stężenie selenu
Stężenie selenu to parametr oznaczany we krwi, określający poziom tego pierwiastka śladowego w organizmie. Selen jest niezbędnym mikroelementem, pełniącym kluczową rolę w funkcjonowaniu układu odpornościowego, ochronie antyoksydacyjnej komórek oraz prawidłowej pracy tarczycy.
Prawidłowe stężenie selenu we krwi wynosi 70-120 μg/l (0.9-1.5 μmol/l). Niedobór selenu może prowadzić do osłabienia funkcji odpornościowych, zaburzeń pracy tarczycy (szczególnie przy współistniejącym niedoborze jodu), a w skrajnych przypadkach do kardiomiopatii (choroba Keshan) czy dystrofii mięśniowej (choroba Kashin-Beck).
Oznaczanie stężenia selenu ma znaczenie diagnostyczne w ocenie stanu odżywienia, przy podejrzeniu jego niedoboru u pacjentów z przewlekłymi chorobami przewodu pokarmowego, niedożywionych, po długotrwałym żywieniu pozajelitowym oraz w monitorowaniu suplementacji. Nadmiar selenu (>400 μg/l) może prowadzić do selenozy, objawiającej się łamliwością paznokci, wypadaniem włosów, zaburzeniami neurologicznymi i żołądkowo-jelitowymi.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Produkt leczniczy Peditrace, będący koncentratem do sporządzania roztworu do infuzji, zawiera pierwiastki śladowe: cynk (250 μg/ml), miedź (20 μg/ml), mangan (1 μg/ml), selen (2 μg/ml), fluor (57 μg/ml) oraz jod (1 μg/ml). Nie stwierdzono bezpośrednich interakcji Peditrace z innymi lekami, jednak ze względu na właściwości poszczególnych pierwiastków śladowych, istnieje potencjalne ryzyko interakcji farmakokinetycznych i farmakodynamicznych. Szczególną uwagę należy zwrócić na leki chelatujące (np. penicylamina), antybiotyki (tetracykliny, chinolony, aminoglikozydy), leki przeciwtarczycowe oraz preparaty zawierające jony konkurencyjne (wapń, magnez, glin). Zaleca się rozdzielenie czasowe podawania leków i suplementacji oraz monitorowanie stężeń pierwiastków w surowicy, zwłaszcza cynku, miedzi, selenu i jodu, aby uniknąć niedoborów lub toksyczności.
antybiotyk, antybiotyk aminoglikozydowy, chelator metali, choroba tarczycy, cisplatyna, D-penicylamina, funkcja neurologiczna, funkcja tarczycy, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, lek chelatujący, lek dopaminergiczny, lek przeciwnowotworowy, lek przeciwparkinsonowski, lek przeciwtarczycowy, neurotoksyczność, niedobór pierwiastków śladowych, penicylamina, pierwiastki śladowe, preparat wapnia, stężenie selenu, zaburzenie funkcji wątroby, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
Sodu selenin, obecny w preparacie Peditrace w stężeniu odpowiadającym 1 μg selenu (25,3 nmol) na ml, jest kluczowym składnikiem mikroelementów stosowanych w żywieniu pozajelitowym dzieci. Ze względu na wąski zakres terapeutyczny selenu, konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami wydzielania żółci, czynności nerek oraz wątroby, zwłaszcza przy cholestazie, gdyż może dochodzić do kumulacji i toksyczności pierwiastka. Długotrwałe stosowanie wymaga systematycznego monitorowania stężeń selenu i innych mikroelementów (cynk 250 μg/ml, miedź 20 μg/ml, mangan 1 μg/ml, fluor 57 μg/ml, jod 1 μg/ml) we krwi, szczególnie u pacjentów z nadmiernymi stratami płynów lub wymagających długotrwałego żywienia pozajelitowego. W pediatrii dawkowanie musi uwzględniać różnice w zapotrzebowaniu na selen względem dorosłych.
biegunka, całkowite żywienie pozajelitowe, cholestaza, koncentrat do sporządzania roztworu do infuzji, kumulacja w organizmie, niedobór mikroelementów, pacjent pediatryczny, pierwiastek śladowy, przetoka, sodu selenin, stężenie selenu, toksyczność, upośledzenie funkcji hepatocytów, wymioty, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zaburzenie metaboliczne, zaburzenie wydzielania żółci, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
Dwutlenek selenu, obecny w preparacie Pediaven NN1, jest mikroelementem niezbędnym w żywieniu pozajelitowym, występującym w stężeniach 4,8 µg w 250 ml oraz 19 µg w 1000 ml roztworu, a jako substancja czynna odpowiednio 6,7 µg i 0,03 mg. Preparat ten charakteryzuje się osmolarnością około 715 mOsm/l i niskim stężeniem sodu (4,5 mmol/l) oraz chlorków (5 mmol/l), bez potasu i fosforu, co wymaga uzupełnienia elektrolitów i ogranicza czas stosowania do 48 godzin. Podawanie wymaga ścisłego monitorowania parametrów biochemicznych, w tym osmolarności, glikemii, równowagi wodno-elektrolitowej oraz kwasowo-zasadowej, szczególnie u pacjentów z niewydolnością wątroby, nerek, kwasicą metaboliczną, cukrzycą lub nietolerancją glukozy u wcześniaków. Konieczne jest także zabezpieczenie roztworu przed światłem, aby zapobiec powstawaniu toksycznych produktów rozpadu.
bilans elektrolitowy, bilans płynowy, cukromocz, dwutlenek selenu, fosfatemia, glikemia, hiperamonemia, hiperazotemia, kalcemia, kaliemia, ketonuria, kwasica metaboliczna, kwasica mleczanowa, mikroelement, naczynia obwodowe, nadwrażliwość, nietolerancja glukozy, niewydolność nerek, niewydolność wątroby, osmolarność, pompa infuzyjna, postępowanie aseptyczne, reakcja anafilaktyczna, równowaga kwasowo-zasadowa, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór hipertoniczny, stężenie glukozy, stężenie selenu, suplementacja elektrolitów, wynaczynienie, zaburzenie neurologiczne, żywienie pozajelitowe -
Leksykon substancji czynnych
Sód selenin, jako składnik preparatu Peditrace stosowanego w żywieniu pozajelitowym, pełni istotną rolę w uzupełnianiu selenu, pierwiastka śladowego niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Dotychczasowe dane kliniczne nie wskazują na specyficzne działania niepożądane bezpośrednio związane z sodu seleninem podawanym w zalecanych dawkach terapeutycznych. Niemniej jednak, obserwowano przypadki zakrzepowego zapalenia żył powierzchownych po dożylnym podaniu roztworów glukozy zawierających Peditrace, choć nie można jednoznacznie przypisać tych zdarzeń obecności sodu seleninu. Reakcje alergiczne na sodu selenin nie zostały odnotowane, w przeciwieństwie do jodu obecnego w preparacie, który może wywoływać reakcje alergiczne po podaniu miejscowym, ale nie dożylnym. Teoretyczne ryzyko przedawkowania lub kumulacji selenu istnieje przy długotrwałym stosowaniu lub przekroczeniu dawek, jednak w praktyce klinicznej nie odnotowano takich przypadków.
dawka terapeutyczna, działanie niepożądane, farmakowigilancja, kumulacja selenu, pierwiastek śladowy, podanie dożylne, podanie parenteralne, potas jodek, praktyka kliniczna, preparat Peditrace, proces fizjologiczny, reakcja alergiczna, stężenie selenu, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby, zakrzepowe zapalenie żył powierzchownych, żyła obwodowa, żywienie pozajelitowe
