Erwinia chrysanthemi
Erwinia chrysanthemi to bakteria Gram-ujemna należąca do rodziny Enterobacteriaceae, obecnie reklasyfikowana jako Dickeya chrysanthemi. Jest to ważny patogen roślinny, który może powodować gnicie i infekcje u wielu gatunków roślin, w tym ziemniaków, kukurydzy, warzyw i roślin ozdobnych.
Bakteria ta wywołuje charakterystyczną chorobę zwaną mokrą zgnilizną, powodując macerację tkanek roślinnych poprzez wydzielanie enzymów pektynolitycznych, celulolitycznych i proteolitycznych. W warunkach klinicznych Erwinia chrysanthemi rzadko powoduje infekcje u ludzi, jednak odnotowano przypadki zakażeń oportunistycznych, szczególnie u pacjentów z obniżoną odpornością.
W diagnostyce mikrobiologicznej Erwinia chrysanthemi identyfikuje się za pomocą hodowli na podłożach wybiórczych, testów biochemicznych oraz metod molekularnych, takich jak PCR. Leczenie infekcji u ludzi opiera się na antybiotykoterapii zgodnej z antybiogramem, natomiast w rolnictwie stosuje się przede wszystkim środki zapobiegawcze, takie jak właściwa higiena upraw i odpowiednia gospodarka wodna.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Asparaginaza – Przedawkowanie
Przedawkowanie kryzantaspazy (L-asparaginazy z Erwinia chrysanthemi) zawartej w preparacie Crisantaspase Porton Biopharma (10 000 IU/fiolka) stanowi stan zagrożenia życia, wymagający natychmiastowego przerwania podawania leku oraz wdrożenia leczenia objawowego i wspomagającego. Brak specyficznego antidotum oraz nieskuteczność dializy otrzewnowej i hemodializy w eliminacji enzymu z organizmu znacząco utrudniają terapię. Przedawkowanie manifestuje się głównie dysfunkcją wątroby (uszkodzenie hepatocytów, podwyższone enzymy wątrobowe, żółtaczka, zaburzenia krzepnięcia) oraz nerek (obniżony GFR, wzrost kreatyniny, oliguria, anuria), co wynika z toksycznego działania nadmiaru enzymu na te narządy.
antidotum, anuria, asparaginaza, dializa otrzewnowa, dysfunkcja narządowa, dysfunkcja wątroby, działanie toksyczne, Erwinia chrysanthemi, hemodializa, kanaliki nerkowe, kryzantaspaza, leczenie nerkozastępcze, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, obniżony GFR, oliguria, parametry biochemiczne, parametry krzepnięcia, podwyższona kreatynina, podwyższone enzymy wątrobowe, terapia hepatoprotekcyjna, uszkodzenie hepatocytów, uszkodzenie kłębuszków nerkowych, zaburzenia krzepnięcia, zatrucie przewlekłe, żółtaczka - Leksykon substancji czynnych
Asparagina – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Asparagina, jako aminokwas obecny w preparatach medycznych, wykazuje różny wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn w zależności od formy farmaceutycznej. Preparat Aminoplasmal Hepa 10%, zawierający 2,50 g asparaginy jednowodnej na 1000 ml roztworu, nie wykazuje wpływu na zdolności psychomotoryczne, co potwierdza charakterystyka produktu leczniczego. Ze względu na stosowanie tego preparatu głównie w warunkach szpitalnych, gdzie pacjent pozostaje pod stałą opieką medyczną, kwestia prowadzenia pojazdów podczas infuzji jest marginalna. W związku z tym lekarze mogą bezpiecznie zalecać ten preparat pacjentom aktywnym zawodowo i prowadzącym pojazdy mechaniczne.
aktywność asparaginazy, aminoplasmal hepa, asparagina, asparagina jednowodna, asparaginaza, Crisantaspase, depresja OUN, działanie niepożądane, Erwinia chrysanthemi, hydroliza asparaginy, kryzantaspaza, L-asparaginaza, nudności, ośrodkowy układ nerwowy, preparat aminokwasowy, wymioty, zdolność psychomotoryczna - Leksykon substancji czynnych
Asparagina – Dawkowanie i sposób podawania
Preparat Aminoplasmal Hepa 10% zawiera 2,5 g asparaginy jednowodnej na 1000 ml roztworu i jest stosowany w żywieniu pozajelitowym do uzupełniania aminokwasów i azotu. Dawkowanie wynosi 0,8–1,5 g aminokwasów/kg masy ciała/dobę (8–15 ml/kg mc./dobę), co dla pacjenta o masie 70 kg odpowiada 560–1050 ml roztworu, zawierającego 1,4–2,6 g asparaginy. Maksymalna szybkość infuzji to 0,1 g aminokwasów/kg mc./godz. (1 ml/kg mc./godz.), czyli około 1,17 ml/min. Preparat podaje się wyłącznie dożylnie do żyły centralnej ze względu na wysoką osmolarność (875 mOsm/l). Stosowanie u dzieci poniżej 2 lat jest przeciwwskazane, a brak danych dla starszych dzieci i młodzieży uniemożliwia ustalenie dawkowania w tych grupach. Okres stosowania zależy od stanu klinicznego i przywrócenia równowagi aminokwasowej.
aktywność asparaginazy, aminokwasy, asparagina jednowodna, Erwinia chrysanthemi, funkcja nerek i wątroby, kryzantaspaza, L-asparaginaza, leczenie przeciwnowotworowe, osmolarność, powierzchnia ciała, procesy kataboliczne, proszek do sporządzania roztworu, protokół terapeutyczny, roztwór do infuzji, schemat leczenia, sól fizjologiczna, stan odżywienia, terapia pediatryczna, terapia przeciwnowotworowa, wstrzyknięcie domięśniowe, żyła centralna, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Asparaginaza – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Asparaginaza, w tym preparat Crisantaspase Porton Biopharma zawierający 10 000 IU enzymu pochodzącego z Erwinia chrysanthemi, jest stosowana w terapii przeciwnowotworowej, głównie w leczeniu białaczek. Aktualnie brak jest szczegółowych danych klinicznych dotyczących bezpośredniego wpływu kryzantaspazy na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Niemniej jednak, ze względu na potencjalne działania niepożądane, takie jak depresja ośrodkowego układu nerwowego (OUN) manifestująca się pogorszeniem koncentracji, spowolnieniem reakcji psychomotorycznych oraz zaburzeniami świadomości, istnieje ryzyko upośledzenia funkcji niezbędnych do bezpiecznego wykonywania tych czynności. Dodatkowo, często występujące nudności i wymioty mogą nasilać osłabienie, zawroty głowy oraz obniżać zdolność koncentracji, co również negatywnie wpływa na bezpieczeństwo pacjenta podczas prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn.
asparaginaza, białaczka, depresja ośrodkowego układu nerwowego, Erwinia chrysanthemi, funkcje psychomotoryczne, intensywne leczenie, kryzantaspaza, nudności i wymioty, objawy gastryczne, objawy niepożądane, reakcje psychomotoryczne, terapia przeciwnowotworowa, zaburzenia świadomości, zawroty głowy, zdolności psychomotoryczne - Leksykon leków
Skład i postać leku – Erwinase 10 000 IU
Crisantaspase Porton Biopharma to liofilizowany proszek zawierający 10 000 IU enzymu L-asparaginazy pochodzącej z Erwinia chrysanthemi, stosowany do sporządzania roztworu do wstrzykiwań lub infuzji dożylnej. Jednostka aktywności enzymu definiowana jest jako ilość katalizująca hydrolizę 1 μmol L-asparaginy na minutę w pH 8,6 i 37°C. Produkt zawiera składniki pomocnicze takie jak glukoza jednowodna, chlorek sodu, wodorotlenek sodu i kwas octowy, które stabilizują i regulują pH roztworu. Rekonstytucję przeprowadza się w 1-2 ml 0,9% roztworu soli fizjologicznej, uzyskując stężenia 10 000 IU/ml lub 5000 IU/ml. Przygotowany roztwór powinien być klarowny, bez widocznych cząstek, a nadmierne wstrząsanie należy unikać ze względu na ryzyko powstawania piany i agregatów białkowych.
agregaty białkowe, chlorek sodu, Erwinia chrysanthemi, glukoza jednowodna, guma bromobutylowa, hydroliza L-asparaginy, infuzja dożylna, kryzantaspaza, kwas octowy lodowaty, L-asparaginaza, niezgodność farmaceutyczna, produkt cytotoksyczny, proszek liofilizowany, rekonstytucja, rozcieńczenie, skażenie mikrobiologiczne, sól fizjologiczna, stabilność chemiczna, wodorotlenek sodu, wstrzyknięcie, wstrzyknięcie bezpośrednie - Leksykon substancji czynnych
Asparaginaza – Właściwości farmakokinetyczne
Kryzantaspaza, L-asparaginaza pochodząca z Erwinia chrysanthemi, wykazuje różne parametry farmakokinetyczne w zależności od drogi podania. Po podaniu dożylnym okres półtrwania wynosi 6,4 ±0,5 godziny, natomiast po podaniu domięśniowym wydłuża się do około 16 godzin. Minimalne stężenie enzymu w surowicy powyżej 0,1 IU/ml koreluje z efektywną eliminacją asparaginy (stężenie poniżej 0,4 mcg/ml lub 3 μM), co stanowi kluczowy wskaźnik skuteczności terapeutycznej. W badaniu AALL07P2 u dzieci z ostrą białaczką limfoblastyczną (ALL) po podaniu domięśniowym dawki 25 000 IU/m², aktywność asparaginazy utrzymywała się powyżej 0,1 IU/ml u 92,5% pacjentów po 48 godzinach i u 88,5% po 72 godzinach. W badaniu 100EUSA12, po dożylnym podaniu tej samej dawki, odsetek pacjentów z aktywnością ≥0,1 IU/ml wynosił 83% po 48 godzinach i 43% po 72 godzinach.
aktywność asparaginazy, aktywność enzymatyczna, białaczka OUN, chłoniak limfoblastyczny, efekt terapeutyczny, eliminacja asparaginy, Erwinia chrysanthemi, farmakologia kliniczna, kryzantaspaza, L-asparaginaza, leczenie indukcyjne, nadwrażliwość na asparaginazę, okres półtrwania, ostra białaczka limfoblastyczna, parametr farmakokinetyczny, płyn mózgowo-rdzeniowy, podanie domięśniowe, podanie dożylne, przeciwciało neutralizujące, układ limfatyczny - Leksykon substancji czynnych
Kryzantaspaza – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Kryzantaspaza (Crisantaspase Porton Biopharma) to L-asparaginaza pochodząca z Erwinia chrysanthemi, dostępna w formie proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań/infuzji o mocy 10 000 IU. Ze względu na ograniczone dane dotyczące wpływu leku na płodność u kobiet i mężczyzn, stosowanie u pacjentów planujących potomstwo wymaga szczegółowej oceny korzyści i ryzyka. Produkt nie jest zalecany u mężczyzn planujących spłodzenie potomstwa bez stosowania skutecznej antykoncepcji, chyba że istnieją wyraźne wskazania kliniczne. W przypadku kobiet w ciąży brak jest wystarczających danych klinicznych, a badania na modelach zwierzęcych wykazały potencjał teratogenny L-asparaginazy, co stanowi przeciwwskazanie do stosowania leku w ciąży i u kobiet w wieku rozrodczym niestosujących antykoncepcji, z wyjątkiem sytuacji, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko dla płodu.
chemioterapia skojarzona, działanie teratogenne, ekspozycja na lek, Erwinia chrysanthemi, karmienie piersią, kryzantaspaza, L-asparaginaza, laktacja, leczenie skojarzone, lek cytotoksyczny, leki cytotoksyczne, model zwierzęcy, przenikanie do mleka kobiecego, roztwór do wstrzykiwań, schemat wielolekowy, wady rozwojowe płodu - Leksykon substancji czynnych
Asparaginaza – Przeciwwskazania stosowania
Asparaginaza, w tym preparat Crisantaspase Porton Biopharma zawierający L-asparaginazę z Erwinia chrysanthemi w dawce 10 000 IU na fiolkę, jest kluczowym enzymem stosowanym w leczeniu ostrej białaczki limfoblastycznej. Jednakże jej stosowanie jest przeciwwskazane u pacjentów z ciężką nadwrażliwością na kryzantaspazę lub substancje pomocnicze, ciężkimi zaburzeniami czynności wątroby oraz u osób z aktualnym lub przeszłym ciężkim zapaleniem trzustki, zarówno związanym z terapią asparaginazą, jak i niezależnym od niej. Ze względu na potencjalną hepatotoksyczność i ryzyko ostrego zapalenia trzustki, szczególnie istotna jest dokładna ocena funkcji wątroby i trzustki przed rozpoczęciem leczenia. Reakcje nadwrażliwości mogą mieć charakter od łagodnych do zagrażających życiu anafilaksji, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej.
asparaginaza, cukrzyca, Erwinia chrysanthemi, hepatotoksyczność, kryzantaspaza, L-asparaginaza, liofilizowany proszek, nadwrażliwość, niewydolność narządowa, nowotwór układu krwiotwórczego, ostra białaczka limfoblastyczna, potencjał immunogenny, reakcja anafilaktyczna, upośledzona tolerancja glukozy, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie krzepnięcia krwi, zakrzepica, zapalenie trzustki - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Erwinase 10 000 IU
Produkt leczniczy Crisantaspase Porton Biopharma zawiera 10 000 IU L-asparaginazy pochodzącej z Erwinia chrysanthemi i jest przeciwwskazany do stosowania w okresie ciąży ze względu na udokumentowane działanie teratogenne w badaniach na modelach zwierzęcych oraz brak danych klinicznych u kobiet ciężarnych. Lek nie powinien być podawany kobietom w wieku rozrodczym bez skutecznej antykoncepcji oraz mężczyznom planującym ojcostwo. Stosowanie leku w ciąży może być rozważane jedynie w sytuacjach, gdy korzyści terapeutyczne przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu. Brak jest danych dotyczących przenikania L-asparaginazy do mleka kobiecego, dlatego stosowanie leku w okresie laktacji jest przeciwwskazane, a w przypadku konieczności terapii należy przerwać karmienie piersią.
antykoncepcja, chemioterapia, Crisantaspase Porton Biopharma, działanie teratogenne, Erwinia chrysanthemi, kryzantaspaza, L-asparaginaza, laktacja, opcje terapeutyczne, poradnictwo medyczne, przenikanie do mleka kobiecego, przenikanie substancji czynnej, stosunek korzyści do ryzyka, substancja czynna, wiek rozrodczy, zdolność rozrodcza, zdrowie reprodukcyjne - Leksykon substancji czynnych
Asparaginaza – Dawkowanie i sposób podawania
Preparat Crisantaspase Porton Biopharma zawiera kryzantaspazę (L-asparaginazę z Erwinia chrysanthemi) w dawce 10 000 IU w fiolce, stosowaną w terapii przeciwnowotworowej. Standardowa dawka wynosi 25 000 IU/m² powierzchni ciała, podawana trzy razy w tygodniu (poniedziałek, środa, piątek) przez okres dwóch tygodni, co zastępuje dawkę pegaspargazy lub cykl leczenia asparaginazą. Lek może być podawany dożylnie, po rozcieńczeniu w 100 ml soli fizjologicznej i infuzji trwającej 1-2 godziny, lub domięśniowo, co jest szczególnie przydatne w warunkach ambulatoryjnych lub przy przeciwwskazaniach do podania dożylnego. Schemat dawkowania jest identyczny u dorosłych i dzieci, jednak w populacji pediatrycznej zaleca się regularne monitorowanie aktywności enzymu w celu indywidualizacji terapii.
aktywność asparaginazy, asparaginaza, charakterystyka produktu leczniczego, Crisantaspase Porton Biopharma, działanie niepożądane, efekt terapeutyczny, Erwinia chrysanthemi, kryzantaspaza, L-asparaginaza, leczenie ambulatoryjne, liofilizowany proszek, pegaspargaza, podanie domięśniowe, podanie dożylne, populacja pediatryczna, rekonstytucja produktu, roztwór soli fizjologicznej, terapia przeciwnowotworowa, wstrzyknięcie domięśniowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Erwinase 10 000 IU
Crisantaspase Porton Biopharma jest dostępny w postaci liofilizowanego proszku zawierającego 10 000 IU L-asparaginazy z Erwinia chrysanthemi. Standardowa dawka wynosi 25 000 IU/m² powierzchni ciała, podawana trzy razy w tygodniu (poniedziałek, środa, piątek) przez okres dwóch tygodni, co odpowiada zastąpieniu pojedynczej dawki pegaspargazy lub cyklu leczenia asparaginazą. Dawkowanie u dzieci i młodzieży jest identyczne jak u dorosłych. Lek można podawać domięśniowo po rekonstytucji lub dożylnie po dodatkowym rozcieńczeniu w 100 ml roztworu soli fizjologicznej, z infuzją trwającą 1–2 godziny. Szczegółowe procedury przygotowania leku opisane są w Charakterystyce Produktu Leczniczego (punkt 6.6).