stężenie mocznika i kreatyniny

Stężenie mocznika i kreatyniny to kluczowe parametry laboratoryjne służące do oceny funkcji nerek. Mocznik (BUN – blood urea nitrogen) powstaje w wątrobie jako produkt końcowy metabolizmu białek, a kreatynina jest produktem rozpadu fosfokreatyny w mięśniach. Oba związki są wydalane przez nerki, dlatego ich podwyższone stężenie w surowicy wskazuje na upośledzenie funkcji nerek.

Prawidłowe stężenie mocznika w surowicy wynosi 2,5-6,4 mmol/l (15-39 mg/dl), natomiast kreatyniny 0,6-1,0 mg/dl (53-88 μmol/l) u kobiet i 0,7-1,2 mg/dl (62-106 μmol/l) u mężczyzn. Wartości te mogą nieznacznie różnić się w zależności od laboratorium. Stężenie kreatyniny służy do wyliczenia szacunkowego współczynnika filtracji kłębuszkowej (eGFR), który jest najlepszym wskaźnikiem funkcji nerek.

Wzrost stężenia mocznika i kreatyniny obserwuje się w ostrym i przewlekłym uszkodzeniu nerek, a także w stanach zwiększonego katabolizmu białek, odwodnieniu, krwawieniach z przewodu pokarmowego oraz przy stosowaniu niektórych leków (np. aminoglikozydów, NLPZ). Wartości te powinny być interpretowane łącznie z innymi parametrami laboratoryjnymi oraz obrazem klinicznym pacjenta.

Powiązane wpisy

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl