izoenzym kinazy kreatynowej
Izoenzymy kinazy kreatynowej (CK) to różne formy molekularne tego samego enzymu, które różnią się między sobą strukturą i lokalizacją w organizmie. Kinaza kreatynowa jest kluczowym enzymem w metabolizmie energetycznym komórek, katalizującym reakcję przeniesienia grupy fosforanowej z fosfokreatyny na adenozynodifosforan (ADP), co prowadzi do wytworzenia adenozynotrifosforanu (ATP).
W organizmie człowieka występują trzy główne izoenzymy kinazy kreatynowej: CK-MM (dominujący w mięśniach szkieletowych), CK-MB (charakterystyczny dla mięśnia sercowego, choć występuje również w mięśniach szkieletowych) oraz CK-BB (obecny głównie w mózgu i tkance nerwowej). Dodatkowo wyróżnia się izoenzym mitochondrialny CK-Mt występujący w mitochondriach.
Oznaczanie stężenia izoenzymów kinazy kreatynowej, szczególnie frakcji CK-MB, ma istotne znaczenie diagnostyczne w kardiologii. Wzrost stężenia CK-MB w surowicy krwi jest czułym markerem uszkodzenia mięśnia sercowego, wykorzystywanym w diagnostyce zawału serca. Współcześnie CK-MB jest często oznaczana razem z troponinami sercowymi, które cechują się wyższą swoistością i czułością w diagnostyce ostrych zespołów wieńcowych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Sulfasalazyna – Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
Stosowanie sulfasalazyny wymaga ścisłego nadzoru lekarskiego ze względu na ryzyko poważnych działań niepożądanych, w tym ciężkich reakcji nadwrażliwości (np. DRESS, zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) oraz supresji szpiku kostnego prowadzącej do zakażeń, hemolizy i hepatotoksyczności. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, astmą oskrzelową oraz u osób z nawracającymi zakażeniami. Dawka 70 mg/kg mc./dobę może powodować stężenie sulfasalazyny we krwi na poziomie 50 μg/ml, co jest uważane za próg toksyczności. W przypadku wystąpienia objawów takich jak gorączka, limfadenopatia, wysypka, ból gardła, bladość, plamica lub żółtaczka, konieczne jest natychmiastowe przerwanie terapii i diagnostyka. Zaleca się rozważenie odczulania u pacjentów z łagodną nadwrażliwością, a w przypadku ciężkich reakcji – bezwzględne odstawienie leku.
aminotransferaza alaninowa, aminotransferaza asparaginowa, analiza moczu, astma oskrzelowa, badanie czynnościowe wątroby, chromatografia cieczowa, ciężkie zakażenie, dehydrogenaza glutaminianowa, DRESS, glikol propylenowy, hemoliza, hepatotoksyczność, histiocytoza hemofagocytarna, izoenzym kinazy kreatynowej, kamica nerkowa, limfadenopatia, makrocytoza, mesalazyna, mononukleoza rzekoma, naciek eozynofilowy, niedobór dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej, niedobór kwasu foliowego, niedokrwistość hemolityczna, osutka polekowa z eozynofilią, pancytopenia, pełny obraz krwi, rozmaz krwinek białych, sulfasalazyna, supresja szpiku kostnego, tabletka dojelitowa, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka, zahamowanie czynności szpiku, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie nerek, zapalenie płuc, zapalenie wątroby, zespół mononukleozopodobny, zespół Stevensa-Johnsona, złuszczające zapalenie skóry