organiczne azotany
Organiczne azotany stanowią grupę związków chemicznych szeroko stosowanych w leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego, głównie w chorobie niedokrwiennej serca. Ich działanie opiera się na uwalnianiu tlenku azotu (NO), który powoduje rozszerzenie naczyń krwionośnych, szczególnie żylnych, co prowadzi do zmniejszenia obciążenia wstępnego serca.
Do najczęściej stosowanych azotanów organicznych należą nitrogliceryna, monoazotan izosorbidu oraz diazotan izosorbidu. Nitrogliceryna, dzięki szybkiemu działaniu, jest lekiem z wyboru w ostrych napadach dławicy piersiowej. Preparaty o przedłużonym uwalnianiu stosuje się w profilaktyce długoterminowej.
Wśród działań niepożądanych azotanów organicznych wymienia się bóle głowy, niedociśnienie ortostatyczne oraz odruchową tachykardię. Istotnym problemem terapeutycznym jest rozwój tolerancji na te leki, który można zminimalizować stosując przerwy w leczeniu (zwykle nocne). Azotany są przeciwwskazane u pacjentów przyjmujących inhibitory fosfodiesterazy typu 5 ze względu na ryzyko niebezpiecznego spadku ciśnienia tętniczego.
W praktyce klinicznej azotany organiczne odgrywają kluczową rolę w farmakoterapii dławicy piersiowej, ostrego zespołu wieńcowego oraz ostrej niewydolności serca. Ich stosowanie pozwala na zmniejszenie dolegliwości bólowych, poprawę tolerancji wysiłku oraz redukcję ryzyka powikłań sercowo-naczyniowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gerocilan 2,5 mg
Tadalafil, substancja czynna produktu leczniczego Gerocilan (2,5 mg tabletki powlekane), posiada liczne przeciwwskazania, które należy starannie ocenić przed rozpoczęciem terapii. Podstawowym przeciwwskazaniem jest nadwrażliwość na tadalafil lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (80,625 mg laktozy oraz 0,7 mg laktozy jednowodnej), co jest istotne u pacjentów z nietolerancją tego cukru. Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie z organicznymi azotanami, ze względu na ryzyko nasilonego działania hipotensyjnego wynikającego z synergistycznego wpływu na szlak tlenek azotu/cGMP. Ponadto, Gerocilan jest przeciwwskazany u mężczyzn z chorobami serca, u których aktywność seksualna jest niewskazana, zwłaszcza przy przebytym zawale mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 90 dni, niestabilnej dławicy piersiowej, niewydolności serca ≥ 2 stopnia wg klasyfikacji NYHA w ciągu ostatnich 6 miesięcy, niekontrolowanych arytmiach, niedociśnieniu tętniczym <90/50 mm Hg, niekontrolowanym nadciśnieniu oraz przebytym udarze mózgu w ciągu ostatnich 6 miesięcy.
ból dławicowy, choroba serca, cyklaza guanylowa, działanie hipotensyjne, inhibitor PDE5, klasyfikacja NYHA, laktoza jednowodna, nadwrażliwość na tadalafil, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienie mięśnia sercowego, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niekontrolowana arytmia, niekontrolowane nadciśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, objawowe niedociśnienie tętnicze, organiczne azotany, schorzenie sercowo-naczyniowe, spadek ciśnienia tętniczego, szlak tlenek azotu, tadalafil, udar mózgu, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Sustonit 6,5 mg
Lek Sustonit zawiera 6,5 mg glicerolu triazotanu (nitrogliceryny) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu i należy do grupy organicznych azotanów (kod ATC: C01DA02). Mechanizm działania nitrogliceryny opiera się na uwalnianiu wolnych rodników azotynowych (NO●), które wywołują efekt podobny do tlenku azotu śródbłonka, prowadząc do zmniejszenia stężenia wolnych jonów wapnia w cytosolu mięśni gładkich naczyń. Efekt ten wymaga obecności wolnych grup sulfhydrylowych (SH), których wyczerpywanie powoduje tachyfilaksję, co uzasadnia stosowanie leku w schemacie dawkowania niesymetrycznego z przerwami na regenerację grup SH. Glicerolu triazotan działa głównie poprzez rozkurcz żył pozawłośniczkowych, zmniejszając powrót żylny i obciążenie serca, oraz rozkurcz drobnych tętniczek przedwłośniczkowych, co obniża opór naczyniowy i ciśnienie tętnicze, szczególnie istotne w terapii długoterminowej preparatami o przedłużonym działaniu, jak Sustonit.
choroba niedokrwienna serca, ciśnienie tętnicze, glicerolu triazotan, grupy sulfhydrylowe, mięsień sercowy, napad wieńcowy, opór naczyniowy, organiczne azotany, przedłużone uwalnianie, śródbłonek naczyniowy, substancja czynna, tachyfilaksja, tętnica wieńcowa, tętniczki przedwłośniczkowe, tlenek azotu, wydolność wysiłkowa, żyły pozawłośniczkowe - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Quator 2,5 mg
Przeciwwskazania do stosowania tadalafilu (Quator) obejmują przede wszystkim nadwrażliwość na tadalafil lub substancje pomocnicze, w tym laktozę jednowodną, której zawartość w tabletkach wynosi odpowiednio 41,9 mg (2,5 mg dawka), 83,8 mg (5 mg), 167,7 mg (10 mg) oraz 335,4 mg (20 mg). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie tadalafilu z organicznymi azotanami oraz lekami pobudzającymi cyklazę guanylową (np. riocyguat), ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego. Ponadto, tadalafil jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami sercowo-naczyniowymi, u których aktywność seksualna jest niewskazana, w tym po zawale mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 90 dni, z niestabilną dławicą piersiową, niewydolnością serca stopnia ≥2 wg NYHA w ciągu ostatnich 6 miesięcy, niekontrolowanymi arytmiami, niedociśnieniem (<90/50 mm Hg), niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz po udarze mózgu w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Przeciwwskazaniem jest także utrata wzroku w jednym oku z powodu nietętniczej przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego (NAION).
arytmia, choroby okulistyczne, cyklaza guanylowa, działanie hipotensyjne, inhibitor PDE5, klasyfikacja NYHA, laktoza jednowodna, lek hipotensyjny, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na tadalafil, NAION, nerw wzrokowy, neuropatia nerwu wzrokowego, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, organiczne azotany, Quator, riocyguat, tadalafil, udar mózgu, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Erlis 5 mg
Tadalafil (Erlis, 5 mg) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na substancję czynną lub składniki pomocnicze, w tym 77 mg laktozy jednowodnej na tabletkę, co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie organicznych azotanów ze względu na ryzyko ciężkiego niedociśnienia tętniczego wynikającego z synergistycznego działania na szlak tlenek azotu/cGMP. Ponadto, lek jest przeciwwskazany u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego, u których aktywność seksualna jest niewskazana, w tym po zawale mięśnia sercowego w ciągu ostatnich 90 dni, z niestabilną dławicą piersiową, niewydolnością serca klasy NYHA ≥ II, niekontrolowanymi zaburzeniami rytmu serca, niedociśnieniem (<90/50 mm Hg), niekontrolowanym nadciśnieniem oraz po udarze mózgu w ciągu ostatnich 6 miesięcy. Przeciwwskazaniem jest także utrata wzroku w jednym oku z powodu niezapalnej przedniej niedokrwiennej neuropatii nerwu wzrokowego (NAION) oraz jednoczesne stosowanie inhibitorów PDE5 i riocyguatu ze względu na ryzyko objawowego niedociśnienia.
cyklaza guanylowa, Erlis, inhibitory PDE5, klasyfikacja NYHA, laktoza jednowodna, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość, NAION, niedobór laktazy, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, niestabilna dławica piersiowa, nietolerancja galaktozy, niewydolność serca, organiczne azotany, riocyguat, tadalafil, udar mózgu, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zespół złego wchłaniania glukozy-galaktozy - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Tadalafil Aurovitas 5 mg
Lek Tadalafil Aurovitas w dawce 5 mg jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na tadalafil lub substancje pomocnicze, w tym 52,5 mg laktozy jednowodnej, co jest istotne u osób z nietolerancją laktozy. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie organicznych azotanów ze względu na ryzyko gwałtownego i niebezpiecznego spadku ciśnienia tętniczego, wynikającego z synergistycznego działania na szlak tlenek azotu/cGMP. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u mężczyzn z chorobami serca, u których aktywność seksualna jest przeciwwskazana, zwłaszcza u pacjentów po świeżym zawale mięśnia sercowego (w ciągu ostatnich 90 dni), z niestabilną dławicą piersiową, niewydolnością serca klasy II-IV wg NYHA (w ciągu ostatnich 6 miesięcy), niekontrolowanymi zaburzeniami rytmu serca, niedociśnieniem (<90/50 mm Hg) lub niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym.
autoregulacja przepływu mózgowego, charakterystyka produktu leczniczego, choroba serca, dekompensacja krążenia, działanie hipotensyjne azotanów, inhibitor PDE5, klasyfikacja NYHA, laktoza jednowodna, lek pobudzający cyklazę guanylową, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na tadalafil, NAION, niedociśnienie, niestabilna dławica piersiowa, nietętnicza przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, objawowe niedociśnienie tętnicze, organiczne azotany, riocyguat, spadek ciśnienia tętniczego, substancja czynna, szlak tlenek azotu/cGMP, tadalafil, udar mózgu, zaburzenia rytmu serca, zaburzenie hemodynamiczne, zawał mięśnia sercowego - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gerocilan 20 mg
Gerocilan (tadalafil 20 mg) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na tadalafil lub substancje pomocnicze, w tym laktozę (312,5 mg laktozy oraz 2,8 mg laktozy jednowodnej na tabletkę). Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest jednoczesne stosowanie organicznych azotanów, ze względu na ryzyko znacznego, niebezpiecznego spadku ciśnienia tętniczego krwi wynikającego z synergistycznego działania na szlak tlenek azotu/cGMP. Ponadto, lek nie powinien być stosowany u mężczyzn z chorobami serca, u których aktywność seksualna jest przeciwwskazana, w tym po świeżym zawale mięśnia sercowego (w ciągu ostatnich 90 dni), z niestabilną dławicą piersiową, niewydolnością serca klasy NYHA ≥ II (w ciągu ostatnich 6 miesięcy), niekontrolowanymi zaburzeniami rytmu serca, niedociśnieniem (<90/50 mm Hg), niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym oraz po udarze mózgu (w ciągu ostatnich 6 miesięcy).
azotany, cyklaza guanylowa, dławica piersiowa, działanie hipotensyjne, inhibitory PDE5, interakcja lekowa, klasyfikacja NYHA, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na tadalafil, niedociśnienie, niedociśnienie tętnicze, niestabilna dławica piersiowa, nietętnicza przednia niedokrwienna neuropatia nerwu wzrokowego, nietolerancja laktozy, niewydolność serca, organiczne azotany, powikłania kardiologiczne, schemat terapeutyczny, spadek ciśnienia tętniczego, szlak tlenek azotu/cGMP, tadalafil, udar mózgu, utrata wzroku, wywiad kardiologiczny, zaburzenia rytmu serca, zawał mięśnia sercowego - Leksykon substancji czynnych
Izosorbid monoazotan – Właściwości farmakodynamiczne
Izosorbidu monoazotan, organiczny azotan z kodem ATC C01DA14, działa jako bezpośredni wazodylatator poprzez uwalnianie tlenku azotu (NO) i aktywację cyklicznego monofosforanu guanozyny, co prowadzi do rozkurczu mięśni gładkich naczyń krwionośnych. Preferencyjnie rozszerza naczynia żylne i duże tętnice, w tym tętnice wieńcowe, a także w mniejszym stopniu tętniczki przedwłośniczkowe. Efekty hemodynamiczne obejmują zmniejszenie obciążenia wstępnego (preload) poprzez zwiększenie pojemności żylnego łożyska naczyniowego i redukcję objętości końcowo-rozkurczowej serca, a także obciążenia następczego (afterload) przez rozszerzenie tętnic i arterioli, co skutkuje obniżeniem oporu naczyniowego, w tym w krążeniu płucnym. W konsekwencji dochodzi do zmniejszenia zapotrzebowania mięśnia sercowego na tlen oraz poprawy perfuzji, zwłaszcza w warstwie podwsierdziowej mięśnia sercowego, co jest korzystne w leczeniu niewydolności serca i choroby niedokrwiennej serca.
arteriola, ciśnienie napełniania serca, cykliczny monofosforan guanozyny, działanie niepożądane, izosorbidu monoazotan, lek rozszerzający naczynia, naczynia pozawłośniczkowe, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, organiczne azotany, perfuzja krwi, pojemność minutowa serca, rozkurcz mięśni gładkich, tętnica wieńcowa, tętniczka przedwłośniczkowa, tlenek azotu, zastoinowa niewydolność serca - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Mononit 40 40 mg
Izosorbidu monoazotan, substancja czynna leku Mononit (ATC: C01DA14), jest organicznym azotanem stosowanym w terapii chorób serca dzięki zdolności do rozszerzania naczyń krwionośnych. Jego głównym efektem jest rozszerzenie naczyń żylnych, co prowadzi do zmniejszenia obciążenia wstępnego (preload) serca poprzez redukcję powrotu żylnego. Ponadto, lek wykazuje umiarkowane rozszerzenie tętniczek przedwłośniczkowych oraz słabsze działanie na duże tętnice, co skutkuje obniżeniem obciążenia następczego (afterload) serca. Te mechanizmy łącznie zmniejszają zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen, co jest kluczowe w leczeniu chorób niedokrwiennych serca.
afterload, arteriole, choroby serca, izosorbidu monoazotan, krew żylna, mięśnie gładkie naczyń, naczynia tętnicze, obciążenie następcze, obciążenie wstępne, organiczne azotany, preload, rozkurcz naczyń, rozszerzenie naczyń krwionośnych, rozszerzenie naczyń żylnych, tabletki powlekane, tętniczki przedwłośniczkowe, tlenek azotu, uwalnianie jonów wapnia, zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen