aniony nadtlenkowe

Aniony nadtlenkowe (O₂⁻) to reaktywne formy tlenu (RFT) powstające w organizmie w wyniku jednoelektronowej redukcji cząsteczki tlenu. Stanowią jeden z pierwszych produktów pośrednich w kaskadzie reakcji wolnorodnikowych i są prekursorem innych, bardziej reaktywnych form tlenu, takich jak nadtlenek wodoru czy rodnik hydroksylowy.

W warunkach fizjologicznych aniony nadtlenkowe są wytwarzane głównie w mitochondriach podczas transportu elektronów w łańcuchu oddechowym oraz przez enzymy takie jak oksydaza NADPH, oksydaza ksantynowa czy cyklooksygenaza. Działają jako ważne cząsteczki sygnałowe w regulacji procesów komórkowych, ale ich nadmierna produkcja prowadzi do stresu oksydacyjnego.

Organizm posiada systemy obronne przeciwko anionom nadtlenkowym, z których najważniejszym jest dysmutaza ponadtlenkowa (SOD), przekształcająca anion nadtlenkowy do nadtlenku wodoru. Zaburzenia równowagi między produkcją anionów nadtlenkowych a zdolnością organizmu do ich neutralizacji są związane z patogenezą wielu chorób, w tym miażdżycy, cukrzycy, chorób neurodegeneracyjnych i nowotworów.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl