układ dokrewny

Układ dokrewny (układ hormonalny, układ endokrynny) to sieć gruczołów i narządów wydzielania wewnętrznego odpowiedzialnych za produkcję, magazynowanie i uwalnianie hormonów bezpośrednio do krwiobiegu. W przeciwieństwie do układu nerwowego, który szybko przekazuje impulsy elektryczne, układ dokrewny reguluje procesy fizjologiczne poprzez wolniejsze, ale często długotrwałe działanie hormonów.

Głównymi komponentami układu dokrewnego są: podwzgórze, przysadka mózgowa, szyszynka, tarczyca, przytarczyce, grasica, nadnercza, trzustka (wysepki Langerhansa), jajniki u kobiet i jądra u mężczyzn. Każdy z tych gruczołów produkuje specyficzne hormony regulujące takie procesy jak metabolizm, wzrost i rozwój, funkcje tkanek, funkcje seksualne, reprodukcję, sen, nastrój oraz homeostazę organizmu.

Działanie układu dokrewnego opiera się na mechanizmie sprzężenia zwrotnego, gdzie poziom hormonów we krwi reguluje ich dalszą produkcję. Zaburzenia funkcjonowania układu dokrewnego mogą prowadzić do różnorodnych chorób, takich jak cukrzyca, choroby tarczycy (niedoczynność, nadczynność), choroba Cushinga, choroba Addisona czy zaburzenia wzrostu. Diagnostyka endokrynologiczna obejmuje badania stężenia hormonów we krwi, testy dynamiczne oraz obrazowanie gruczołów.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl