odruchy gardłowo-krtaniowe
Odruchy gardłowo-krtaniowe to fizjologiczne mechanizmy obronne chroniące drogi oddechowe przed aspiracją treści pokarmowej. Zaliczamy do nich odruch gardłowy (podniebienny) i odruch krtaniowy, które są regulowane przez gałęzie nerwów czaszkowych, głównie nerwu językowo-gardłowego (IX) i błędnego (X).
Odruch gardłowy jest wywoływany przez stymulację tylnej ściany gardła lub podniebienia miękkiego, co powoduje skurcz mięśni gardła i odruch wymiotny. Odruch krtaniowy z kolei jest wyzwalany przez kontakt z wejściem do krtani lub strunami głosowymi, co prowadzi do zamknięcia głośni, kaszlu i krztuszenia się.
Ocena odruchów gardłowo-krtaniowych stanowi istotny element badania neurologicznego oraz diagnostyki zaburzeń połykania. Osłabienie lub brak tych odruchów może świadczyć o uszkodzeniach nerwów czaszkowych, chorobach nerwowo-mięśniowych lub neurologicznych, takich jak udar mózgu, choroba Parkinsona czy stwardnienie zanikowe boczne.
Zaburzenia odruchów gardłowo-krtaniowych mogą prowadzić do dysfagii, zwiększonego ryzyka aspiracji i zachłystowego zapalenia płuc. U pacjentów z osłabionymi odruchami konieczne jest wdrożenie odpowiednich strategii żywieniowych i terapii rehabilitacyjnej pod kontrolą logopedy i neurologa.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ketalar 50 50 mg/ml
Ketalar 50 zawiera ketaminę w stężeniu 50 mg/ml, będącą lekiem z grupy innych leków do znieczulenia ogólnego (kod ATC N01AX03). Preparat dostępny jest w formie przezroczystego roztworu do wstrzykiwań, podawanego dożylnie lub domięśniowo. Ketamina wywołuje znieczulenie dysocjacyjne charakteryzujące się katalepsją, amnezją oraz zniesieniem czucia bólu, z efektem przeciwbólowym utrzymującym się także w okresie wybudzania. W trakcie znieczulenia obserwuje się niewielkie zmniejszenie odruchów gardłowo-krtaniowych, co sprzyja bezpieczeństwu dróg oddechowych, jednak napięcie mięśni szkieletowych może być prawidłowe lub nasilone. Działanie na układ krążenia i oddechowy obejmuje łagodne pobudzenie, choć możliwa jest również depresja oddechowa.
analgezja, bronchodylatacja, chlorowodorek ketaminy, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja oddechowa, działanie przeciwbólowe, działanie sympatykomimetyczne, katalepsja, napięcie mięśniowe, niepamięć, oczopląs, odruchy gardłowo-krtaniowe, ośrodkowy układ nerwowy, podanie domięśniowe, podanie dożylne, przepływ mózgowy krwi, rdzeń kręgowy, receptor muskarynowy, receptor NMDA, receptor opioidowy, receptor serotoninowy, roztwór do wstrzykiwań, znieczulenie dysocjacyjne, znieczulenie ogólne - Leksykon substancji czynnych
Ketamina – Właściwości farmakodynamiczne
Ketamina, dostępna w preparatach Ketalar 10 (10 mg/ml) oraz Ketalar 50 (50 mg/ml), jest szybko działającym anestetykiem do podawania dożylnego lub domięśniowego, klasyfikowanym jako lek do znieczulenia ogólnego (ATC N01AX03). Wywołuje znieczulenie dysocjacyjne, charakteryzujące się katalepsją, amnezją oraz zniesieniem czucia bólu, które mogą utrzymywać się także w fazie wybudzania. Farmakodynamika ketaminy obejmuje sedację, unieruchomienie, amnezję oraz silny efekt przeciwbólowy. Substancja selektywnie blokuje przewodzenie w asocjacyjnych szlakach mózgowych, wpływając na układ podwzgórza i korę nową, a także wykazuje antagonistyczne działanie na receptory NMDA, co jest kluczowe dla jej efektów analgetycznych i psychotropowych. Ketamina wywołuje łagodne pobudzenie układu sercowo-oddechowego, choć możliwa jest również depresja oddechowa, a napięcie mięśni szkieletowych może być prawidłowe lub zwiększone.
aktywność sympatykomimetyczna, analgezja, chlorowodorek ketaminy, choroba obturacyjna dróg oddechowych, ciśnienie śródczaszkowe, ciśnienie tętnicze, ciśnienie wewnątrzgałkowe, depresja oddechowa, działanie bronchodylatacyjne, katalepsja, ketamina, mózgowy przepływ krwi, napięcie mięśni szkieletowych, niepamięć, oczopląs, odruchy gardłowo-krtaniowe, receptor muskarynowy, receptor NMDA, receptor opioidowy, receptor serotoninowy, środek anestetyczny, stan katatoniczny, tachykardia, układ limbiczny, znieczulenie dysocjacyjne