aminokwasy aromatyczne
Aminokwasy aromatyczne to grupa aminokwasów, które w swojej strukturze zawierają pierścień aromatyczny. Do tej grupy należą fenyloalanina, tyrozyna i tryptofan. Charakteryzują się one obecnością grupy aromatycznej w łańcuchu bocznym, co nadaje im specyficzne właściwości fizykochemiczne i biologiczne.
Fenyloalanina (Phe) jest aminokwasem egzogennym, który zawiera pierścień benzenowy. Jest prekursorem tyrozyny oraz neurotransmiterów, takich jak dopamina, adrenalina i noradrenalina. Tyrozyna (Tyr) posiada pierścień fenolowy i może być syntetyzowana z fenyloalaniny. Uczestniczy w produkcji hormonów tarczycy, melaniny oraz katecholamin. Tryptofan (Trp) zawiera pierścień indolowy i jest prekursorem serotoniny oraz melatoniny.
Aminokwasy aromatyczne odgrywają kluczową rolę w stabilizacji struktur białkowych poprzez oddziaływania hydrofobowe i π-π. Zaburzenia ich metabolizmu mogą prowadzić do poważnych chorób, takich jak fenyloketonuria (PKU) – wrodzona wada metabolizmu fenyloalaniny. Są one również istotne w diagnostyce laboratoryjnej i farmakologii, gdzie wykorzystuje się ich właściwości spektroskopowe do oznaczania stężenia białek.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
L-fenyloalanina – Właściwości farmakokinetyczne
L-fenyloalanina jest kluczowym aminokwasem aromatycznym, który w organizmie ulega hydroksylacji do tyrozyny, co stanowi istotny szlak metaboliczny. Jej stężenie w osoczu podlega znacznym wahaniom, zależnym od profilu wszystkich aminokwasów, a organizm dąży do utrzymania homeostazy tych związków. Zaburzenia metabolizmu L-fenyloalaniny, szczególnie w przebiegu niewydolności wątroby lub nerek, prowadzą do konieczności stosowania suplementacji aminokwasowej o zmodyfikowanym składzie, z redukcją L-fenyloalaniny i zwiększoną zawartością aminokwasów rozgałęzionych (leucyny, izoleucyny, waliny), aby przywrócić równowagę metaboliczną. Podawanie L-fenyloalaniny dożylnie w żywieniu pozajelitowym zapewnia 100% biodostępność, omijając metabolizm wątrobowy i układ wrotny, co wymaga precyzyjnego monitorowania składu roztworów i stanu elektrolitowego pacjenta.
aminokwasy aromatyczne, aminokwasy rozgałęzione, aminokwasy w osoczu, badania laboratoryjne, dostępność biologiczna, fenyloalanina, homeostaza aminokwasów, hydroksylacja tyrozyny, L-fenyloalanina, niewydolność wątroby, osmolarność, podaż doustna, podaż elektrolitów, produkty lecznicze, roztwór do infuzji, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Aminosteril N-Hepa 8% –
Aminosteril N-Hepa 8% to specjalistyczny roztwór do infuzji, zawierający 80 g/l aminokwasów, w tym podwyższoną zawartość aminokwasów rozgałęzionych (L-izoleucyna 10,40 g, L-leucyna 13,09 g, L-walina 10,08 g na 1000 ml) oraz zmniejszoną ilość aminokwasów aromatycznych (L-fenyloalanina 0,88 g, L-tryptofan 0,70 g). Preparat dostarcza 12,90 g/l azotu i 320 kcal/l (1340 kJ/l) energii, przy osmolarności 770 mOsm/l i pH 5,7-6,3. Jest przeznaczony do żywienia pozajelitowego pacjentów z ciężką niewydolnością wątroby, zarówno bez encefalopatii, jak i z jej obecnością, uwzględniając specyficzne zaburzenia metaboliczne i profil aminokwasowy charakterystyczny dla tych stanów.
acetylocysteina, alanina, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy rozgałęzione, arginina, encefalopatia wątrobowa, fenyloalanina, glicyna, histydyna, infuzja, izoleucyna, leucyna, lizyna, metionina, niewydolność wątroby, prolina, seryna, treonina, tryptofan, walina, żywienie dojelitowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-metionina – Właściwości farmakodynamiczne
L-metionina jest niezbędnym aminokwasem egzogennym, pełniącym kluczową rolę jako substrat syntezy białek w organizmie. W żywieniu pozajelitowym stosuje się ją w roztworach aminokwasowych, które wraz z odpowiednią podażą energii (węglowodanów i tłuszczów), elektrolitów i płynów, mają na celu utrzymanie lub poprawę stanu odżywienia pacjenta. Infuzje aminokwasów, w tym L-metioniny, wywołują efekt termogenny, co jest istotne dla metabolizmu energetycznego. Zawartość L-metioniny w preparatach do żywienia pozajelitowego jest zróżnicowana i dostosowana do wskazań klinicznych, np. Aminomel 10E zawiera 4,68 g/1000 ml, Aminomel 12,5E – 5,85 g/1000 ml, a preparat dla noworodków Vaminolact – 1,30 g/1000 ml, co odpowiada fizjologicznym potrzebom tej grupy pacjentów.
aminokwasy aromatyczne, aminokwasy o rozgałęzionym łańcuchu, Aminosteril N-Hepa, anabolizm białkowy, działanie farmakodynamiczne, encefalopatia wątrobowa, L-metionina, mleko kobiece, niewydolność wątroby, równowaga aminokwasów, śpiączka wątrobowa, stan odżywienia, stężenie amoniaku, synteza białka, Vaminolact, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Olimel Peri N4E
Produkt leczniczy OLIMEL PERI N4E to trójkomorowy preparat do żywienia pozajelitowego, zawierający emulsję tłuszczową (około 80% oleju z oliwek i 20% oleju sojowego), roztwór aminokwasów oraz roztwór glukozy. Badania toksykologiczne emulsji tłuszczowej wykazały zmiany typowe dla wysokiego poboru lipidów, takie jak stłuszczenie wątroby (nadmierne gromadzenie triglicerydów w hepatocytach), małopłytkowość oraz podwyższone stężenie cholesterolu w surowicy. Stosunek niezbędnych kwasów tłuszczowych do całkowitej zawartości kwasów tłuszczowych wynosi 20%, co jest zgodne z wymaganiami żywienia pozajelitowego.
alanina, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, aminokwasy rozgałęzione, aminokwasy siarkowe, arginina, badania toksykologiczne, cholesterol, emulsja tłuszczowa, fenyloalanina, hepatocyty, izoleucyna, krzepnięcie krwi, leucyna, małopłytkowość, metionina, niezbędne kwasy tłuszczowe, olej oczyszczony, płytki krwi, roztwór aminokwasów, roztwór glukozy, stłuszczenie wątroby, triglicerydy, tryptofan, tyrozyna, walina, zaburzenia funkcji wątroby, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-leucyna – Właściwości farmakodynamiczne
L-leucyna, jako niezbędny aminokwas o rozgałęzionym łańcuchu (BCAA), pełni kluczową rolę w syntezie białek ustrojowych oraz wykazuje efekt termogenny podczas metabolizmu. W żywieniu pozajelitowym stanowi istotny składnik mieszanin aminokwasowych, które muszą być podawane wraz z odpowiednią podażą energii (węglowodanów i tłuszczów), elektrolitów i płynów, aby zapewnić skuteczne odżywienie organizmu. Preparaty takie jak Aminosteril N-Hepa 8% zawierają wysoką zawartość L-leucyny (13,09 g/1000 ml), co jest szczególnie korzystne w terapii pacjentów z niewydolnością wątroby, gdzie obserwuje się obniżone stężenia BCAA i zaburzenia równowagi aminokwasowej. Wartości energetyczne preparatów wahają się od 1340 kJ/l (320 kcal/l) do 2125 kJ/l (500 kcal/l), co należy uwzględnić przy planowaniu żywienia pozajelitowego.
aminokwasy aromatyczne, aminokwasy o łańcuchu rozgałęzionym, aminokwasy o rozgałęzionym łańcuchu, Aminosteril N-Hepa, amoniak w osoczu, BCAA, efekt termogenny, encefalopatia wątrobowa, katabolizm białek, L-leucyna, metionina, mleko kobiece, niewydolność wątroby, niezbędny aminokwas, osocze krwi, równowaga aminokwasowa, śpiączka wątrobowa, synteza białek ustrojowych, szybkość infuzji, zaburzenia wątrobowe, zaburzenie równowagi aminokwasów, żywienie pediatryczne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-alanina – Właściwości farmakodynamiczne
L-alanina jest kluczowym aminokwasem wykorzystywanym jako substrat w syntezie białek oraz istotnym składnikiem preparatów do żywienia pozajelitowego. W standardowych roztworach do żywienia pozajelitowego, takich jak Aminomel 10E (15,50 g/1000 ml), Aminomel 12,5E (19,38 g/1000 ml) oraz Vamin 18 Electrolyte-Free (16,0 g/1000 ml), L-alanina dostarcza niezbędnych substratów do anabolizmu białek, przyczyniając się do utrzymania lub poprawy stanu odżywienia pacjentów. W preparatach specjalistycznych, np. Aminosteril N-Hepa 8% (4,64 g/1000 ml) stosowanych u pacjentów z niewydolnością wątroby, stężenie L-alaniny jest dostosowane do specyficznych potrzeb metabolicznych, uwzględniając zaburzenia równowagi aminokwasów i ryzyko encefalopatii wątrobowej. W żywieniu pozajelitowym L-alaninę podaje się łącznie z wysokoenergetycznymi substratami (glukoza, tłuszcze), elektrolitami i płynami, co pozwala na optymalne wykorzystanie aminokwasów i ograniczenie katabolizmu białek.
aminokwasy aromatyczne, aminokwasy o rozgałęzionym łańcuchu, amoniak w osoczu, cytokiny przeciwzapalne, efekt termogenny, encefalopatia wątrobowa, katabolizm białek, komórka dendrytyczna, L-alanina, niewydolność wątroby, octan glatirameru, postać rzutowo-remisyjna, procesy immunologiczne, śpiączka wątrobowa, stwardnienie rozsiane, synteza białek, układ immunologiczny, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – OptiHepan 3 g/5 g
OptiHepan, zawierający 3 g L-ornityny L-asparaginianu w każdej saszetce (5 g granulatu), jest lekiem stosowanym w terapii chorób wątroby, szczególnie w celu detoksykacji amoniaku. Substancja czynna działa poprzez aktywację cyklu mocznikowego w hepatocytach okołowrotnych oraz nasilenie syntezy glutaminy w hepatocytach okołożylnych. Ornityna pełni podwójną rolę jako aktywator enzymów karbamoilotransferazy ornitynowej i syntetazy karbamoilofosforanowej oraz jako substrat w cyklu mocznikowym, co zwiększa efektywność eliminacji amoniaku. Asparaginian i metabolity ornityny dodatkowo uczestniczą w wiązaniu amoniaku i syntezie glutaminy, co jest szczególnie istotne w niewydolności wątroby.
aminokwasy aromatyczne, aminokwasy o rozgałęzionym łańcuchu, choroba wątroby, cykl mocznikowy, detoksykacja amoniaku, detoksykacja wątroby, encefalopatia wątrobowa, hepatocyt okołowrotny, hepatocyt okołożylny, karbamoilotransferaza ornitynowa, L-ornityny L-asparaginian, niewydolność wątroby, objawy neurologiczne, syntetaza karbamoilofosforanowa, synteza glutaminy, synteza mocznika - Leksykon substancji czynnych
Acetylotyrozyna – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Acetylotyrozyna, obecna w roztworze do infuzji Aminoplasmal Hepa – 10% w stężeniu odpowiadającym 0,70 g tyrozyny na 1000 ml, jest acetylowaną formą tyrozyny stosowaną w żywieniu pozajelitowym. Aktualnie brak jest danych klinicznych dotyczących wpływu acetylotyrozyny na płodność u kobiet i mężczyzn oraz jej bezpieczeństwa w ciąży. W przypadku kobiet ciężarnych decyzja o zastosowaniu preparatu powinna być oparta na indywidualnej ocenie korzyści terapeutycznych względem potencjalnego ryzyka, zwłaszcza gdy żywienie pozajelitowe jest niezbędne do utrzymania prawidłowego stanu odżywienia. Preparat zawiera również inne aminokwasy (izoleucynę, leucynę, lizynę, metioninę, fenyloalaninę, tryptofan) o zmodyfikowanym profilu, co jest istotne u pacjentek z chorobami wątroby.
acetylotyrozyna, aminokwas tyrozyna, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, aminokwasy rozgałęzione, Aminoplasmal Hepa 10%, choroby wątroby, ciąża, karmienie piersią, mleko kobiece, parametry biochemiczne, patologia wątroby, suplementacja aminokwasów, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Aminosteril N-Hepa 8% –
Aminosteril N-Hepa 8% to roztwór do infuzji zawierający 80 g/l aminokwasów (azot 12,90 g/l), dedykowany żywieniu pozajelitowemu pacjentów z chorobami wątroby. Preparat charakteryzuje się zwiększoną zawartością aminokwasów rozgałęzionych (L-leucyna 13,09 g, L-izoleucyna 10,40 g, L-walina 10,08 g) oraz zmniejszoną ilością aminokwasów aromatycznych (L-fenyloalanina 0,88 g, L-tryptofan 0,70 g) na 1000 ml roztworu. Brak jest specyficznych danych klinicznych dotyczących stosowania u kobiet ciężarnych i karmiących piersią, jednak badania porównywalnych preparatów nie wykazały istotnego ryzyka. Ze względu na specyfikę składu i potencjalne ryzyko, decyzja o zastosowaniu powinna uwzględniać stan kliniczny pacjentki, stopień niedożywienia, trymestr ciąży oraz możliwy wpływ na skład mleka kobiecego.
acetylocysteina, albumina, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy rozgałęzione, Aminosteril N-Hepa, bilirubina, choroba wątroby, cysteina, encefalopatia, enzym wątrobowy, fenyloalanina, gospodarka kwasowo-zasadowa, izoleucyna, kreatynina, leucyna, lizyna, metionina, mocznik, niedożywienie, osmolarność, parametry wątrobowe, równowaga elektrolitowa, stan odżywienia, tryptofan, walina, wskaźnik filtracji kłębuszkowej, wskaźniki nerkowe, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Aminoplasmal Hepa 10%
Aminoplasmal Hepa – 10% to dożylny roztwór aminokwasów dedykowany do żywienia pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, charakteryzujący się zmodyfikowanym profilem aminokwasów, z podwyższoną zawartością aminokwasów rozgałęzionych i obniżoną aromatycznych. Zalecana dobowa dawka u dorosłych wynosi 0,8-1,5 g aminokwasów/kg masy ciała (8-15 ml/kg), co dla pacjenta 70 kg przekłada się na 56-105 g aminokwasów (560-1050 ml roztworu). Maksymalna szybkość infuzji to 0,1 g aminokwasów/kg/godz. (1 ml/kg/godz.), czyli 7 g aminokwasów/godz. i 70 ml/godz. (około 1,17 ml/min) dla osoby 70 kg. Produkt jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 2 lat, a brak danych uniemożliwia ustalenie dawkowania dla starszych dzieci i młodzieży.
aminokwasy aromatyczne, aminokwasy rozgałęzione, infuzja do żyły centralnej, katabolizm, osmolarność roztworu, profil aminokwasów, przeciwwskazanie u noworodków, równowaga aminokwasowa, równowaga płynowa, równowaga wodno-elektrolitowa, roztwór do infuzji, zaburzenie czynności wątroby, zapotrzebowanie na aminokwasy, żyła obwodowa, żywienie dożylne - Leksykon substancji czynnych
N-acetylo-L-cysteina – Wskazania do stosowania
Aminosteril N-Hepa 8% to specjalistyczny roztwór do żywienia pozajelitowego, zawierający N-acetylo-L-cysteinę w stężeniu 0,70 g/1000 ml (odpowiadające 0,52 g L-cysteiny), dedykowany pacjentom z ciężką niewydolnością wątroby, w tym z encefalopatią wątrobową. Preparat charakteryzuje się całkowitą zawartością aminokwasów 80,00 g/l oraz azotu 12,90 g/l, a jego wartość energetyczna wynosi 1340 kJ/l (320 kcal/l). Skład aminokwasowy jest zoptymalizowany pod kątem potrzeb metabolicznych tych pacjentów, z relatywnie niską zawartością aminokwasów aromatycznych (L-fenyloalanina 0,88 g, L-tryptofan 0,70 g) i metioniny (1,10 g), oraz wysoką zawartością aminokwasów rozgałęzionych (L-izoleucyna 10,40 g, L-leucyna 13,09 g, L-walina 10,08 g). Roztwór ma pH 5,7-6,3 i osmolarność teoretyczną 770 mOsm/l, co jest istotne przy planowaniu infuzji u pacjentów z zaburzeniami funkcji wątroby.
aminokwasy aromatyczne, aminokwasy rozgałęzione, dekompensacja wątroby, encefalopatia wątrobowa, glicyna, L-alanina, L-arginina, L-cysteina, L-fenyloalanina, L-histydyna, L-izoleucyna, L-leucyna, L-lizyna, L-metionina, L-prolina, L-seryna, L-treonina, L-tryptofan, L-walina, N-acetylo-L-cysteina, niewydolność wątroby, ostra niewydolność wątroby, przewlekła niewydolność wątroby, równowaga azotowa, transplantacja wątroby, wartość energetyczna, żywienie dojelitowe, żywienie doustne, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
L-fenyloalanina – Właściwości farmakodynamiczne
L-fenyloalanina, jako aminokwas egzogenny, odgrywa kluczową rolę w żywieniu pozajelitowym, będąc substratem do syntezy białek ustrojowych oraz prekursorem tyrozyny i ważnych neurotransmiterów (dopamina, adrenalina, noradrenalina). Preparaty do żywienia pozajelitowego, takie jak Vamin 18 Electrolyte-Free (7,9 g L-fenyloalaniny/1000 ml, 460 kcal/l), Aminomel 10E (5,4 g/1000 ml, 400 kcal/l) czy Aminomel 12,5E (6,75 g/1000 ml, 500 kcal/l), dostarczają L-fenyloalaninę w różnych stężeniach, co pozwala na indywidualizację terapii. W terapii niezbędne jest jednoczesne podawanie energii w postaci węglowodanów i tłuszczów, aby zapewnić efektywne wykorzystanie aminokwasów w procesach anabolicznych. Preparaty dla dzieci, np. Vaminolact (2,7 g/1000 ml, 240 kcal/l), są skomponowane tak, aby odzwierciedlać proporcje aminokwasów występujące w mleku kobiecym, co sprzyja prawidłowemu rozwojowi.
aminokwas egzogenny, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy BCAA, aminokwasy o rozgałęzionym łańcuchu, amoniak w osoczu, efekt termogenny, encefalopatia wątrobowa, L-fenyloalanina, neurotransmitery, neurotransmitery katecholaminowe, niewydolność wątroby, pokarm kobiecy, preparat aminokwasowy, preparat do żywienia pozajelitowego, procesy anaboliczne, śpiączka wątrobowa, synteza białek ustrojowych, zaburzenia równowagi aminokwasów, żywienie pozajelitowe - Leksykon substancji czynnych
Asparagina – Wskazania do stosowania
Asparagina pełni kluczową rolę w farmakoterapii specjalistycznej, występując zarówno jako aminokwas w preparatach do żywienia pozajelitowego, jak i w formie enzymu L-asparaginazy (kryzantaspazy) stosowanej w onkohematologii. L-asparaginaza, szczególnie w postaci Crisantaspase Porton Biopharma (10 000 IU), jest integralnym elementem wielolekowych schematów leczenia ostrej białaczki limfoblastycznej (ALL), zwłaszcza u pacjentów z nadwrażliwością na asparaginazę pochodzącą z E. coli lub jej pegylowaną formę. Enzym ten katalizuje hydrolizę L-asparaginy, niezbędnej dla komórek nowotworowych, które nie syntetyzują jej endogennie, co prowadzi do ich selektywnej eliminacji. Jednostka aktywności asparaginazy definiowana jest jako ilość enzymu hydrolizująca 1 μmol L-asparaginy na minutę w pH 8,6 i 37°C.
aminokwasy aromatyczne, aminokwasy rozgałęzione, chemioterapeutyk, cicha inaktywacja, degradacja enzymatyczna, encefalopatia wątrobowa, kryzantaspaza, L-asparagina, L-asparaginaza, leczenie onkohematologiczne, nadwrażliwość, niewydolność wątroby, ostra białaczka limfoblastyczna, ostra niewydolność wątroby, pegylowana asparaginaza, podostra niewydolność wątroby, schemat wielolekowy, terapia skojarzona, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Działania niepożądane – Nephrotect
Nephrotect to roztwór do infuzji aminokwasów stosowany w żywieniu pozajelitowym, o stężeniu 10% (0,1 g/ml), zawierający 100 g/l aminokwasów i 16,3 g/l azotu, co odpowiada wartości energetycznej 1600 kJ/l (400 kcal/l). Preparat charakteryzuje się zbilansowanym składem aminokwasów, w tym aminokwasów rozgałęzionych (L-izoleucyna 5,80 g/l, L-leucyna 12,80 g/l, L-walina 8,70 g/l), zasadowych (L-lizyna 12,00 g/l, L-arginina 8,20 g/l, L-histydyna 9,80 g/l), zawierających siarkę (L-metionina 2,00 g/l, N-acetylo-L-cysteina odpowiadająca 0,40 g L-cysteiny/l), aromatycznych (L-fenyloalanina 3,50 g/l, L-tyrozyna 0,60 g/l, N-glicylo-L-tyrozyna 3,16 g/l) oraz innych aminokwasów (np. L-treonina 8,20 g/l, L-tryptofan 3,00 g/l). Formuła preparatu zapewnia odpowiednie wsparcie metaboliczne bez ryzyka działań niepożądanych przy prawidłowym stosowaniu.
acetylocysteina, alanina, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy rozgałęzione, aminokwasy siarkowe, aminokwasy zasadowe, arginina, działanie niepożądane, fenyloalanina, glicylotyrozyna, glicyna, histydyna, izoleucyna, kompozycja aminokwasów, leucyna, metionina, octan lizyny, personel medyczny, profil bezpieczeństwa, prolina, roztwór do infuzji, seryna, stosunek korzyści do ryzyka, treonina, tryptofan, tyrozyna, walina, wartość energetyczna, zawartość azotu, żywienie pozajelitowe - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Numeta G16%E –
Ocena bezpieczeństwa przedklinicznego produktu leczniczego NUMETA G16%E opiera się na badaniach toksykologicznych poszczególnych składników zawartych w trójkomorowym worku, w tym aminokwasów (13 g), glukozy (77,5 g) oraz lipidów (15,5 g) w 500 ml emulsji. Skład lipidowy stanowi mieszanina oleju z oliwek oczyszczonego (około 80%) oraz oleju sojowego oczyszczonego (około 20%). Badania te nie wykazały dodatkowego ryzyka związanego ze stosowaniem produktu, a emulsja tłuszczowa charakteryzuje się typową, jednorodną, mlecznobiałą postacią, co jest zgodne z normami dla żywienia pozajelitowego. Warto podkreślić, że nie przeprowadzono badań przedklinicznych na kompletnym produkcie w formie połączenia komór, jednak ocena bezpieczeństwa opiera się na dobrze poznanym profilu poszczególnych składników.
aminokwas, aminokwasy aromatyczne, aminokwasy egzogenne, aminokwasy endogenne, aminokwasy rozgałęzione, aminokwasy siarkowe, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, charakterystyka produktu leczniczego, emulsja lipidowa, emulsja tłuszczowa, glukoza, lipidy, ocena bezpieczeństwa, olej sojowy, olej z oliwek, worek trójkomorowy, żywienie pozajelitowe