lek pobudzający skurcze macicy
Leki pobudzające skurcze macicy, określane jako uterotoniki, to grupa środków farmakologicznych stosowanych w położnictwie i ginekologii w celu stymulacji lub wzmocnienia skurczów mięśnia macicy. Do najważniejszych przedstawicieli tej grupy należą oksytocyna, mizoprostol, metyloergometryna oraz karbetocyna.
Oksytocyna jest naturalnym hormonem peptydowym wydzielanym przez tylny płat przysadki mózgowej. W praktyce klinicznej stosowana jest syntetyczna postać oksytocyny, najczęściej w indukcji i stymulacji porodu, zapobieganiu i leczeniu krwotoku poporodowego oraz do zwiększenia napięcia mięśnia macicy po porodzie. Podawana jest najczęściej dożylnie w postaci wlewu kontrolowanego.
Mizoprostol to syntetyczny analog prostaglandyny E1, który oprócz działania na mięsień macicy wykazuje działanie gastroprotekcyjne. W położnictwie stosowany jest w indukcji porodu, preindukcji porodu (dojrzewanie szyjki macicy), a także w postępowaniu przy poronieniu i krwotoku poporodowym. Podawany może być doustnie, podjęzykowo, dopochwowo lub doodbytniczo.
Metyloergometryna to alkaloid sporyszu wykazujący silne działanie obkurczające macicę. Stosowana jest głównie w profilaktyce i leczeniu krwotoku poporodowego. Ze względu na potencjalne działania niepożądane (nadciśnienie, nudności, wymioty) jej stosowanie jest ograniczone, szczególnie u pacjentek z chorobami sercowo-naczyniowymi.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Cervidil 10 mg
Dinoproston, zawarty w systemie terapeutycznym dopochwowym Cervidil (10 mg substancji czynnej), jest prostaglandyną E2 (PGE2) stosowaną w celu indukcji i przyspieszenia dojrzewania szyjki macicy. Substancja ta jest uwalniana w sposób kontrolowany z polimerowej matrycy z szybkością około 0,3 mg/godzinę przez okres do 24 godzin, co zapewnia ciągłe i skuteczne działanie miejscowe. Mechanizm działania opiera się na aktywacji enzymu kolagenazy, prowadzącej do rozkładu włókien kolagenowych i transformacji szyjki macicy z formy sztywnej w miękką i rozszerzalną, co jest niezbędne do prawidłowego przebiegu porodu.
- Leksykon substancji czynnych
Dinoproston – Właściwości farmakodynamiczne
Dinoproston, czyli prostaglandyna E2 (PGE2), jest naturalnym nienasyconym kwasem tłuszczowym o działaniu lokalnego hormonu, należącym do grupy leków pobudzających skurcze macicy (kod ATC: G02AD02). Jego kluczową rolą jest indukcja dojrzewania szyjki macicy poprzez aktywację enzymu kolagenazy, co prowadzi do rozkładu kolagenu i transformacji szyjki z formy sztywnej w miękką i rozszerzoną. Proces ten jest niezbędny do umożliwienia przejścia płodu przez kanał rodny. Dodatkowo, podanie dinoprostonu zwiększa objętość krwi krążącej w szyjce macicy, co odzwierciedla zmiany hemodynamiczne charakterystyczne dla początkowych etapów spontanicznego porodu, wspomagając tym samym proces dojrzewania szyjki macicy.
- Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Phenylephrine Aguettant 50 mikrogramów/ml
Fenylefryna w postaci roztworu do wstrzykiwań Phenylephrine Aguettant (50 µg/ml) jest stosowana u kobiet w okresie rozrodczym z zachowaniem szczególnej ostrożności. Dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania w ciąży są ograniczone, a badania na zwierzętach nie pozwalają na pełną ocenę ryzyka teratogennego. Podanie fenylefryny w późnym okresie ciąży lub podczas porodu może prowadzić do niedotlenienia i bradykardii płodu. Lekarz powinien unikać jednoczesnego stosowania fenylefryny z lekami pobudzającymi skurcze macicy ze względu na ryzyko ciężkiego nadciśnienia tętniczego u matki i płodu. W przypadku wskazań klinicznych możliwe jest zastosowanie fenylefryny, jednak pacjentka powinna być poinformowana o konieczności zgłaszania wszystkich przyjmowanych leków.
ampułko-strzykawka, biodostępność, bradykardia płodu, chlorowodorek fenylefryny, działanie teratogenne, fenylefryna, karmienie piersią, lek pobudzający skurcze macicy, model zwierzęcy, nadciśnienie tętnicze, niedotlenienie, płodność, pojedynczy bolus, późny okres ciąży, roztwór do wstrzykiwań, układ nerwowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Interakcje leku – Phenylephrine Unimedic 10 mg/ml
Fenylefryna, jako sympatykomimetyk, wykazuje liczne interakcje farmakodynamiczne, które mogą prowadzić do poważnych powikłań klinicznych. Bezwzględnie przeciwwskazane jest łączenie fenylefryny z nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. iproniazyd, nialamid) ze względu na ryzyko napadowego nadciśnienia tętniczego i potencjalnie śmiertelnej hipertermii, utrzymujące się do 15 dni po zakończeniu terapii inhibitorami MAO. Ponadto, stosowanie fenylefryny z dopaminergicznymi i zwężającymi naczynia alkaloidami sporyszu (np. bromokryptyna, dihydroergotamina) zwiększa ryzyko przełomu nadciśnieniowego. Trójpierścieniowe i noradrenergiczno-serotoninergiczne leki przeciwdepresyjne (np. imipramina, wenlafaksyna) mogą wywołać napadowe nadciśnienie i zaburzenia rytmu serca poprzez hamowanie wnikania katecholamin do włókien współczulnych. Selektywne inhibitory MAO-A (moklobemid, toloksaton) oraz linezolid również stwarzają ryzyko zwężenia naczyń i przełomu nadciśnieniowego. Leki adrenolityczne (guanetydyna) mogą powodować znaczny wzrost ciśnienia krwi, a glikozydy nasercowe i chinidyna zwiększają ryzyko arytmii. Halogenowe środki znieczulające (desfluran, sewofluran) mogą indukować okołooperacyjny przełom nadciśnieniowy i arytmie.
alkaloid sporyszu, amina sympatykomimetyczna, arytmia, bromokryptyna, chinidyna, ciśnienie tętnicze, desfluran, dihydroergotamina, enfluran, ergotamina, fenylefryna, glikozyd nasercowy, guanetydyna, halotan, hipertermia, imipramina, inhibitor monoaminooksydazy, interakcja farmakodynamiczna, iproniazyd, izofluran, kabergolina, lek oksytocyczny, lek pobudzający skurcze macicy, lek przeciwdepresyjny noradrenergiczno-serotoninergiczny, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, linezolid, lizuryd, metoksyfluran, metyloergometryna, metysergid, minalcypram, moklobemid, napadowe nadciśnienie tętnicze, nialamid, pergolid, przełom nadciśnieniowy, sewofluran, toloksaton, udar, układ sercowo-naczyniowy, wenlafaksyna, zaburzenie rytmu serca, zawał mięśnia sercowego, zwężenie naczyń krwionośnych - Leksykon leków
Interakcje leku – Phenylephrine Unimedic 0,05 mg/ml
Fenylefryna, substancja czynna preparatu Phenylephrine Unimedic, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym, zwłaszcza z lekami wpływającymi na układ współczulny i metabolizm amin katecholowych. Bezwzględnym przeciwwskazaniem jest łączne stosowanie fenylefryny z nieselektywnymi inhibitorami MAO (np. iproniazyd, nialamid), które może prowadzić do napadowego nadciśnienia tętniczego i hipertermii, z ryzykiem zgonu, utrzymującym się nawet do 15 dni po odstawieniu inhibitorów. Interakcje z dopaminergicznymi i zwężającymi naczynia alkaloidami sporyszu (np. bromokryptyna, ergotamina) oraz trójpierścieniowymi i noradrenergiczno-serotoninergicznymi lekami przeciwdepresyjnymi (np. imipramina, wenlafaksyna) mogą skutkować przełomem nadciśnieniowym i zaburzeniami rytmu serca. Ponadto, fenylefryna w połączeniu z guanetydyną, glikozydami nasercowymi, chinidyną czy halogenowymi wziewnymi środkami znieczulającymi (np. desfluran, sewofluran) zwiększa ryzyko arytmii i okołooperacyjnego przełomu nadciśnieniowego. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z chorobami układu sercowo-naczyniowego oraz w okresie poporodowym, gdyż leki pobudzające skurcze macicy mogą nasilać działanie fenylefryny, prowadząc do ciężkiego, trwałego nadciśnienia i ryzyka udaru.
alkaloid sporyszu, amina sympatykomimetyczna, anestezjolog, arytmia serca, choroba układu sercowo-naczyniowego, choroba wieńcowa, działanie niepożądane, fenylefryna, glikozyd nasercowy, inhibitor MAO, inhibitor MAO-A, interakcja z alkoholem, lek noradrenergiczno-serotoninergiczny, lek pobudzający skurcze macicy, lek trójpierścieniowy, nadciśnienie tętnicze, napadowe nadciśnienie tętnicze, nieselektywny inhibitor MAO, okołooperacyjny przełom nadciśnieniowy, ośrodkowy układ nerwowy, parametr hemodynamiczny, przełom nadciśnieniowy, udar mózgu, wziewny środek znieczulający, zaburzenie psychomotoryczne, zaburzenie rytmu serca, zwężenie naczyń krwionośnych