohol lub inne leki hepatotoksyczne.
aminotransferaza alaninowa, amylaza i lipaza, brak laktazy, ciśnienie tętnicze, fingolimod, hipoproteinemia, interferon beta, leflunomid, lek hepatotoksyczny, lek immunomodulujący, leukopenia, łuszczyca krostkowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, natalizumab, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, octan glatirameru, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, płytki krwi, polekowe uszkodzenie wątroby, przyspieszona eliminacja leku, reakcja polekowa z eozynofilią, rozmaz krwinek białych, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, transaminaza pirogronianowo-glutaminowa, utajone zakażenie gruźlicy, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zaburzenie czynności wątroby, zakażenie, zapalenie trzustki, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żywa szczepionka atenuowana - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Teriflunomide Glenmark
Teriflunomid, stosowany w terapii stwardnienia rozsianego, wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i biochemicznych ze względu na ryzyko działań niepożądanych, zwłaszcza hepatotoksyczności i hematotoksyczności. Przed rozpoczęciem leczenia należy ocenić ciśnienie tętnicze, aktywność aminotransferazy alaninowej (AlAT/SGPT) oraz wykonać pełną morfologię krwi. W trakcie terapii zaleca się kontrolę AlAT co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie regularnie, a morfologię krwi w zależności od objawów klinicznych. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, stosujących leki hepatotoksyczne lub spożywających alkohol. W przypadku wzrostu AlAT powyżej 2-3-krotnej górnej granicy normy, badania enzymów wątrobowych powinny być wykonywane co tydzień, a przy podejrzeniu uszkodzenia wątroby leczenie należy przerwać i rozważyć procedurę przyspieszonej eliminacji leku. Ze względu na długi okres półtrwania teriflunomidu (średnio 8 miesięcy do stężenia <0,02 mg/L), eliminacja może trwać nawet do 2 lat bez interwencji.
aminotransferaza alaninowa, ciśnienie tętnicze krwi, dysfunkcja wątroby, działanie immunomodulacyjne, fingolimod, hipoproteinemia, interferon beta, krwinki białe, leflunomid, lek hepatotoksyczny, lek immunomodulujący, leukopenia, łuszczyca krostkowa, małopłytkowość, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, natalizumab, neuropatia obwodowa, octan glatirameru, okres półtrwania leku, pancytopenia, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja polekowa z eozynofilią, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, transaminaza pirogronianowo-glutaminowa, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zaburzenie czynności szpiku kostnego, zakażenie prątkami gruźlicy, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żółtaczka, żywa szczepionka atenuowana - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Teriflunomide Zentiva
Teriflunomide Zentiva, zawierający 14 mg teriflunomidu w formie tabletek powlekanych, jest stosowany w terapii stwardnienia rozsianego. Przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest ocena ciśnienia tętniczego, aktywności enzymów wątrobowych (AlAT/SGPT) oraz pełnej morfologii krwi z rozmazem. Monitorowanie tych parametrów powinno być kontynuowane w trakcie terapii, ze szczególnym uwzględnieniem aktywności enzymów wątrobowych co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie regularnie. W przypadku podwyższenia AlAT do 2-3-krotności górnej granicy normy, badania należy wykonywać co tydzień. Terapia powinna być przerwana, jeśli aktywność enzymów przekroczy 3-krotną wartość GGN. Ze względu na długi okres półtrwania teriflunomidu (mediana około 19 dni, eliminacja do stężenia <0,02 mg/l trwa średnio 8 miesięcy, nawet do 2 lat), w razie potrzeby można zastosować procedurę przyspieszonej eliminacji leku.
aminotransferaza alaninowa, ciężkie czynne zakażenie, ciśnienie tętnicze, DILI, enzymy wątrobowe, hipoproteinemia, ILD, leflunomid, łuszczyca krostkowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja polekowa z eozynofilią, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, transaminaza pirogronianowo-glutaminowa, utajone zakażenie gruźlicy, zapalenie trzustki, zespół Lyella, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, żywa szczepionka atenuowana - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Framasnoa
Teriflunomid w dawce 14 mg, stosowany w preparacie Framasnoa, wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych, w tym ciśnienia tętniczego, aktywności enzymów wątrobowych (AlAT/SGPT) oraz pełnej morfologii krwi. Aktywność enzymów wątrobowych powinna być kontrolowana co dwa tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie co 8 tygodni przez minimum 2 lata. W przypadku wzrostu AlAT powyżej 2-3-krotnej górnej granicy normy, badania należy wykonywać co tydzień. Ze względu na długi okres półtrwania teriflunomidu (mediana około 19 dni, eliminacja do stężenia <0,02 mg/L trwa średnio 8 miesięcy, a nawet do 2 lat), w razie konieczności przerwania terapii zaleca się zastosowanie procedury przyspieszonej eliminacji. Ryzyko hepatotoksyczności, w tym polekowego uszkodzenia wątroby (DILI), jest zwiększone u pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami czynności wątroby, stosujących inne hepatotoksyczne leki lub spożywających alkohol. Należy przerwać terapię przy potwierdzonym wzroście enzymów wątrobowych przekraczającym trzykrotnie górną granicę normy lub podejrzeniu uszkodzenia wątroby.
