induktor enzymu CYP

Induktor enzymu CYP to substancja, która zwiększa aktywność enzymów cytochromu P450 (CYP) poprzez stymulację ich syntezy lub zmniejszenie ich degradacji. Enzymy CYP odgrywają kluczową rolę w metabolizmie wielu leków, związków endogennych i ksenobiotyków w organizmie człowieka.

Indukcja enzymatyczna prowadzi do zwiększonej ekspresji enzymów CYP, co skutkuje przyspieszonym metabolizmem substratów tych enzymów. W praktyce klinicznej może to powodować obniżenie stężenia i efektu terapeutycznego leków metabolizowanych przez indukowane enzymy, prowadząc do potencjalnej nieskuteczności terapii.

Wśród znanych induktorów CYP znajdują się między innymi: ryfampicyna, karbamazepina, fenytoina, barbiturany, ziele dziurawca oraz dym tytoniowy. Każdy z tych induktorów może wpływać specyficznie na różne izoformy CYP (np. CYP3A4, CYP2C9, CYP1A2), co ma znaczenie przy przewidywaniu potencjalnych interakcji lekowych.

Znajomość właściwości indukcyjnych substancji jest niezbędna przy planowaniu farmakoterapii, szczególnie u pacjentów przyjmujących wiele leków jednocześnie. Efekt indukcji enzymatycznej może utrzymywać się od kilku dni do kilku tygodni po odstawieniu induktora, co należy uwzględnić przy modyfikacjach leczenia.

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl