komórka aparatu przykłębuszkowego
Komórki aparatu przykłębuszkowego (apparatus juxtaglomerularis) to wyspecjalizowane struktury znajdujące się w nerkach, pełniące kluczową rolę w regulacji ciśnienia tętniczego krwi oraz gospodarki wodno-elektrolitowej organizmu. Aparat przykłębuszkowy składa się z trzech głównych komponentów: komórek przykłębuszkowych (jukstaglomerularnych), plamki gęstej (macula densa) oraz komórek śródmiąższowych.
Komórki przykłębuszkowe to zmodyfikowane komórki mięśni gładkich w ścianie tętniczki doprowadzającej kłębuszka nerkowego, które mają zdolność do syntezy i wydzielania reniny. Renina jest kluczowym enzymem w układzie renina-angiotensyna-aldosteron (RAA), który reguluje ciśnienie tętnicze krwi i gospodarkę sodową. Uwalnianie reniny następuje w odpowiedzi na spadek ciśnienia tętniczego, zmniejszenie stężenia sodu w płynie cewkowym lub stymulację receptorów β-adrenergicznych.
Plamka gęsta to wyspecjalizowany fragment dystalnego kanalika krętego, który kontaktuje się z tętniczką doprowadzającą i odprowadzającą. Komórki plamki gęstej działają jako chemoreceptory monitorujące stężenie jonów chlorkowych i sodowych w płynie cewkowym. Gdy stężenie tych jonów spada, komórki plamki gęstej wysyłają sygnały do komórek przykłębuszkowych, stymulując uwalnianie reniny.
Zaburzenia funkcji komórek aparatu przykłębuszkowego mogą prowadzić do nieprawidłowej regulacji ciśnienia tętniczego, zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej oraz chorób nerek. Są one istotnym elementem w patofizjologii nadciśnienia tętniczego, niewydolności nerek oraz innych chorób układu moczowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Karbis 32 mg
Badania przedkliniczne kandesartanu cyleksetylu, substancji czynnej leku Karbis, wykazały, że w dawkach terapeutycznych stosowanych u ludzi nie obserwuje się istotnych toksycznych efektów ogólnoustrojowych ani narządowych. W badaniach na zwierzętach laboratoryjnych, przy wysokich dawkach, odnotowano zmniejszenie podstawowych parametrów czerwonokrwinkowych (liczba erytrocytów, stężenie hemoglobiny, hematokryt) oraz zmiany nerkowe, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek, rozstrzenie kanalików nerkowych, obecność wałeczków zasadochłonnych oraz podwyższone stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu. Mechanizm tych zmian wiąże się z farmakologicznym działaniem leku, prowadzącym do obniżenia ciśnienia tętniczego i zaburzeń przepływu nerkowego, a nie z bezpośrednią toksycznością. Ponadto, u zwierząt obserwowano rozrost i przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, co nie występowało u ludzi przy dawkach terapeutycznych.
aparat przykłębuszkowy, ciśnienie tętnicze krwi, działanie kancerogenne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, erytrocyt, hematokryt, hemoglobina, kandesartan cyleksetylu, komórka aparatu przykłębuszkowego, parametr czerwonokrwinkowy, parametr hematologiczny, potencjał rakotwórczy, przepływ nerkowy, rozstrzeń kanalika nerkowego, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie mocznika i kreatyniny, toksyczność rozwojowa, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczek zasadochłonny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Zanacodar Combi 80 mg + 25 mg
Przedkliniczna ocena bezpieczeństwa preparatu Zanacodar Combi, zawierającego telmisartan (80 mg) i hydrochlorotiazyd (25 mg), opiera się na wcześniejszych badaniach skojarzonego podawania tych substancji u szczurów i psów. Dawki odpowiadające ekspozycji klinicznej nie wywoływały dodatkowych toksycznych efektów poza tymi obserwowanymi przy podawaniu poszczególnych składników. W badaniach telmisartanu zaobserwowano charakterystyczne efekty farmakologiczne, takie jak obniżenie parametrów hematologicznych (erytrocyty, hemoglobina, hematokryt), zmiany hemodynamiczne nerek skutkujące wzrostem stężenia azotu mocznikowego i kreatyniny, zwiększoną aktywność reninową osocza oraz hipertrofię lub hiperplazję komórek aparatu przykłębuszkowego. Dodatkowo, uszkodzenia śluzówki żołądka były możliwe do ograniczenia poprzez stosowanie doustnych roztworów elektrolitów i izolację zwierząt. U psów odnotowano także rozszerzenie i zanik kanalików nerkowych, co przypisuje się farmakologicznemu działaniu telmisartanu.
aktywność reninowa osocza, antagonista receptora angiotensyny II, azot mocznikowy we krwi, ciśnienie tętnicze, czerwona krwinka, działanie klastogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, erytrocyt, fetotoksyczność, hematokryt, hemodynamika nerek, hemoglobina, hipertrofia i hiperplazja, hydrochlorotiazyd, inhibitor enzymu konwertującego angiotensynę, komórka aparatu przykłębuszkowego, kreatynina, parametr hematologiczny, telmisartan, układ renina-angiotensyna, uszkodzenie śluzówki żołądka, wpływ na płodność, zanik kanalików nerkowych - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Atacand 16 mg
Kandesartan cyleksetylu, substancja czynna leku Atacand, wykazuje w badaniach przedklinicznych brak toksyczności układowej przy dawkach terapeutycznych, jednak w dużych dawkach obserwowano istotne zmiany hematologiczne (spadek erytrocytów, hemoglobiny, hematokrytu) oraz patologiczne zmiany nerkowe, takie jak śródmiąższowe zapalenie nerek, rozstrzenie kanalików nerkowych, obecność wałeczków zasadochłonnych oraz podwyższone stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu. Zmiany te są prawdopodobnie wtórne do hipotensyjnego działania kandesartanu, które zaburza przepływ nerkowy. Ponadto, lek powoduje rozrost/przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, co jest typowe dla leków wpływających na układ renina-angiotensyna-aldosteron, jednak w dawkach terapeutycznych u ludzi nie ma to istotnego znaczenia klinicznego. U młodych szczurów zaobserwowano zmniejszenie masy ciała i serca, przy ekspozycji na dawki 10 mg/kg, które odpowiadają 7-78-krotnie wyższym poziomom niż u dzieci leczonych dawkami terapeutycznymi (0,2 mg/kg u dzieci 1-6 lat oraz 16 mg u dzieci 6-17 lat). Brak określenia NOEL uniemożliwia precyzyjną ocenę marginesu bezpieczeństwa tych efektów.
czynność nerek, dawka terapeutyczna, działanie klastogeniczne, działanie mutagenne, efekt hipotensyjny, kandesartan cyleksetylu, komórka aparatu przykłębuszkowego, liczba erytrocytów, masa serca, nieprawidłowość układowa, nieprawidłowy rozwój nerek, parametr hematologiczny, parametr krwinek czerwonych, potencjał rakotwórczy, przepływ nerkowy, rozrost komórek, rozstrzeń kanalików nerkowych, śródmiąższowe zapalenie nerek, stężenie hemoglobiny, stężenie kreatyniny w osoczu, stężenie mocznika, toksyczność reprodukcyjna, toksyczny wpływ na narządy docelowe, toksyczny wpływ na płód, układ krwiotwórczy, układ renina-angiotensyna-aldosteron, wałeczek zasadochłonny, wartość hematokrytu