Właściwości farmakodynamiczne leku Ornispar

L-ornityny L-asparaginian zawarty w leku Ornispar należy do grupy farmakoterapeutycznej leków stosowanych w chorobach wątroby (kod ATC: A 05 BA). Jest to substancja, która odgrywa kluczową rolę w procesach detoksykacyjnych organizmu, szczególnie w eliminacji amoniaku z krwiobiegu. ¹

Procesy detoksykacji amoniaku z udziałem L-ornityny L-asparaginianu

W warunkach in vivo L-ornityny L-asparaginian uczestniczy w dwóch najważniejszych procesach detoksykacji amoniaku: syntezie mocznika oraz syntezie glutaminy. Oba te procesy są kluczowe dla utrzymania prawidłowej homeostazy organizmu i eliminacji toksycznych metabolitów. ²

Synteza mocznika

Proces syntezy mocznika zachodzi w hepatocytach okołowrotnych (komórkach wątrobowych zlokalizowanych wokół żyły wrotnej). W tym procesie ornityna pełni podwójną funkcję:

• Jest aktywatorem karbamoilotransferazy ornitynowej – enzymu uczestniczącego w cyklu mocznikowym
• Jest aktywatorem syntetazy karbamoilofosforanowej – enzymu inicjującego cykl mocznikowy
• Stanowi substrat do syntezy mocznika – finalnego produktu detoksykacji amoniaku

Dzięki tym mechanizmom ornityna bezpośrednio wspomaga jeden z głównych szlaków eliminacji amoniaku z organizmu. ³

Synteza glutaminy

Drugi kluczowy proces detoksykacji amoniaku – synteza glutaminy – zachodzi w hepatocytach okołożylnych (komórkach wątrobowych zlokalizowanych wokół żyły centralnej zrazika wątrobowego). W warunkach patologicznych asparaginian, jak również produkty metabolizmu ornityny, są aktywnie wychwytywane przez komórki wątrobowe i włączane do procesów wiązania amoniaku, co prowadzi do powstawania glutaminy. ⁴

Fizjologiczna i patologiczna rola glutaminy

Glutamina jest aminokwasem odgrywającym kluczową rolę w metabolizmie azotowym organizmu. Pełni następujące funkcje:

1. Stanowi nietoksyczną formę transportu amoniaku w organizmie, zarówno w warunkach fizjologicznych, jak i patologicznych
2. Działa jako aktywator cyklu mocznikowego poprzez swoje wewnątrzkomórkowe przemiany metaboliczne
3. Umożliwia eliminację amoniaku w formie nietoksycznej dla organizmu

Dzięki tym właściwościom glutamina stanowi istotny element systemu ochronnego organizmu przed toksycznym działaniem amoniaku. ⁵

Badania efektywności leku

Badania przeprowadzone na modelach zwierzęcych dostarczyły dowodów na mechanizm działania L-ornityny L-asparaginianu. Wykazano, że efekt obniżenia stężenia amoniaku we krwi, który jest obserwowany po podaniu tego związku, wynika z nasilenia procesów syntezy glutaminy. ⁶

Pojedyncze badania kliniczne wykazały również dodatkowy korzystny efekt metaboliczny w postaci zwiększenia stosunku aminokwasów o rozgałęzionym łańcuchu (BCAA – Branched-Chain Amino Acids) do aminokwasów aromatycznych. Zmiana tego stosunku ma istotne znaczenie w patomechanizmie encefalopatii wątrobowej i jej terapii. ⁷

Znaczenie kliniczne właściwości farmakodynamicznych

Opisane powyżej mechanizmy farmakodynamiczne L-ornityny L-asparaginianu (Ornithini aspartas) mają szczególne znaczenie w leczeniu stanów patologicznych związanych z podwyższonym stężeniem amoniaku we krwi, takich jak:

• Encefalopatia wątrobowa – gdzie zmniejszenie stężenia amoniaku może łagodzić objawy neurologiczne
• Przewlekłe choroby wątroby – gdzie wspomaganie procesów detoksykacyjnych odciąża uszkodzony narząd
• Stany związane z upośledzeniem cyklu mocznikowego

Lek Ornispar, zawierający 3 g L-ornityny L-asparaginianu w saszetce z granulatem do sporządzania roztworu doustnego, dzięki swoim właściwościom farmakodynamicznym, stanowi wartościową opcję terapeutyczną w stanach związanych z hiperamonemią i zaburzeniami funkcji wątroby. ⁸