aminotransferaza alaninowa, amylaza, brak laktazy, ciśnienie tętnicze, DILI, enzymy wątrobowe, fingolimod, hipoproteinemia, ILD, interferon beta, leflunomid, lipaza, łuszczyca krostkowa, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, natalizumab, neuropatia obwodowa, nietolerancja galaktozy, octan glatirameru, ostre zapalenie trzustki, pancytopenia, płytki krwi, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja polekowa z eozynofilią, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, toksyczna nekroliza naskórka, transaminaza pirogronianowo-glutaminowa, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, zapalenie trzustki, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy, żywa szczepionka atenuowana - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aregalu
Teriflunomid, substancja czynna leku Aregalu, wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych i laboratoryjnych przed i w trakcie terapii, ze szczególnym uwzględnieniem czynności wątroby (aktywność ALAT/SGPT), ciśnienia tętniczego oraz morfologii krwi. Aktywność enzymów wątrobowych powinna być kontrolowana co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie co 8 tygodni przez co najmniej 2 lata. W przypadku wzrostu ALAT/SGPT do 2-3-krotności górnej granicy normy (GGN) zaleca się cotygodniowe badania, a przekroczenie 3-krotności GGN wymaga przerwania terapii i rozważenia procedury przyspieszonej eliminacji leku. Teriflunomid charakteryzuje się długim okresem półtrwania (mediana około 19 dni), a eliminacja do stężenia <0,02 mg/l może trwać od 8 miesięcy do 2 lat bez zastosowania procedury przyspieszonej eliminacji. U pacjentów z hipoproteinemią należy spodziewać się zwiększonego stężenia wolnego leku, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania.
aminotransferaza alaninowa, amylaza i lipaza, ciężkie zakażenie, ciśnienie tętnicze, ciśnienie tętnicze krwi, enzymy wątrobowe, hepatotoksyczność, hipoproteinemia, jony wapniowe, leukopenia, łuszczyca krostkowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, okres półtrwania, pancytopenia, płytki krwi, polekowe uszkodzenie wątroby, procedura przyspieszonej eliminacji, śródmiąższowa choroba płuc, stężenie wapnia, stwardnienie rozsiane, szczepionka atenuowana, teriflunomid, transaminaza pirogronianowo-glutaminowa, zaburzenia szpiku kostnego, zapalenie trzustki, zespół DRESS, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona - Leksykon substancji czynnych
Teriflunomid – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie teriflunomidu wymaga ścisłego monitorowania parametrów klinicznych, w tym ciśnienia tętniczego, aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT/SGPT) oraz morfologii krwi, zarówno przed rozpoczęciem terapii, jak i w jej trakcie. Aktywność AlAT powinna być kontrolowana co 2 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie co 8 tygodni przez kolejne 2 lata; w przypadku wzrostu enzymów do 2-3-krotności górnej granicy normy badania należy wykonywać co tydzień. Teriflunomid charakteryzuje się długim okresem półtrwania (mediana około 19 dni), a jego eliminacja do stężenia poniżej 0,02 mg/l może trwać średnio 8 miesięcy, a nawet do 2 lat bez zastosowania procedury przyspieszonej eliminacji. Wskazane jest rozważenie tej procedury w przypadku działań niepożądanych, takich jak uszkodzenie wątroby, ciężkie reakcje skórne, neuropatia obwodowa czy zapalenie trzustki. U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, przyjmujących leki hepatotoksyczne lub spożywających alkohol, ryzyko hepatotoksyczności jest zwiększone, a w przypadku potwierdzonego wzrostu aktywności enzymów wątrobowych powyżej 3-krotności normy należy przerwać leczenie.
aminotransferaza alaninowa, amylaza, ciśnienie tętnicze krwi, gruźlica, hipoproteinemia, leflunomid, leukopenia, lipaza, łuszczyca krostkowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, neuropatia obwodowa, niedobór laktazy, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, octan glatirameru, pancytopenia, płytki krwi, polekowe uszkodzenie wątroby, procedura przyspieszonej eliminacji, reakcja polekowa z eozynofilią, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, transaminaza pirogronianowo-glutaminowa, wrzodziejące zapalenie jamy ustnej, wzór odsetkowy krwinek białych, zapalenie trzustki, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Teriflunomide +pharma
Przed rozpoczęciem i w trakcie terapii teriflunomidem konieczne jest systematyczne monitorowanie parametrów klinicznych i laboratoryjnych, w tym ciśnienia tętniczego, aktywności aminotransferazy alaninowej (AlAT/SGPT) co 4 tygodnie przez pierwsze 6 miesięcy, a następnie regularnie, oraz pełnej morfologii krwi w przypadku objawów klinicznych. Terapia wymaga przerwania, gdy aktywność enzymów wątrobowych przekracza 3-krotnie górną granicę normy (GGN) lub przy ciężkich zaburzeniach hematologicznych. Ze względu na długi okres półtrwania teriflunomidu (średnio 8 miesięcy, do 2 lat u niektórych pacjentów), w razie konieczności szybkiego usunięcia leku stosuje się procedurę przyspieszonej eliminacji z cholestyraminą lub węglem aktywowanym. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, hipoproteinemią, nadciśnieniem tętniczym, ciężkimi zakażeniami oraz w przypadku współistniejących leków hepatotoksycznych lub immunosupresyjnych.
aminotransferaza alaninowa, działanie immunosupresyjne, dziedziczna nietolerancja galaktozy, fingolimod, hepatotoksyczność, hipoproteinemia, interferon beta, klirens, leukopenia, łuszczyca krostkowa, małopłytkowość, martwica toksyczno-rozpływna naskórka, morfologia krwi, nadciśnienie płucne, nadciśnienie tętnicze, natalizumab, neuropatia obwodowa, niedokrwistość, nietolerancja galaktozy, octan glatirameru, okres półtrwania, pancytopenia, polekowe uszkodzenie wątroby, reakcja polekowa z eozynofilią, śródmiąższowa choroba płuc, stwardnienie rozsiane, teriflunomid, transaminaza pirogronianowo-glutaminowa, zapalenie trzustki, zespół nerczycowy, zespół Stevensa-Johnsona, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy