aktywująca mutacja EGFR
Aktywujące mutacje w genie receptora naskórkowego czynnika wzrostu (EGFR) są kluczowymi zmianami genetycznymi, które odgrywają istotną rolę w patogenezie niektórych typów nowotworów, szczególnie niedrobnokomórkowego raka płuca (NDRP). Mutacje te prowadzą do konstytutywnej aktywacji szlaku sygnałowego EGFR, niezależnie od obecności ligandu, co skutkuje niekontrolowaną proliferacją komórek nowotworowych.
Najczęstsze aktywujące mutacje EGFR obejmują delecje w eksonie 19 oraz substytucję punktową L858R w eksonie 21, które łącznie stanowią około 85-90% wszystkich mutacji EGFR w NDRP. Rzadziej występują mutacje w eksonie 18 (G719X) i eksonie 20 (insercje). Obecność aktywujących mutacji EGFR jest szczególnie charakterystyczna dla pacjentów niepalących, kobiet, osób pochodzenia azjatyckiego oraz chorych z gruczolakorakiem płuca.
Identyfikacja aktywujących mutacji EGFR ma kluczowe znaczenie kliniczne, ponieważ warunkuje odpowiedź na leczenie inhibitorami kinazy tyrozynowej EGFR (TKI), takimi jak erlotynib, gefitynib, afatynib czy osimertynib. U pacjentów z tymi mutacjami terapia celowana TKI wykazuje znacząco wyższą skuteczność w porównaniu do standardowej chemioterapii, prowadząc do wyższego odsetka odpowiedzi, dłuższego czasu wolnego od progresji choroby i poprawy jakości życia.
Diagnostyka mutacji EGFR powinna być wykonywana u wszystkich pacjentów z zaawansowanym niepłaskonabłonkowym NDRP przy użyciu metod molekularnych, takich jak RT-PCR, sekwencjonowanie nowej generacji (NGS) czy cyfrowy PCR. Materiałem do badania może być tkanka nowotworowa lub, w przypadku niedostępności materiału tkankowego, wolnokrążące DNA nowotworowe (ctDNA) izolowane z osocza krwi obwodowej.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gefitinib Genoptim 250 mg
Gefitynib jest selektywnym, małocząsteczkowym inhibitorem kinazy tyrozynowej receptora EGFR, wykazującym wysoką skuteczność u pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP) posiadających aktywujące mutacje w domenie kinazy tyrozynowej EGFR, zwłaszcza delecje w egzonie 19 oraz mutację L858R. W badaniu IPASS wykazano, że u pacjentów z mutacją EGFR gefitynib znacząco poprawia czas przeżycia wolny od progresji (PFS) do 9,5 miesiąca w porównaniu do 6,3 miesiąca przy chemioterapii (HR 0,48; 95% CI: 0,36-0,64; p<0,0001) oraz zwiększa odsetek odpowiedzi obiektywnych (ORR 71,2% vs 47,3%). U pacjentów bez mutacji EGFR gefitynib nie wykazuje korzyści klinicznych (PFS 1,5 vs 5,5 miesiąca; HR 2,85; p<0,0001). Oporność na gefitynib rozwija się zwykle po około roku terapii, najczęściej związana z wtórną mutacją T790M (60% przypadków), co uzasadnia stosowanie inhibitorów ukierunkowanych na tę mutację w kolejnych liniach leczenia. Diagnostyka mutacji EGFR może być prowadzona zarówno na materiale z guza, jak i na ctDNA z osocza, z czułością do 77% i swoistością bliską 100%.
aktywująca mutacja EGFR, czas przeżycia wolny od progresji, czas wolny od progresji, czułość metody, delecja w egzonie 19, drobnokomórkowy rak płuca, inhibitor kinazy tyrozynowej receptora, insercja w egzonie 20, karboplatyna/paklitaksel, kinaza tyrozynowa EGFR, krążące DNA komórek nowotworowych, mutacja genu PIK3CA, mutacja L858R, mutacja T790M, naskórkowy czynnik wzrostu, niedrobnokomórkowy rak płuca, odsetek odpowiedzi obiektywnych, współczynnik ryzyka - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gefitinib Krka 250 mg
Gefitynib jest selektywnym, małocząsteczkowym inhibitorem kinazy tyrozynowej EGFR, wykazującym skuteczność u pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca (NDRP) posiadających aktywujące mutacje w domenie kinazy tyrozynowej EGFR, zwłaszcza delecje w egzonie 19 oraz mutację L858R. W badaniu WJTOG3405 gefitynib znacząco wydłużył czas przeżycia wolny od progresji (PFS) z HR 0,489 (95% CI: 0,336–0,710). Mutacje takie jak G719X, L861Q i S768I również korelują z wrażliwością na lek, natomiast mutacja T790M i insercje w egzonie 20 wiążą się z opornością. Mediana czasu do progresji wynosi około 9–12 miesięcy, a oporność w 60% przypadków jest związana z mutacją T790M, co uzasadnia stosowanie inhibitorów trzeciej generacji w kolejnych liniach terapii. Diagnostyka mutacji EGFR może być prowadzona zarówno na materiale z guza, jak i na ctDNA z osocza, z czułością do 77% i swoistością bliską 100%, co potwierdzają badania IFUM i IPASS.
aktywująca mutacja EGFR, czas przeżycia wolny od progresji, czas wolny od progresji, czułość testu, delecja w egzonie 19, docetaksel, inhibitor kinazy tyrozynowej receptora, insercja w egzonie 20, jakość życia, krążące DNA komórek nowotworowych, leczenie objawowe, mutacja L858R, mutacja T790M, naskórkowy czynnik wzrostu, niedrobnokomórkowy rak płuca, odsetek odpowiedzi obiektywnych, przerzut, rak gruczołowy, receptor naskórkowego czynnika wzrostu, swoistość testu