skala PRISM
Skala PRISM (Pediatric Risk of Mortality) to walidowane narzędzie prognostyczne stosowane w intensywnej terapii pediatrycznej do oceny ryzyka śmiertelności pacjentów w wieku od urodzenia do 18 roku życia. System ten bazuje na analizie fizjologicznych parametrów klinicznych, które są zbierane w ciągu pierwszych 24 godzin od przyjęcia dziecka na oddział intensywnej terapii.
Ocena w skali PRISM obejmuje 14 zmiennych fizjologicznych, w tym parametry układu sercowo-naczyniowego (ciśnienie tętnicze krwi, częstość rytmu serca), oddechowego (częstość oddechów, PaO2/FiO2, PaCO2), nerkowego (kreatynina, produkcja moczu), neurologicznego (skala Glasgow), a także wyniki badań laboratoryjnych (poziom glukozy, potas, wapń, bilirubina, czas protrombinowy/czas częściowej tromboplastyny).
Wyższa punktacja w skali PRISM koreluje z większym ryzykiem zgonu. Aktualnie używana jest wersja PRISM III, która została udoskonalona pod względem czułości i swoistości w porównaniu z wcześniejszymi wersjami. Skala ta jest cennym narzędziem do stratyfikacji ryzyka, oceny jakości opieki, a także standaryzacji grup pacjentów w badaniach klinicznych w zakresie intensywnej terapii pediatrycznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Małopłytkowość – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Małopłytkowość (trombocytopenia) jest istotnym markerem prognostycznym w opiece nad pacjentami na oddziałach intensywnej terapii (OIT), niezależnie od innych wskaźników ciężkości choroby. Zarówno niski nadir liczby płytek, jak i ich znaczący spadek korelują z gorszymi wynikami leczenia, w tym wyższą śmiertelnością (HR=1,45; 95% CI: 1,36-1,56). Szczególnie w sepsie małopłytkowość wiąże się z wyższym ryzykiem ostrego uszkodzenia nerek (44,1% vs. 29,5%, P<0,01), dłuższym czasem stosowania leków wazopresyjnych (mediana 37 vs. 23 h, P<0,01) oraz wydłużonym pobytem na OIT (mediana 3,1 vs. 2,1 dni, P<0,01). Brak ustąpienia małopłytkowości jest silnie związany ze zwiększoną 28-dniową śmiertelnością (48,2% vs. 38,5%, P<0,01), co pozostaje istotne po korekcie o wiek, wynik APACHE III i protokół resuscytacji. U pacjentów geriatrycznych po operacjach małopłytkowość występuje u 18,2% i koreluje z ciężkością choroby, wyższą śmiertelnością oraz dłuższym pobytem w szpitalu. W pediatrii, trombokryt i liczba płytek są czułymi wskaźnikami prognostycznymi, przewyższającymi nawet skalę PRISM i CRP.
azot mocznikowy we krwi, całkowite przeżycie, choroba autoimmunologiczna, choroba naczyniowo-mózgowa, ciągła terapia nerkozastępcza, ciężka małopłytkowość, czas częściowej tromboplastyny, czas protrombinowy, immunologiczna małopłytkowość, lek wazopresyjny, małopłytkowość, model Random Forest, nomogram prognostyczny, nowotwór złośliwy, oddział intensywnej terapii, ostre uszkodzenie nerek, pacjent geriatryczny, płytka krwi, saturacja tlenu, sepsa, skala PRISM, średnia objętość płytek, stratyfikacja ryzyka, trombocytoza, trombokryt, wskaźnik śmiertelności