autoregulacja przepływu mózgowego

Autoregulacja przepływu mózgowego to mechanizm fizjologiczny, który utrzymuje stały przepływ krwi przez mózg, niezależnie od zmian średniego ciśnienia tętniczego. Działa ona w zakresie ciśnień od około 50-60 mmHg do 150-160 mmHg, chroniąc tkankę mózgową przed skutkami hipoperfuzji przy niskim ciśnieniu oraz przed uszkodzeniem naczyń i obrzękiem przy wysokim ciśnieniu.

Mechanizm autoregulacji opiera się głównie na miogennej odpowiedzi naczyń mózgowych, które kurczą się przy wzroście ciśnienia tętniczego i rozszerzają przy jego spadku. Dodatkowo, w regulacji uczestniczą mechanizmy metaboliczne (reakcja na zmiany stężenia CO2, O2 i pH) oraz neurogenne (wpływ unerwienia współczulnego i przywspółczulnego).

Zaburzenia autoregulacji przepływu mózgowego obserwuje się w wielu stanach patologicznych, m.in. przy urazach mózgu, udarach, encefalopatii nadciśnieniowej czy podczas operacji kardiochirurgicznych. U pacjentów z przewlekłym nadciśnieniem tętniczym krzywa autoregulacji jest przesunięta w prawo, co oznacza, że mózg jest chroniony przy wyższych wartościach ciśnienia, ale bardziej podatny na hipoperfuzję przy wartościach, które u osób zdrowych są jeszcze w normie.

Monitorowanie i utrzymanie prawidłowej autoregulacji przepływu mózgowego ma kluczowe znaczenie w neuroanestezjologii, neurochirurgii i intensywnej terapii. Współczesne metody oceny autoregulacji obejmują m.in. przezczaszkowe badanie dopplerowskie (TCD), pomiar ciśnienia wewnątrzczaszkowego, spektroskopię w bliskiej podczerwieni (NIRS) oraz monitorowanie ciśnienia perfuzji mózgowej.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl