Interakcje leku
Pirfenidone Sandoz 267 mg

Pirfenidon jest metabolizowany głównie przez enzym CYP1A2 (70-80%), z udziałem innych izoenzymów CYP2C9, 2C19, 2D6 i 2E1 w mniejszym stopniu. Silne inhibitory CYP1A2, takie jak fluwoksamina, powodują nawet czterokrotny wzrost ekspozycji na pirfenidon, co jest przeciwwskazaniem do jednoczesnego stosowania. Inhibitory takie jak enoksacyna wymagają zmniejszenia dawki pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg trzy razy dziennie) i ścisłego monitorowania. Umiarkowane inhibitory, np. cyprofloksacyna 750 mg, zwiększają ekspozycję o 81%, co wymaga redukcji dawki do 1602 mg/dobę (534 mg trzy razy dziennie). Szczególną ostrożność należy zachować przy łączeniu inhibitorów CYP1A2 z inhibitorami innych izoenzymów (CYP2C9, 2C19, 2D6), np. amiodaronem, flukonazolem, chloramfenikolem, fluoksetyną i paroksetyną, ze względu na ryzyko znacznego wzrostu stężenia pirfenidonu.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Pirfenidon jest metabolizowany głównie przez enzym CYP1A2 (około 70-80% metabolizmu), podczas gdy inne izoenzymy cytochromu P450, takie jak CYP2C9, 2C19, 2D6 i 2E1, uczestniczą w tym procesie w mniejszym stopniu. Ta charakterystyka metaboliczna sprawia, że pirfenidon jest podatny na liczne interakcje lekowe, zwłaszcza z substancjami wpływającymi na aktywność CYP1A2.1

Inhibitory CYP1A2

Jednoczesne stosowanie pirfenidonu z lekami hamującymi aktywność CYP1A2 może prowadzić do istotnego zwiększenia ekspozycji na pirfenidon, co wiąże się z ryzykiem nasilenia działań niepożądanych. Podczas badań klinicznych wykazano, że:2

  • Fluwoksamina (silny inhibitor CYP1A2 z dodatkowym hamującym wpływem na CYP2C9, 2C19 i 2D6) powoduje czterokrotny wzrost ekspozycji na pirfenidon. Z tego powodu jednoczesne stosowanie fluwoksaminy i pirfenidonu jest przeciwwskazane. Jeśli pacjent przyjmuje fluwoksaminę, leczenie tym lekiem należy przerwać przed rozpoczęciem terapii pirfenidonem.3
  • Silne i selektywne inhibitory CYP1A2 (np. enoksacyna) mogą zwiększać ekspozycję na pirfenidon dwu- do czterokrotnie, co wykazano w badaniach in vitro i in vivo. Jeżeli jednoczesne stosowanie takich inhibitorów jest nieuniknione, należy zmniejszyć dawkę pirfenidonu do 801 mg na dobę (267 mg trzy razy na dobę) oraz ściśle monitorować pacjenta pod kątem działań niepożądanych.4
  • Cyprofloksacyna w dawce 750 mg (umiarkowany inhibitor CYP1A2) zwiększa ekspozycję na pirfenidon o 81%. W przypadku konieczności stosowania cyprofloksacyny w dawce 750 mg dwa razy na dobę, dawkę pirfenidonu należy zmniejszyć do 1602 mg na dobę (534 mg trzy razy na dobę). Przy niższych dawkach cyprofloksacyny (250 mg lub 500 mg raz lub dwa razy na dobę) również należy zachować ostrożność.5
  • Inne umiarkowane inhibitory CYP1A2 (np. amiodaron, propafenon) wymagają ostrożnego stosowania z pirfenidonem ze względu na potencjalne zwiększenie ekspozycji.6

Szczególną uwagę należy zwrócić przy jednoczesnym stosowaniu inhibitorów CYP1A2 z silnymi inhibitorami innych izoenzymów uczestniczących w metabolizmie pirfenidonu (CYP2C9, 2C19, 2D6). Do takich połączeń należą:7

Induktory CYP1A2

Produkty lecznicze i substancje indukujące aktywność enzymu CYP1A2 mogą znacząco zmniejszać stężenie pirfenidonu w osoczu, co może prowadzić do obniżenia skuteczności terapeutycznej leku.8

  • Palenie tytoniu jest istotnym induktorem CYP1A2. Badania wykazały, że ekspozycja na pirfenidon u osób palących jest zmniejszona o 50% w porównaniu z osobami niepalącymi. Pacjentom należy zdecydowanie zalecić zaprzestanie palenia przed rozpoczęciem i w trakcie leczenia pirfenidonem.9
  • Silne induktory CYP1A2 powinny być unikane podczas terapii pirfenidonem ze względu na ryzyko znacznego zmniejszenia stężenia leku w osoczu.10
  • Umiarkowane induktory CYP1A2 (np. omeprazol) mogą teoretycznie prowadzić do zmniejszenia stężenia pirfenidonu w osoczu.11
  • Silne induktory CYP1A2 i innych izoenzymów CYP (np. ryfampicyna) biorących udział w metabolizmie pirfenidonu mogą prowadzić do znacznego obniżenia stężenia leku w osoczu. Należy unikać stosowania tych produktów leczniczych w trakcie terapii pirfenidonem.12

Interakcje z żywnością

Spożywanie soku grejpfrutowego podczas leczenia pirfenidonem należy ograniczyć, ponieważ prowadzi on do zahamowania aktywności CYP1A2, co może zwiększać ekspozycję na pirfenidon i ryzyko działań niepożądanych.13

Interakcje pirfenidonu z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Pirfenidone Sandoz nie zawarto bezpośrednich informacji dotyczących interakcji pirfenidonu z alkoholem, należy zachować ostrożność z uwagi na potencjalne skutki takiego połączenia. Zarówno pirfenidon, jak i alkohol mogą powodować działania niepożądane ze strony wątroby. Pirfenidon jest metabolizowany w wątrobie głównie przez enzymy CYP, a alkohol może wpływać na aktywność tych enzymów.

Dodatkowo, pacjenci leczeni pirfenidonem często doświadczają działań niepożądanych, takich jak zmęczenie, zawroty głowy czy zaburzenia żołądkowo-jelitowe, które mogą być nasilone przez jednoczesne spożywanie alkoholu. Z tego względu zaleca się ograniczenie spożycia alkoholu podczas leczenia pirfenidonem lub całkowitą abstynencję.

Tabela interakcji pirfenidonu z innymi produktami leczniczymi

Kategoria interakcji Substancja czynna Mechanizm interakcji Efekt Zalecenie kliniczne Poziom istotności
Silne inhibitory CYP1A2 Fluwoksamina Silne hamowanie CYP1A2 z dodatkowym wpływem na CYP2C9, 2C19 i 2D6 Czterokrotne zwiększenie ekspozycji na pirfenidon Przeciwwskazane, należy przerwać stosowanie fluwoksaminy przed rozpoczęciem leczenia pirfenidonem Bardzo wysoki
Silne, selektywne inhibitory CYP1A2 Enoksacyna Silne hamowanie CYP1A2 Dwu- do czterokrotnego zwiększenia ekspozycji na pirfenidon Jeśli konieczne: zmniejszenie dawki pirfenidonu do 801 mg/dobę (267 mg 3x dziennie) i ścisłe monitorowanie Wysoki
Umiarkowane inhibitory CYP1A2 Cyprofloksacyna 750 mg Umiarkowane hamowanie CYP1A2 Zwiększenie ekspozycji na pirfenidon o 81% Przy dawce 750 mg 2x dziennie: zmniejszenie dawki pirfenidonu do 1602 mg/dobę (534 mg 3x dziennie) Wysoki
Umiarkowane inhibitory CYP1A2 Amiodaron, propafenon Umiarkowane hamowanie CYP1A2 Możliwe zwiększenie ekspozycji na pirfenidon Zachować ostrożność, monitorować działania niepożądane Średni
Złożone interakcje enzymatyczne Amiodaron, flukonazol (inhibitory CYP1A2 + CYP2C9) Hamowanie wielu izoenzymów uczestniczących w metabolizmie pirfenidonu Potencjalnie znaczne zwiększenie ekspozycji na pirfenidon Zachować szczególną ostrożność, rozważyć zmniejszenie dawki pirfenidonu Wysoki
Złożone interakcje enzymatyczne Chloramfenikol (inhibitory CYP1A2 + CYP2C19) Hamowanie wielu izoenzymów uczestniczących w metabolizmie pirfenidonu Potencjalnie znaczne zwiększenie ekspozycji na pirfenidon Zachować szczególną ostrożność, rozważyć zmniejszenie dawki pirfenidonu Wysoki
Złożone interakcje enzymatyczne Fluoksetyna, paroksetyna (inhibitory CYP1A2 + CYP2D6) Hamowanie wielu izoenzymów uczestniczących w metabolizmie pirfenidonu Potencjalnie znaczne zwiększenie ekspozycji na pirfenidon Zachować szczególną ostrożność, rozważyć zmniejszenie dawki pirfenidonu Wysoki
Induktory CYP1A2 Palenie tytoniu Indukcja CYP1A2 Zmniejszenie ekspozycji na pirfenidon o 50% Zalecić zaprzestanie palenia przed i w trakcie leczenia Wysoki
Umiarkowane induktory CYP1A2 Omeprazol Umiarkowana indukcja CYP1A2 Teoretycznie możliwe zmniejszenie stężenia pirfenidonu w osoczu Zachować ostrożność, monitorować skuteczność leczenia Średni
Silne induktory wielu enzymów CYP Ryfampicyna Silna indukcja CYP1A2 i innych izoenzymów CYP Znaczne obniżenie stężenia pirfenidonu w osoczu Unikać jednoczesnego stosowania Wysoki
Inne interakcje Sok grejpfrutowy Hamowanie CYP1A2 Zwiększenie ekspozycji na pirfenidon Unikać spożywania soku grejpfrutowego w trakcie leczenia Średni
Inne interakcje Alkohol Potencjalny wpływ na metabolizm wątrobowy oraz nasilenie działań niepożądanych Możliwe zwiększenie ryzyka hepatotoksyczności i nasilenie działań niepożądanych Ograniczyć spożycie alkoholu lub zachować abstynencję Średni
  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl