działanie genotoksyczne
Działanie genotoksyczne odnosi się do zdolności różnych czynników do uszkadzania materiału genetycznego (DNA lub RNA) w komórkach żywych organizmów. Czynniki genotoksyczne mogą powodować mutacje, aberracje chromosomowe, fragmentację DNA oraz inne zmiany strukturalne w materiale genetycznym, co może prowadzić do niestabilności genomu.
Genotoksyczność jest ważnym elementem oceny bezpieczeństwa leków, związków chemicznych, promieniowania i innych potencjalnie szkodliwych czynników. Długotrwała ekspozycja na substancje genotoksyczne może zwiększać ryzyko rozwoju chorób nowotworowych, ponieważ uszkodzenia DNA mogą prowadzić do aktywacji onkogenów lub inaktywacji genów supresorowych nowotworów.
W praktyce klinicznej ocena genotoksyczności jest istotnym elementem badań przedklinicznych nowych leków. Do wykrywania działania genotoksycznego stosuje się szereg testów laboratoryjnych, takich jak test Amesa, test mikrojądrowy, test kometowy czy analiza aberracji chromosomowych. Wykrycie działania genotoksycznego substancji wymaga często szczegółowej oceny stosunku korzyści do ryzyka przed wprowadzeniem jej do praktyki klinicznej.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Progesteron – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Progesteron, jako endogenny hormon steroidowy, odgrywa kluczową rolę w procesach reprodukcyjnych, a badania przedkliniczne potwierdzają jego dobrą tolerancję przy stosowaniu terapeutycznym. W badaniach na modelach zwierzęcych preparaty dopochwowe zawierające 100 mg progesteronu podawane dwa razy na dobę przez 28 dni nie wykazywały działania drażniącego. Podawanie podskórne dawką 6,7 mg/kg/dobę przez 7 dni nie powodowało istotnych zmian histopatologicznych, natomiast domięśniowe wstrzyknięcia wiązały się z miejscową martwicą i reakcją zapalną, choć zmiany te były ograniczone i nieklinicznie istotne. Dłuższe podawanie progesteronu w dawkach 1 mg/kg (s.c.) i 4 mg/kg (i.m.) nie wywołało znaczących objawów klinicznych ani istotnych zmian histopatologicznych po 28 dniach leczenia i 14-dniowej obserwacji.
badanie farmakologiczne, badanie histopatologiczne, badanie toksyczności, działanie drażniące, działanie genotoksyczne, działanie karcinogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie uczulające, hormon płciowy, hormon steroidowy, martwica tkanki, mięsak zrębu endometrium, mutacja punktowa, nowotwór z komórek ziarnistych, podanie domięśniowe, podanie pozajelitowe, preparat dopochwowy, progresja guza, rak sutka, reakcja makrofagów, rozrost nowotworowy, supresja spermatogenezy, toksyczność, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja pochwowa, uszkodzenie chromosomalne, wstrzyknięcie podskórne, zahamowanie owulacji, żel dopochwowy, zwłóknienie wątroby - Leksykon substancji czynnych
Talidomid – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Talidomid, substancja czynna leku Thalidomide Accord, wykazuje w badaniach przedklinicznych potencjalne ryzyko hepatotoksyczności przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek (1,9-krotność dawki ludzkiej) u psów płci męskiej, manifestujące się nawracającymi czopami żółciowymi. U psów płci żeńskiej zaobserwowano zmiany w gruczołach mlekowych oraz wydłużony okres rui przy dawkach 1,8- i 3,6-krotnie wyższych niż u ludzi, choć ich znaczenie kliniczne pozostaje niejasne. W modelach gryzoni stwierdzono trombocytopenię przy dawce 2,4-krotnej dawce ludzkiej, przebiegającą bez objawów klinicznych, co wskazuje na subkliniczny charakter hematologicznego działania talidomidu. Wpływ na funkcję tarczycy wykazał różnice międzygatunkowe – brak istotnych zmian u psów, natomiast u szczurów obserwowano dawkozależne obniżenie całkowitego i wolnego T4, szczególnie u samic. Testy genotoksyczności i kancerogenności nie wykazały działania mutagennego ani rakotwórczego, nawet przy ekspozycji wielokrotnie przekraczającej dawki kliniczne (do 39-krotności AUC u szczurów samic). Najpoważniejszym ograniczeniem stosowania talidomidu pozostaje jego udokumentowane działanie teratogenne u ludzi, wymagające ścisłych środków ostrożności.
badanie przedkliniczne, czop żółciowy, dawka terapeutyczna, długoterminowe stosowanie leku, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, funkcja tarczycy, hepatotoksyczność, hormon T4, parametr hematologiczny, płytki krwi, potencjał kancerogenny, substancja czynna, toksyczność postnatalna, toksyczność prenatalna, toksyczność przedkliniczna, trombocytopenia, zwyrodnienie jąder - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ketrel 100 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa kwetiapiny nie wykazały działania genotoksycznego zarówno in vitro, jak i in vivo, co jest istotne z punktu widzenia długoterminowego stosowania leku i ryzyka nowotworowego. U szczurów zaobserwowano zmianę pigmentacji tarczycy, u małp Cynomolgus stwierdzono hipertrofię komórek pęcherzykowych tarczycy, obniżenie stężenia T3 w osoczu, a także zmniejszenie hemoglobiny oraz liczby krwinek białych i czerwonych. U psów odnotowano zmętnienie rogówki i zaćmę, wskazujące na potencjalny wpływ na narząd wzroku. Te zmiany sugerują możliwe oddziaływanie kwetiapiny na funkcje tarczycy oraz układ krwiotwórczy u zwierząt laboratoryjnych.
badanie in vitro, badanie in vivo, ciąża urojona, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, ekspozycja leku, faza międzyrujowa, genotoksyczność kwetiapiny, hemoglobina, hipertrofia komórek pęcherzykowych, hormon T3, hormony tarczycowe, krwinki, pigmentacja tarczycy, prolaktyna, przykurcz, regulacja hormonalna, rozwój nowotworów, układ krwiotwórczy, zaćma, zmętnienie rogówki - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Amlonor 10 mg
Przedkliniczne badania amlodypiny wykazały istotny wpływ na procesy rozrodcze u zwierząt, zwłaszcza przy dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg, przeliczone na mg/kg masy ciała). U szczurów i myszy zaobserwowano opóźnienie porodu, wydłużenie jego czasu oraz obniżoną przeżywalność potomstwa. W badaniach płodności wyniki były zróżnicowane: podawanie amlodypiny w dawce 10 mg/kg/dobę (8-krotność dawki ludzkiej wg mg/m²) nie wpływało na płodność, natomiast w innym protokole, przy dawce porównywalnej do ludzkiej (mg/kg) przez 30 dni u samców szczurów, stwierdzono obniżenie stężenia FSH i testosteronu, zmniejszenie gęstości nasienia oraz redukcję liczby spermatyd i komórek Sertoliego, co wskazuje na potencjalne zaburzenia spermatogenezy.
amlodypina, badanie mutagenności, badanie płodności, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, komórka Sertoliego, maksymalna zalecana dawka, opóźnienie porodu, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa leku, przeżywalność potomstwa, spermatogeneza, spermatyda, testosteron, właściwość mutagenna - Leksykon substancji czynnych
Flutykazon – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Flutykazon propionian, stosowany w różnych formach farmaceutycznych (aerozole inhalacyjne, donosowe, krople, preparaty miejscowe), wykazuje działania typowe dla silnych kortykosteroidów, jednak efekty toksyczne obserwowane były głównie przy dawkach znacznie przekraczających zalecane u ludzi. Badania toksykologiczne nie wykazały działania genotoksycznego ani rakotwórczego, co potwierdzają długoterminowe badania inhalacyjne u myszy i szczurów. W badaniach rozrodczości na zwierzętach flutykazon propionian indukował wady rozwojowe, takie jak rozszczep podniebienia, zniekształcenia szkieletu oraz zahamowanie rozwoju wewnątrzmacicznego, jednak eksperci podkreślają, że wyniki te nie przekładają się bezpośrednio na ryzyko u ludzi stosujących zalecane dawki, zwłaszcza przy podaniu donosowym, gdzie ekspozycja ogólnoustrojowa jest minimalna.
aerozol donosowy, aerozol inhalacyjny, azelastyna, badanie in vitro, badanie in vivo, badanie toksykologiczne, działanie drażniące, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie toksyczne, ekspozycja ogólnoustrojowa, flutykazon propionian, flutykazon wziewny, gaz nośny, genotoksyczność, glikokortykosteroid, kortykosteroid, kość potyliczna, krople do nosa, norfluran, podanie donosowe, preparat do stosowania miejscowego, reakcja nadwrażliwości, rozszczep podniebienia, ryzyko środowiskowe, salmeterol ksynafonian, środowisko wodne, tętnica pępkowa, toksyczność, wpływ na rozrodczość, zahamowanie rozwoju wewnątrzmacicznego, zniekształcenie szkieletu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Erythromycinum TZF 200 mg
Przeprowadzone dwuletnie badania przedkliniczne na szczurach, którym podawano doustnie erytromycynę, nie wykazały działania rakotwórczego, co wskazuje na niskie ryzyko karcynogenności tego makrolidowego antybiotyku. W zakresie bezpieczeństwa reprodukcyjnego, podawanie erytromycyny w stężeniu 0,25% w diecie szczurów nie wpłynęło negatywnie na funkcje rozrodcze ani płodność, co sugeruje brak toksycznego wpływu na procesy rozrodcze w badanym modelu zwierzęcym.
aberracja chromosomowa, antybiotyk makrolidowy, badanie karcynogenności, badanie przedkliniczne, bezpieczeństwo reprodukcyjne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, erytromycyna, mutacja genetyczna, substancja aktywna, tabletka powlekana, test in vitro, test in vivo, uszkodzenie DNA, wpływ na funkcje rozrodcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Canephron 18 mg + 18 mg + 18 mg
Produkt leczniczy Canephron, zawierający po 18 mg korzenia lubczyka (Levisticum officinale Koch, radix), ziela centurii (Centaurium erythraea Rafn s. l.) oraz liścia rozmarynu (Rosmarinus officinalis L., folium) w formie tabletek drażowanych, przeszedł szerokie badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo. Badania farmakologiczne nie wykazały ryzyka toksycznego ani klinicznie istotnych zmian biochemicznych, hematologicznych czy histopatologicznych po podaniu jednorazowym i wielokrotnym. Testy genotoksyczności potwierdziły brak mutagennego i genotoksycznego potencjału substancji aktywnych, co wskazuje na bezpieczne stosowanie leku w tym zakresie.
badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, Canephron, dane przedkliniczne, działanie genotoksyczne, ekstrakt roślinny, funkcja reprodukcyjna, korzeń lubczyka, liść rozmarynu, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, substancja roślinna, tabletka drażowana, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wpływ kancerogenny, ziele centurii, zmiana biochemiczna, zmiana hematologiczna, zmiana histopatologiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aramlessa 10 mg + 5 mg
Dane przedkliniczne dotyczące produktu leczniczego Aramlessa, zawierającego peryndopryl i amlodypinę, wskazują na odwracalne uszkodzenia nerek u szczurów i małp po przewlekłym podaniu peryndoprylu, bez wykazania działania mutagennego ani rakotwórczego. Peryndopryl nie wykazuje bezpośredniego działania embriotoksycznego ani teratogennego, jednak jako inhibitor ACE może powodować opóźnienie rozwoju płodu, prowadzące do śmierci płodu, wad wrodzonych, nefrotoksyczności oraz zwiększonej śmiertelności okołoporodowej. Nie stwierdzono zaburzeń płodności u szczurów. Amlodypina, przy dawkach około 50-krotnie przekraczających maksymalną zalecaną dawkę dla ludzi (10 mg), powodowała opóźnienie i wydłużenie porodu oraz zmniejszoną przeżywalność potomstwa, natomiast przy dawkach terapeutycznych wykazano wpływ na męski układ rozrodczy, w tym obniżenie stężenia FSH, testosteronu, gęstości nasienia, liczby spermatyd i komórek Sertoliego. Badania rakotwórczości amlodypiny przy dawkach do 2,5 mg/kg mc./dobę nie wykazały działania onkogennego, podobnie jak badania mutagenności.
amlodypina wpływ na rozród, badanie in vitro, badanie in vivo, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie nefrotoksyczne, działanie teratogenne, gęstość nasienia, hormon folikulotropowy, inhibitor ACE, komórka Sertoliego, mutagenność amlodypiny, nerka, peryndopryl i amlodypina, potencjał onkogenny, rakotwórczość amlodypiny, śmiertelność okołoporodowa, spermatogeneza, spermatyda, testosteron, toksyczność peryndoprylu, wada wrodzona - Leksykon substancji czynnych
Bromazepam – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Bromazepam, substancja czynna preparatów takich jak Bromox, Lexotan, Sedam 3 i Sedam 6, został poddany szerokim badaniom toksykologicznym przedklinicznym, które nie wykazały działania rakotwórczego ani mutagennego. Badania na szczurach potwierdziły brak kancerogenności oraz mutagenności bromazepamu zarówno in vitro, jak i in vivo. Ponadto, codzienne doustne podawanie bromazepamu nie wpływało negatywnie na płodność i zdolności rozrodcze zwierząt. W badaniach teratogennych, mimo obserwacji zwiększonej śmiertelności płodów, martwych urodzeń oraz zmniejszonej przeżywalności potomstwa, nie stwierdzono indukcji wad rozwojowych przy dawkach do 125 mg/kg mc./dobę u szczurów oraz do 50 mg/kg mc./dobę u królików, choć u królików odnotowano zmniejszenie masy ciała płodów i zwiększoną resorpcję zarodków.
AlAT, ataksja, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne, bromazepam, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, fosfataza alkaliczna, hepatocyt, in vitro, in vivo, indukcja enzymów wątrobowych, kancerogenność, martwe urodzenie, mutacja genetyczna, napad drgawkowy, płodność, resorpcja zarodka, sedacja, śmiertelność płodów, toksyczność zarodkowa, zrazik wątrobowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Elvanse 30 mg
Przedkliniczne badania lisdeksamfetaminy dimezylanu (Elvanse) wykazały, że substancja ta wywołuje u zwierząt efekt pobudzający ośrodkowy układ nerwowy z opóźnionym początkiem i ograniczonym czasem trwania, a jej potencjał uzależniający jest niższy niż metylofenidatu czy kokainy. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu obserwowano zwiększoną aktywność, zmniejszenie masy ciała, redukcję apetytu oraz spowolnienie wzrostu, co wiązano z nasilonym działaniem farmakologicznym. Testy genotoksyczności (test Amesa, test komórek chłoniaka myszy, test mikrojądrowy) nie wykazały działania genotoksycznego. Brak jest bezpośrednich badań rakotwórczości dla lisdeksamfetaminy, jednak badania na myszach i szczurach z mieszaniną enancjomerów D i L amfetaminy (1:1) w dawkach do 30 mg/kg mc./dobę (myszy) i 5 mg/kg mc./dobę (szczury) nie wykazały działania rakotwórczego.
badanie przedkliniczne, badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, enancjomery amfetaminy, funkcja seksualna, lisdeksamfetamina dimezylan, metylofenidat, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, potencjał uzależniający, środek psychostymulujący, test Amesa, test komórek chłoniaka, test mikrojądrowy, toksyczny wpływ na rozwój, uszkodzenie włókien nerwowych, zaburzenie pamięci, zaburzenie rozrodu, zaburzenie uczenia się, zmiana neurochemiczna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Vimetso 50 mg + 850 mg
Badania przedkliniczne produktu leczniczego Vimetso, zawierającego wildagliptynę i metforminę chlorowodorku, wykazały brak nowych działań toksycznych w porównaniu do profilu bezpieczeństwa poszczególnych substancji. W badaniach toksykologicznych na zwierzętach (do 13 tygodni) zaobserwowano u psów opóźnienia wewnątrzsercowego przewodzenia impulsów przy dawce NOAEL 15 mg/kg mc. (7-krotność ekspozycji u ludzi na podstawie Cmax). U szczurów i myszy stwierdzono gromadzenie piankowatych makrofagów pęcherzykowych w płucach przy dawkach NOAEL odpowiednio 25 mg/kg mc. (5-krotność ekspozycji AUC u ludzi) i 750 mg/kg mc. (142-krotność ekspozycji AUC u ludzi). U małp cynomolgus zmiany skórne pojawiały się przy dawce ≥ 5 mg/kg mc./dobę (ekspozycja zbliżona do AUC u ludzi), z nasileniem objawów przy wyższych dawkach. Wildagliptyna nie wykazywała działania mutagennego in vitro i in vivo. Badania reprodukcyjne u szczurów i królików nie wykazały istotnych zaburzeń płodności ani rozwoju zarodkowego przy dawkach NOAEL odpowiednio 75 mg/kg mc. i 50 mg/kg mc., co stanowi odpowiednio 10- i 9-krotność ekspozycji u ludzi. W badaniach rakotwórczości na szczurach (do 900 mg/kg mc.) nie stwierdzono zwiększonego ryzyka nowotworowego, natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości gruczolakoraka sutków i naczyniakomięsaka krwionośnego przy dawkach do 1000 mg/kg mc., jednak uznano to za mało istotne ryzyko dla ludzi ze względu na brak działania genotoksycznego i specyfikę gatunkową.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dawka NOAEL, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, ekspozycja na produkt leczniczy, faliste żebra, genotoksyczność, gruczolakorak sutka, margines bezpieczeństwa, naczyniakomięsak krwionośny, piankowate makrofagi pęcherzykowe, rakotwórczość, rozwój przed- i pourodzeniowy, rozwój zarodkowy, toksyczne działanie na zarodek, wildagliptyna i metformina chlorowodorek, zaburzenie płodności, zmiana kośćca, zmiana martwicza, zmiana skórna - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Betoptic 0,5% 5 mg/ml
Przeprowadzone badania przedkliniczne betaksololu chlorowodorku, substancji czynnej Betoptic 0,5%, wykazały brak działania rakotwórczego u myszy (dawki 6, 20, 60 mg/kg/dobę) oraz szczurów (3, 12, 48 mg/kg/dobę) w badaniach długoterminowych. Testy mutagenności in vitro i in vivo, obejmujące modele komórek bakterii i ssaków, również nie wykazały potencjału genotoksycznego tej substancji. Profil bezpieczeństwa betaksololu chlorowodorku jest zatem korzystny pod kątem kancerogenności i mutagenności, co potwierdza jego bezpieczeństwo stosowania w warunkach doświadczalnych. Badania dotyczące wpływu na rozrodczość wykazały, że betaksololu chlorowodorek może obniżać wskaźnik implantacji zarodków u szczurów przy dawkach powyżej 12 mg/kg oraz u królików powyżej 128 mg/kg masy ciała. Nie zaobserwowano natomiast działania teratogennego ani innych negatywnych efektów rozrodczych przy dawkach subtoksycznych. W praktyce klinicznej, gdzie Betoptic 0,5% stosowany jest miejscowo do oka w stężeniu 5 mg/ml, ekspozycja ogólnoustrojowa jest minimalna i znacznie niższa niż dawki wywołujące efekty toksyczne w badaniach przedklinicznych, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania leku w zalecanych dawkach.
badanie in vitro, badanie in vivo, badanie kancerogenności, betaksolol chlorowodorek, Betoptic, dawka subtoksyczna, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja ogólnoustrojowa, implantacja zarodka, potencjał mutagenny, profil bezpieczeństwa, substancja czynna, wada rozwojowa płodu, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Flavamed max 30 mg/5 ml
Ambroksolu chlorowodorek, substancja czynna Flavamed max, wykazuje niski profil toksyczności ostrej oraz brak istotnych działań niepożądanych przy długotrwałym podawaniu w dawkach do 150 mg/kg/dobę u myszy (4 tygodnie), 50 mg/kg/dobę u szczurów (52-78 tygodni), 40 mg/kg/dobę u królików (26 tygodni) oraz 10 mg/kg/dobę u psów (52 tygodnie). Badania toksyczności po podaniu dożylnym (szczury: 4-64 mg/kg/dobę, psy: 45-120 mg/kg/dobę) nie wykazały ciężkiej toksyczności miejscowej ani układowej, a obserwowane działania niepożądane miały charakter odwracalny. Nie stwierdzono specyficznej toksyczności narządowej, co potwierdza szeroki margines bezpieczeństwa stosowania substancji.
aberracja chromosomowa, ambroksolu chlorowodorek, badanie histopatologiczne, badanie in vitro, badanie in vivo, dawka terapeutyczna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, mutacja genowa, podanie doustne, podanie dożylne, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, poziom dawkowania, rozwój okołoporodowy, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, test Amesa, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doppelherz Energovital Tonik K –
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa składników aktywnych produktu leczniczego Doppelherz Energovital Tonik K wskazują na niski profil toksyczności. Ekstrakty etanolowe i olejki eteryczne z korzenia kozłka lekarskiego wykazały niską toksyczność w testach ostrej i przewlekłej (4-8 tygodni) na modelach zwierzęcych. Nalewka z liści melisy (1:5 w 70% etanolu) nie wykazała działania mutagennego w teście Amesa z Salmonella typhimurium ani efektu genotoksycznego w teście segregacji somatycznej z Aspergillus nidulans. Ekstrakt z liści rozmarynu (15% etanolu) podany śródnaskórnie w dawce 2 g/kg u szczurów i myszy nie wywołał efektów letalnych ani anomalii rozwojowych, a także wykazał działanie przeciwmutagenne bez efektów genotoksycznych czy kancerogennych. Jednakże istnieją doniesienia o potencjalnym działaniu poronnym liści rozmarynu, co wymaga dalszej weryfikacji.
działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie poronne, działanie przeciwmutagenne, działanie teratogenne, efekt genotoksyczny, ekstrakt z liści rozmarynu, korzeń kozłka lekarskiego, liść melisy, owoc głogu, profil bezpieczeństwa, profil toksyczności, segregacja somatyczna, test Amesa, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, wartość LD50 - Leksykon substancji czynnych
Glipizyd – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Przedkliniczne badania toksykologiczne glipizydu wykazały wyjątkowo niski poziom toksyczności ostrej, z wartością LD50 przekraczającą 4 g/kg masy ciała po podaniu doustnym, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. W badaniach przewlekłych na psach i szczurach nie stwierdzono objawów toksyczności przy dawkach do 8 mg/kg masy ciała, co potwierdza dobrą tolerancję leku przy długotrwałym stosowaniu. Ponadto, testy mutagenności oraz badania wpływu na funkcje rozrodcze, przeprowadzone przy dawkach nawet 75-krotnie wyższych niż terapeutyczne, nie wykazały działania genotoksycznego ani negatywnego wpływu na płodność, co jest istotne dla bezpieczeństwa stosowania u pacjentów w wieku rozrodczym.
badania przedkliniczne, badania toksykologiczne, cukrzyca typu 2, dawka śmiertelna, dawka terapeutyczna, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, funkcje rozrodcze, glipizyd, LD50, mutagenność, potencjał mutagenny, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, testy mutagenności, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, właściwości kancerogenne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Esogasec 40 mg
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa ezomeprazolu, substancji czynnej leku Esogasec, nie wykazały istotnych zagrożeń dla pacjentów przy stosowaniu klinicznym. Standardowe testy farmakologiczne oraz badania toksyczności po wielokrotnym podaniu potwierdziły akceptowalny profil bezpieczeństwa, bez sygnałów wskazujących na ryzyko toksyczne. Ponadto, badania genotoksyczności nie wykazały potencjału do uszkodzeń materiału genetycznego, a ocena wpływu na reprodukcję i rozwój potomstwa nie ujawniła negatywnych efektów na płodność, przebieg ciąży ani rozwój płodu, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania ezomeprazolu w kontekście zdolności rozrodczych.
badania farmakologiczne, badania przedkliniczne, działania niepożądane, działanie genotoksyczne, Esogasec, ezomeprazol, genotoksyczność, hipergastrynemia, hiperplazja, inhibitory wydzielania kwasu solnego, komórki ECL, płodność, potencjał rakotwórczy, rozwój płodu, toksyczność wielokrotna, toksyczny wpływ, uszkodzenie materiału genetycznego, wydzielanie kwasu solnego - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – VisioFlox 3 mg/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ofloksacyny w postaci maści do oczu VisioFlox 3 mg/g wykazały dobrą tolerancję miejscową bez istotnych działań toksycznych po aplikacji do oka, zarówno przy krótkotrwałym, jak i długotrwałym stosowaniu. Nie zaobserwowano lokalnego działania drażniącego ani innych niepożądanych reakcji w obrębie struktur oka. Substancja czynna nie wykazywała działania genotoksycznego ani kataraktogennego w testach na modelach zwierzęcych. Badania toksyczności reprodukcyjnej potwierdziły brak negatywnego wpływu na płodność, rozwój płodowy i pourodzeniowy oraz brak działania teratogennego. Należy jednak zaznaczyć, że długoterminowe badania dotyczące potencjalnej karcinogenności ofloksacyny nie były prowadzone, co ogranicza dane dotyczące bezpieczeństwa w tym zakresie.
chrząstka stawowa, działanie drażniące, działanie genotoksyczne, działanie kataraktogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie toksyczne, fluorochinolon, karcinogeneza, maść do oczu, ofloksacyna, profil bezpieczeństwa, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, VisioFlox, wada wrodzona, zmętnienie soczewki, zmiana zwyrodnieniowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Węgiel leczniczy (Norit) 200 mg
Produkt leczniczy Węgiel leczniczy (Norit) w postaci kapsułek twardych zawierających 200 mg węgla aktywnego (Carbo activatus) nie posiada dostępnych danych przedklinicznych dotyczących bezpieczeństwa stosowania. Brak jest informacji o badaniach oceniających potencjalne działania toksyczne, genotoksyczne, kancerogenne oraz wpływ na rozród i rozwój. Dokumentacja rejestracyjna nie zawiera wyników badań na modelach zwierzęcych, co sugeruje ich brak lub nieuwzględnienie w charakterystyce produktu leczniczego. Ponadto, nie przeprowadzono badań dotyczących wpływu długotrwałego stosowania węgla aktywnego, w tym toksyczności przewlekłej i podprzewlekłej. Brak jest również danych przedklinicznych oceniających potencjalne działania niepożądane, co stanowi istotną lukę w ocenie profilu bezpieczeństwa tego preparatu. W związku z powyższym, stosowanie produktu wymaga ostrożności, a decyzje terapeutyczne powinny uwzględniać brak kompleksowych danych toksykologicznych.
badanie przedkliniczne, carbo activatus, charakterystyka produktu leczniczego, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie niepożądane, działanie toksyczne, model zwierzęcy, profil bezpieczeństwa, toksyczność podprzewlekła, toksyczność przewlekła, węgiel aktywny, węgiel leczniczy, wpływ na rozród - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Moxifloxacinum Stulln 5 mg/ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa moksyfloksacyny w postaci kropli do oczu (5 mg/ml) wykazały, że działania toksyczne pojawiają się jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne stężenia osiągane u ludzi podczas stosowania okulistycznego. Dawki terapeutyczne zapewniają odpowiedni margines bezpieczeństwa. W badaniach in vitro moksyfloksacyna wykazywała działanie genotoksyczne, co jest związane z interakcją z gyrazą bakteryjną oraz topoizomerazą II komórek ssaków przy wysokich stężeniach, jednak badania in vivo nie potwierdziły genotoksyczności, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania w dawkach klinicznych. Ponadto, badania na modelu promocji inicjacji u szczurów nie wykazały działania rakotwórczego, co jest istotne dla długoterminowego bezpieczeństwa leku.
badanie in vitro, badanie in vivo, chinolony, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, ekspozycja na światło, fotogenotoksyczność, fototoksyczność, gyraza bakteryjna, krople do oczu, moksyfloksacyna, Moxifloxacinum Stulln, potencjał karcynogenny, stosowanie okulistyczne, terapia okulistyczna, topoizomeraza II - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Doxazosin Aurovitas 2 mg
Doksazosyna, antagonista receptorów alfa-adrenergicznych, wykazała w badaniach przedklinicznych korzystny profil bezpieczeństwa. Testy farmakologiczne nie ujawniły istotnych działań niepożądanych na układ sercowo-naczyniowy, ośrodkowy układ nerwowy ani układ oddechowy. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie wykazały klinicznie istotnych efektów toksycznych przy dawkach terapeutycznych. Ocena genotoksyczności i karcynogenności potwierdziła brak mutagennego i rakotwórczego potencjału. W badaniach reprodukcyjnych u królików i szczurów, przy ekspozycji przekraczającej 4-10-krotnie Cmax i AUC u ludzi, nie stwierdzono teratogenności, choć dawka 82 mg/kg/dobę (8-krotność ekspozycji u ludzi) wiązała się ze zmniejszoną przeżywalnością płodów.
akcja porodowa, antagonista receptora alfa-adrenergicznego, badanie mutagenności, bloker receptora alfa-adrenergicznego, dawka terapeutyczna, doksazosyna, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, farmakologia bezpieczeństwa, kumulacja substancji w mleku, ośrodkowy układ nerwowy, płodność, przenikanie do mleka, przenikanie przez łożysko, przewód pokarmowy, stężenie w osoczu, test karcynogenności, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność reprodukcyjna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Bisopromerck 10 10 mg
Bisoprolol fumarate, the active ingredient in Bisopromerck, demonstrates a predictable safety profile consistent with its beta-1 adrenergic receptor antagonism, as confirmed by preclinical pharmacological safety studies. Acute and chronic toxicity assessments revealed no significant human risk at therapeutic doses, with toxic effects primarily observed only at doses substantially exceeding clinical use. Long-term administration did not induce organ-specific toxicity. Genotoxicity and mutagenicity tests, including gene mutation, chromosomal aberration, and DNA damage assays, showed no evidence of genetic material damage. Carcinogenicity studies in animal models found no increased tumor incidence, supporting the absence of oncogenic potential during prolonged bisoprolol exposure.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, beta-adrenolityk, bisoprolol fumaran, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, płodność, potencjał kancerogenny, receptor beta-1 adrenergiczny, resorpcja płodu, rozwój zarodkowy, toksyczność matczyna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, uszkodzenie DNA, wada rozwojowa, właściwość kancerogenna - Leksykon substancji czynnych
Inhibitor alfa1-proteinazy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Inhibitor alfa1-proteinazy, substancja czynna produktu Rymphysia, przeszedł szeroką ocenę bezpieczeństwa w badaniach przedklinicznych na różnych gatunkach zwierząt (myszy, szczury, świnki morskie, króliki, psy). Badania farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń toksycznych ani specyficznych mechanizmów toksyczności dla organizmu ludzkiego. Ocena toksyczności ostrej oraz krótkoterminowej (do 1 miesiąca) potwierdziła korzystny profil bezpieczeństwa substancji. Produkt dostępny jest w dawkach 500 mg i 1000 mg, które po rekonstytucji w 25 ml lub 50 ml jałowej wody do wstrzykiwań zawierają około 20 mg/ml inhibitora alfa1-proteinazy, a całkowite stężenie białka wynosi 18-26 mg/ml, co odpowiada fizjologicznym poziomom białek osocza i dodatkowo potwierdza bezpieczeństwo stosowania.
badanie farmakologiczne bezpieczeństwa, badanie przedkliniczne, badanie toksykologiczne długoterminowe, białko osocza, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, genotoksyczność, inhibitor alfa1-proteinazy, krew ludzka, odpowiedź immunologiczna, osocze ludzkie, przeciwciała przeciwko heterologicznym białkom, rakotwórczość, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność rozwojowa, woda do wstrzykiwań - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Karbicombi 32 mg + 25 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Karbicombi, zawierającego kandesartan cyleksetylu i hydrochlorotiazyd, wykazały, że stosowanie dużych dawek kandesartanu prowadzi do istotnych zmian hematologicznych, takich jak zmniejszenie liczby erytrocytów, obniżenie stężenia hemoglobiny oraz hematokrytu. Ponadto, obserwowano zmiany w strukturze i funkcji nerek, w tym regenerację, rozszerzenie i bazofilię kanalików nerkowych oraz wzrost stężenia mocznika i kreatyniny w osoczu. Zmiany te są prawdopodobnie wtórne do działania hipotensyjnego kandesartanu, wpływającego na przepływ nerkowy. Dodanie hydrochlorotiazydu nasila nefrotoksyczność, co wymaga szczególnej ostrożności u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Rozrost i przerost komórek aparatu przykłębuszkowego, związane z farmakologią kandesartanu, oceniono jako klinicznie nieistotne przy dawkach terapeutycznych.
aparat przykłębuszkowy, badanie genotoksyczności, bazofilia kanalików nerkowych, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, działanie mutagenne, hematokryt, hemoglobina, hydrochlorotiazyd, kandesartan cyleksetylu, morfologia krwi, nefrotoksyczność, parametry morfologii krwi, regeneracja kanalików nerkowych, rozszerzenie kanalików nerkowych, stężenie kreatyniny w osoczu, stężenie mocznika w osoczu, toksyczność kandesartanu, toksyczność ostra i przewlekła, zaburzenie czynności nerek - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Salviasept –
Przeprowadzone badania przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania produktu leczniczego Salviasept wykazały zróżnicowany profil genotoksyczności i mutagenności jego składników aktywnych. Eugenol, główny składnik olejku goździkowego, posiada niejednoznaczne wyniki badań genotoksyczności i rakotwórczości, przy braku danych dotyczących toksyczności reprodukcyjnej i kancerogenności. Olejek miętowy, oceniany w teście Amesa i na komórkach chłoniaka myszy, nie wykazał mutagenności, mimo że mentol, jego kluczowy składnik, ma silniejszy potencjał genotoksyczny. Olejek tymiankowy nie wykazał działania mutagennego w testach Amesa i Bacillus subtilis rec, jednak brak jest danych o toksyczności reprodukcyjnej i kancerogenności. Wodny wyciąg z kopru włoskiego był negatywny w teście Amesa, choć anetol wykazuje słabe działanie mutagenne, a estragol obecny w niskim stężeniu nie stanowi istotnego ryzyka.
anetol, badanie genotoksyczności, badanie mutagenności, chemotyp szałwii, cineol, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie neurotoksyczne, estragol, eugenol, mentol, olejek goździkowy, olejek majerankowy, olejek miętowy, olejek szałwiowy, olejek tymiankowy, potencjał genotoksyczny, potencjał mutagenny, profil genotoksyczności, Salmonella typhimurium, test Amesa, test na komórkach chłoniaka myszy, toksyczność reprodukcyjna, tujon, uszkodzenie DNA, właściwość genotoksyczna, właściwość mutagenna, wyciąg z kopru włoskiego, wyciąg z rumianku, ziele krwawnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Solacutan 30 mg/g
Przedkliniczne badania diklofenaku sodowego, substancji czynnej leku Solacutan, wykazały, że po podaniu doustnym działania niepożądane koncentrują się głównie w obrębie przewodu pokarmowego, co jest zgodne z profilem NLPZ. W badaniach na zwierzętach stwierdzono wpływ na funkcje rozrodcze, w tym hamowanie owulacji u królików oraz utrudnienie implantacji i wczesnego rozwoju zarodkowego u szczurów, co sugeruje potencjalne ryzyko dla płodności. Ekspozycja na dawki toksyczne dla matki powodowała obumarcie płodu i opóźnienie rozwoju, jednak diklofenak nie wykazywał działania teratogennego. Ponadto, lek wydłużał czas trwania ciąży i porodu, co ma znaczenie kliniczne w kontekście stosowania u kobiet ciężarnych.
alkohol benzylowy, diklofenak sodowy, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, ekspozycja na dawkę, ekspozycja ogólnoustrojowa, implantacja zarodka, niesteroidowy lek przeciwzapalny, obumarcie płodu, owulacja, podanie ogólnoustrojowe, potencjał genotoksyczny, przewód pokarmowy, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodkowy, substancja czynna, toksyczność matczyna, toksyczność ogólna, zagrożenie rakotwórcze - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Azelastine hydrochloride + Fluticasone propionate Teva (137 mcg + 50 mcg)/dawkę donosową
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu Azelastine hydrochloride + Fluticasone propionate Teva, zawierającego 137 µg azelastyny chlorowodorku i 50 µg flutykazonu propionianu na dawkę donosową, wykazały, że ekspozycja ogólnoustrojowa przy stosowaniu donosowym w zalecanych dawkach jest minimalna, co ogranicza ryzyko działań niepożądanych typowych dla glikokortykosteroidów. Flutykazon propionian nie wykazał działania genotoksycznego ani karcinogennego w badaniach in vitro i in vivo, a obserwowane efekty teratogenne i embriotoksyczne występowały jedynie przy dawkach znacznie przekraczających kliniczne. Azelastyna chlorowodorek również nie wykazała potencjału genotoksycznego ani rakotwórczego, a ryzyko reakcji alergicznych jest niskie, co potwierdzają badania na zwierzętach.
aerozol donosowy, azelastyny chlorowodorek, badanie genotoksyczności, badanie toksykologiczne, dawka donosowa, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, działanie uczulające, ekspozycja ogólnoustrojowa, flutykazonu propionian, glikokortykosteroid, opóźnienie rozwoju wewnątrzmacicznego, potencjał genotoksyczny, potencjał karcinogenny, reakcja alergiczna, rozszczep podniebienia, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, wada rozwojowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Aspirin C 400 mg + 240 mg
Dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa leku Aspirin C, zawierającego 400 mg kwasu acetylosalicylowego oraz 240 mg kwasu askorbowego, wskazują na potencjalne ryzyko nefrotoksyczności związane z salicylanami, potwierdzone w modelach zwierzęcych. Nie stwierdzono natomiast właściwości mutagennych ani rakotwórczych kwasu acetylosalicylowego. Istotne są również obserwacje dotyczące działania teratogennego salicylanów, obejmujące zaburzenia implantacji jaja płodowego, toksyczność na zarodek i płód oraz deficyty w uczeniu się potomstwa po prenatalnej ekspozycji. Te dane podkreślają konieczność ostrożności w stosowaniu leku u kobiet w ciąży oraz pacjentów z ryzykiem uszkodzenia nerek.
Aspirin C, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie teratogenne, implantacja jaja płodowego, kwas acetylosalicylowy, kwas askorbowy, niska toksyczność, rakotwórczość, salicylany, toksyczność ostra, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczność zarodkowa, toksyczny wpływ na rozród, uszkodzenie nerek, witamina C - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Idarubicin Accord 10 mg/10 ml
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa idarubicyny chlorowodorku wykazały, że LD50 po podaniu dożylnym wynosi 4,4 mg/kg u myszy, 2,9 mg/kg u szczurów oraz 1,0 mg/kg u psów. Głównymi narządami docelowymi toksyczności ostrej są układ krwiotwórczy i limfatyczny, z dodatkowym działaniem toksycznym na przewód pokarmowy u psów. W badaniach przewlekłych obserwowano mielosupresję, limfocytopenię, uszkodzenia błony śluzowej jelita, zmiany morfologiczne i funkcjonalne nerek, odchylenia biochemiczne i histopatologiczne wątroby oraz zaburzenia funkcji gonad u obu płci. Kardiotoksyczność idarubicyny jest łagodna lub umiarkowana i występuje głównie w dawkach śmiertelnych, co stanowi korzystniejszy profil w porównaniu do doksorubicyny i daunorubicyny.
antracyklina, błona śluzowa jelita, daunorubicyna, doksorubicyna, działanie embriotoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie kardiotoksyczne, działanie teratogenne, genotoksyczność, idarubicyny chlorowodorek, kardiotoksyczność, limfocytopenia, martwica tkanek, mediana dawki śmiertelnej, mielosupresja, parametry biochemiczne, potencjał kardiotoksyczny, potencjał rakotwórczy, przewód pokarmowy, toksyczność reprodukcyjna, układ krwiotwórczy, uszkodzenie mięśnia sercowego, wada rozwojowa, wynaczynienie leku, zmiany histopatologiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Ondansetron Bluefish 8 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa ondansetronu w dawce 8 mg wykazały brak istotnej toksyczności po podaniu wielokrotnym, co potwierdza akceptowalny profil bezpieczeństwa przy długotrwałym stosowaniu. Kompleksowe testy genotoksyczności i rakotwórczości nie ujawniły działania mutagennego ani karcynogennego, co eliminuje ryzyko uszkodzeń materiału genetycznego i rozwoju nowotworów. Badania na modelach zwierzęcych wykazały kumulację ondansetronu w mleku szczurów z współczynnikiem mleko:osocze wynoszącym 5,2:1, co wskazuje na potencjalne ryzyko przy stosowaniu u kobiet karmiących piersią i wymaga ostrożnej oceny korzyści i ryzyka w tej populacji.
arytmia komorowa, badania elektrofizjologiczne, badania toksykologiczne, choroba onkologiczna, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie rakotwórcze, genotoksyczność, kanały jonowe serca, kanały potasowe hERG, odstęp QT, ondansetron, profil bezpieczeństwa, repolaryzacja serca, terapia długoterminowa, toksyczność po podaniu wielokrotnym, zaburzenia rytmu serca - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Virgan 1,5 mg/g żel do oczu 1,5 mg/g
Gancyklowir, substancja czynna żelu do oczu Virgan 1,5 mg/g, wymaga szczególnej ostrożności w stosowaniu u kobiet w ciąży, karmiących piersią oraz u osób planujących potomstwo. Dane kliniczne dotyczące bezpieczeństwa w tych grupach są niewystarczające, a badania przedkliniczne na zwierzętach wykazały działanie teratogenne, genotoksyczne oraz negatywny wpływ na płodność. Stosowanie Virgan w ciąży i laktacji jest niewskazane, chyba że brak jest alternatywnego leczenia, a decyzja o terapii powinna być podjęta po dokładnej analizie stosunku korzyści do ryzyka. W takich przypadkach pacjentki muszą być szczegółowo poinformowane o potencjalnych zagrożeniach.
alternatywne metody leczenia, antykoncepcja, badania na zwierzętach, badania przedkliniczne, działanie genotoksyczne, działanie teratogenne, gancyklowir, karmienie piersią, leczenie alternatywne, mechaniczne środki antykoncepcyjne, płeć męska, przerwanie karmienia piersią, stosunek korzyści do ryzyka, upośledzenie płodności, wady rozwojowe płodu, wiek rozrodczy - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gliptivil Combo 50 mg + 1000 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa produktu Gliptivil Combo, zawierającego wildagliptynę i metforminę, wykazały brak nowych działań toksycznych przy stosowaniu kombinacji substancji czynnych w badaniach trwających do 13 tygodni. Wildagliptyna wykazywała efekty zależne od dawki i gatunku, m.in. opóźnienia przewodzenia impulsów sercowych u psów przy dawce NOEL 15 mg/kg (7-krotność ekspozycji u ludzi według Cmax) oraz gromadzenie piankowatych makrofagów w płucach szczurów i myszy przy dawkach NOEL odpowiednio 25 mg/kg (5-krotność ekspozycji u ludzi według AUC) i 750 mg/kg (142-krotność ekspozycji). Badania genotoksyczności nie wykazały mutagenności, a badania reprodukcyjne u szczurów i królików potwierdziły brak istotnych zaburzeń płodności i rozwoju przy dawkach NOEL do 75 mg/kg (10-krotność ekspozycji u ludzi). Dwuletnie badania rakotwórczości u szczurów nie wykazały zwiększonego ryzyka nowotworowego, natomiast u myszy zaobserwowano wzrost częstości gruczolakoraka sutków i naczyniakomięsaka krwionośnego przy dawkach do 1000 mg/kg, co jednak nie jest uznawane za istotne ryzyko dla ludzi ze względu na brak działania genotoksycznego i specyficzność gatunkową.
badanie rakotwórczości, Cmax, dawka NOEL, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, ekspozycja leku, faliste żebra, genotoksyczność, Gliptivil Combo, gruczolakorak sutka, interakcja toksykologiczna, margines bezpieczeństwa, naczyniakomięsak krwionośny, objawy przewodu pokarmowego, piankowate makrofagi pęcherzykowe, toksyczne działanie na zarodek, wewnątrzsercowe przewodzenie impulsów, wildagliptyna i metformina, zmiana martwicza, zmniejszona aktywność ruchowa - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Esopol 40 mg
Esomeprazol, substancja czynna leku Esopol, przeszedł kompleksowe badania przedkliniczne oceniające jego bezpieczeństwo. Standardowe testy farmakologiczne nie wykazały istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu. Badania toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły efektów toksycznych o znaczeniu klinicznym. Analizy genotoksyczności potwierdziły brak potencjału mutagennego i uszkadzającego DNA. W badaniach rakotwórczości u szczurów zaobserwowano hiperplazję i rakowiaka komórek ECL żołądka, związane z przewlekłą hipergastrynemią wtórną do zmniejszonego wydzielania kwasu solnego, co jest efektem klasowym inhibitorów pompy protonowej, a nie specyficznym dla esomeprazolu. Badania reprodukcyjne nie wykazały negatywnego wpływu na płodność, rozwój zarodka, przebieg ciąży ani rozwój pourodzeniowy.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie przedkliniczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, esomeprazol, hiperplazja komórek ECL, inhibitor pompy protonowej, komórki enterochromaffinopodobne, kwas solny, podanie dożylne, podanie podskórne, proszek do sporządzania roztworu, przewlekła hipergastrynemia, rozwój zarodka i płodu, substancja czynna, toksyczność po podaniu wielokrotnym, toksyczny wpływ na rozród, uszkodzenie DNA - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Abiraterone Sandoz 250 mg
Przedkliniczne badania octanu abirateronu wykazały istotny wpływ na układ hormonalny, w tym znaczące obniżenie stężenia testosteronu, co skutkowało zmniejszeniem masy narządów, zmianami morfologicznymi w narządach rozrodczych, histopatologicznymi zmianami w nadnerczach, przysadce mózgowej oraz tkance sutków. Wszystkie zmiany hormonalne były całkowicie lub częściowo odwracalne w ciągu 4 tygodni po zakończeniu terapii. W badaniach na szczurach odnotowano zmniejszenie płodności u obu płci, które ustępowało w okresie 4-16 tygodni po przerwaniu podawania leku. Wpływ na rozwój płodu obejmował zmniejszenie masy płodu, obniżenie wskaźników przeżycia oraz zmiany w zewnętrznych narządach płciowych, jednak nie stwierdzono działania teratogennego. Badania genotoksyczności nie wykazały zagrożenia dla człowieka, a badania rakotwórczości ujawniły zwiększoną częstość nowotworów komórek interstycjalnych jąder u samców szczurów, co uznano za specyficzny efekt farmakologiczny dla tego gatunku.
badanie toksyczności, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, gospodarka hormonalna, mechanizm działania farmakologiczny, nadnercza, narząd rozrodczy, narządy wrażliwe na androgeny, nowotwór komórek interstycjalnych, octan abirateronu, płodność, profil bezpieczeństwa, przysadka mózgowa, ryzyko środowiskowe, środowisko wodne, stężenie testosteronu, substancja czynna, układ hormonalny - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Fulvestrant Glenmark 250 mg/5 ml
Dane przedkliniczne dotyczące fulwestrantu wskazują na jego niską toksyczność ostrą oraz dobrą tolerancję w badaniach wielokrotnego podawania u różnych gatunków zwierząt. Obserwowane reakcje miejscowe, takie jak zapalenie mięśni i ziarniniaki, wiązały się głównie z substancjami pomocniczymi. W badaniach na szczurach i psach ujawniono efekty antyestrogenowe, obejmujące zmiany w żeńskim układzie rozrodczym oraz narządach wrażliwych na hormony u obu płci. U psów po 12-miesięcznej terapii odnotowano zapalenie tętnic. Wpływ na układ sercowo-naczyniowy (uniesienie odcinka ST, zahamowanie zatokowe) wystąpił przy stężeniach wielokrotnie przekraczających maksymalne stężenia u ludzi (Cmax >15-krotnie wyższe), co ogranicza ich znaczenie kliniczne. Fulwestrant nie wykazuje działania genotoksycznego, co potwierdza jego korzystny profil bezpieczeństwa.
badanie rakotwórczości, badanie toksykologiczne, dystocja, działanie antyestrogenowe, działanie genotoksyczne, nowotwór sznura płciowego, nowotwór z komórek Leydiga, obumieranie zarodka, patologiczne zgięcie śródstopia, rak piersi, uniesienie odcinka ST, zaburzenie hormonalnego sprzężenia zwrotnego, zahamowanie zatokowe, zapalenie mięśni, zapalenie tętnic, ziarniniak, ziarniszczak jajnika - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Sunitinib Medical Valley 12,5 mg
Sunitynib wykazuje wielonarządową toksyczność po podaniu wielokrotnym, obejmującą przewód pokarmowy (nudności, biegunki), nadnercza (przekrwienie, krwotoki, martwica), układ limfatyczny i krwiotwórczy (redukcja komórek szpiku, zanik tkanki limfoidalnej), trzustkę zewnątrzwydzielniczą (degranulacja i martwica komórek pęcherzykowych), ślinianki (przerost gronek), stawy (zgrubienie płytki wzrostu), macicę (zanik) oraz jajniki (zmniejszony wzrost pęcherzyków). Działania te występowały przy klinicznie istotnych stężeniach osoczowych. Dodatkowo obserwowano wydłużenie odstępu QTc, zmniejszenie LVEF, zmiany w nerkach (rozrost mezangium), krwotoki z przewodu pokarmowego i jamy ustnej oraz przerost komórek płata przedniego przysadki. Większość zmian była odwracalna w ciągu 2-6 tygodni po zakończeniu terapii. Potencjał genotoksyczny sunitynibu nie wykazał mutagenności in vitro ani klastogenności in vivo, choć zaobserwowano poliploidię w ludzkich limfocytach in vitro. Potencjał genotoksyczny metabolitu aktywnego nie został oceniony.
aberracja chromosomalna, atrezja pęcherzyków jajnikowych, badanie in vitro, badanie in vivo, ciałko żółte, działanie genotoksyczne, działanie klastogenne, ekspozycja systemowa, frakcja wyrzutowa lewej komory, gruczoły Brunnera, guz chromochłonny, hiperplazja błony śluzowej, kanalik jądrowy, kancerogeneza, kostnienie kręgów, mysz transgeniczna rasH2, nadnercze, odstęp QTc, organogeneza, rak dwunastnicy, resorpcja płodu, rozrost rdzenia nadnerczy, rozszczep podniebienia, rozszczep wargi, śródbłoniak złośliwy, sunitynib, szpik kostny, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotnego podania, wada rozwojowa szkieletu - Leksykon substancji czynnych
Octan uliprystalu – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Octan uliprystalu, będący modulatorem receptorów progesteronowego i glikokortykoidowego o aktywności antyprogesteronowej, przeszedł szerokie badania przedkliniczne obejmujące farmakologię bezpieczeństwa, toksyczność po podaniu wielokrotnym oraz genotoksyczność. Wyniki nie wykazały istotnych zagrożeń dla człowieka, a obserwowane efekty toksyczne korelują z mechanizmem działania substancji i pojawiały się przy dawkach zbliżonych do terapeutycznych. Badania reprodukcyjne wskazały na działanie embrioletalne u szczurów, królików (powyżej 1 mg/kg mc.) oraz małp, co podkreśla konieczność ostrożności w stosowaniu u kobiet w ciąży lub planujących ciążę. W niższych dawkach, które pozwalały na utrzymanie ciąży u zwierząt, nie zaobserwowano efektów teratogennych.
aktywność antyprogesteronowa, badanie farmakologiczne, badanie genotoksyczności, badanie przedkliniczne, badanie toksyczności, działanie embrioletalne, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, modulator receptora progesteronowego, octan uliprystalu, potencjał rakotwórczy, profil bezpieczeństwa, receptor glikokortykoidowy, toksyczny wpływ, wada rozwojowa płodu - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Pirfenidon Zentiva 267 mg
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa pirfenidonu wykazały, że lek nie stanowi istotnego zagrożenia dla ludzi. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podaniu u myszy, szczurów i psów zaobserwowano odwracalne zwiększenie masy wątroby oraz centralnozrazikowy przerost wątroby. W badaniach kancerogenności u szczurów i myszy stwierdzono zwiększoną częstość guzów wątroby oraz u samic szczurów guzów macicy przy dawce 1500 mg/kg/dobę (37-krotnie wyższej niż dawka u ludzi 2 403 mg/dobę), jednak mechanizmy te są specyficzne dla zwierząt i nie obserwowane u ludzi. Badania reprodukcyjne nie wykazały teratogenności ani negatywnego wpływu na płodność przy standardowych dawkach, choć wysokie dawki (≥450 mg/kg/dobę) powodowały zaburzenia cyklu rozrodczego i wydłużenie ciąży u szczurów. Pirfenidon i jego metabolity przenikają przez łożysko i do mleka, co należy uwzględnić w kontekście stosowania u kobiet w ciąży i karmiących.
centralnozrazikowy przerost wątroby, cykl rozrodczy, działanie fototoksyczne, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, hormon płciowy, łożysko, mikrosomalne enzymy wątrobowe, pęknięcie chromosomu, pirfenidon, płyn owodniowy, promieniowanie UV, promieniowanie UVA/UVB, test fotoklastogenny, toksyczność reprodukcyjna, toksyczność wielokrotna, wada wrodzona - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – MIGTAN 100 mg
Przedkliniczne badania sumatryptanu, substancji czynnej leku MIGTAN, wykazały brak działania genotoksycznego i rakotwórczego zarówno in vitro, jak i na modelach zwierzęcych, co potwierdza bezpieczeństwo długoterminowego stosowania tego leku. Testy genotoksyczności nie wykazały mutacji genowych, aberracji chromosomowych ani uszkodzeń DNA, natomiast badania kancerogenności nie potwierdziły potencjału rakotwórczego sumatryptanu, co jest istotne w kontekście terapii nawracających migren.
aberracja chromosomowa, badanie przedkliniczne, dawka terapeutyczna, działanie embrioletalne, działanie genotoksyczne, działanie kancerogenne, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, in vitro, margines bezpieczeństwa, migrena nawracająca, mutacja genowa, potencjał genotoksyczny, potencjał rakotwórczy, proces reprodukcyjny, rozwój płodu, sumatryptan, uszkodzenie DNA, wpływ na płodność, wpływ na rozrodczość - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Digoxin Teva 100 mcg
Digoksyna, substancja czynna produktu leczniczego Digoxin Teva, posiada ograniczone dane przedkliniczne dotyczące bezpieczeństwa stosowania. W dokumentacji charakterystyki produktu brak jest informacji o potencjalnym działaniu mutagennym i rakotwórczym, co wynika z braku przeprowadzenia standardowych badań genotoksyczności i karcynogenności. Ponadto, nie udokumentowano toksyczności ostrej, przewlekłej, wpływu na rozród i rozwój płodu, badań farmakologicznych dotyczących bezpieczeństwa ani tolerancji miejscowej. Brak tych danych jest konsekwencją długotrwałego stosowania digoksyny w praktyce klinicznej, zanim wprowadzono współczesne rygorystyczne wymogi badań przedklinicznych dla nowych substancji czynnych.
badanie farmakologiczne, badanie in vitro, badanie przedkliniczne, charakterystyka produktu leczniczego, digoksyna, Digoxin Teva, działanie genotoksyczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, pharmacovigilance, profil bezpieczeństwa, rozwój płodu, substancja czynna, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, tolerancja miejscowa, wpływ na rozród - Leksykon substancji czynnych
Deksamfetamina – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Dane przedkliniczne dotyczące lisdeksamfetaminy dimezylanu, proleku deksamfetaminy, wskazują na stosunkowo korzystny profil bezpieczeństwa. Badania na zwierzętach wykazały, że substancja ta wywołuje subiektywne efekty pobudzające ośrodkowy układ nerwowy z opóźnionym początkiem i przemijającym charakterem, a jej potencjał uzależniający jest niższy niż metylofenidatu czy kokainy. W badaniach toksyczności po wielokrotnym podawaniu obserwowano typowe dla psychostymulantów objawy, takie jak zwiększona aktywność, zmniejszenie masy ciała, apetytu oraz spowolnienie wzrostu. Testy genotoksyczności (Amesa, komórek chłoniaka myszy, mikrojądrowy) nie wykazały działania mutagennego ani genotoksycznego. Brak jest danych dotyczących rakotwórczości lisdeksamfetaminy, jednak badania na mieszaninie enancjomerów amfetaminy (D i L, 1:1) w dawkach do 30 mg/kg mc./dobę u myszy i 5 mg/kg mc./dobę u szczurów nie potwierdziły działania kancerogennego. W badaniach reprodukcyjnych na szczurach i królikach stosowano dawki do 40 mg/kg mc./dobę i 120 mg/kg mc./dobę odpowiednio, bez negatywnego wpływu na rozwój zarodków i płodów.
badanie rakotwórczości, badanie toksyczności, deksamfetamina, działanie farmakologiczne, działanie genotoksyczne, działanie rakotwórcze, funkcje seksualne, genotoksyczność, lisdeksamfetaminy dimezylan, mieszanina enancjomerów, neurotoksyczność, ośrodkowy układ nerwowy, podatność na nadużywanie, potencjał genotoksyczny, potencjał uzależniający, rakotwórczość, środek psychostymulujący, substancja psychostymulująca, szpik kostny, test Amesa, test komórek chłoniaka myszy, test mikrojądrowy, toksyczność ostra, toksyczność po wielokrotnym podawaniu, toksyczność przewlekła, trudności w połykaniu, włókna nerwowe, wpływ na rozród, zaburzenia pamięci, zaburzenia rozrodu, zaburzenia uczenia, zmiany neurochemiczne - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Actikerall (5 mg + 100 mg)/g
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa leku Actikerall, zawierającego fluorouracyl (FU) oraz kwas salicylowy, wskazują na akceptowalny profil bezpieczeństwa przy miejscowym stosowaniu na skórę. Fluorouracyl wykazuje działanie przeciwmetaboliczne, a jego ogólnoustrojowa biodostępność jest zależna od dawki; letalne efekty obserwowano jedynie przy dawkach do 10 000 razy wyższych niż stosowane u ludzi. Badania in vitro wykazały potencjalne działanie mutagenne FU, a podanie dootrzewnowe u myszy wskazało na ryzyko kancerogenne przy ekspozycji ogólnoustrojowej. Wyniki badań na gryzoniach nie potwierdziły jednoznacznie teratogenności, choć duże dawki FU podawane systemowo mogły wywoływać efekty teratogenne lub embriotoksyczne. Wchłanianie ogólnoustrojowe fluorouracylu po aplikacji miejscowej jest bardzo ograniczone, co minimalizuje ryzyko działań niepożądanych u ludzi.
aplikacja miejscowa, biodostępność fluorouracylu, działanie genotoksyczne, działanie mutagenne, działanie niepożądane, działanie rakotwórcze, działanie teratogenne, embriotoksyczność, fluorouracyl, kwas salicylowy, niepłodność męska, odczyn skórny, ryzyko kancerogenne, toksyczność fluorouracylu, wchłanianie ogólnoustrojowe