Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania kwetiapiny

Przedkliniczne dane dotyczące bezpieczeństwa stosowania kwetiapiny, substancji czynnej produktu Ketilept Retard, obejmują szereg badań toksykologicznych, genotoksycznych oraz badań wpływu na reprodukcję, które pozwalają na kompleksową ocenę profilu bezpieczeństwa tego leku przed wprowadzeniem do praktyki klinicznej.¹

Badania genotoksyczności

W kompleksowych badaniach potencjalnego działania genotoksycznego kwetiapiny, przeprowadzonych zarówno w warunkach in vitro jak i in vivo, nie wykazano żadnego działania genotoksycznego tej substancji. Wyniki te stanowią istotną informację dotyczącą bezpieczeństwa długoterminowego stosowania leku.²

Badania toksykologiczne na różnych gatunkach zwierząt

W badaniach przedklinicznych prowadzonych na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych obserwowano pewne zaburzenia przy poziomach ekspozycji mających znaczenie kliniczne. Należy podkreślić, że obserwacje te nie znalazły dotychczas potwierdzenia w długoterminowych badaniach klinicznych.³

Zaobserwowane zmiany w badaniach na poszczególnych gatunkach zwierząt obejmowały:

• Szczury – złogi barwnikowe w tarczycy⁴
• Małpy Cynomolgus – szereg zmian obejmujących:
  • Hipertrofię komórek pęcherzykowych gruczołu tarczowego
  • Zmniejszenie stężenia hormonu T3
  • Zmniejszenie stężenia hemoglobiny
  • Zmniejszenie liczby krwinek białych i czerwonych⁵
• Psy – zmętnienie rogówki oraz zaćmę (zmętnienie soczewki)⁶

Badania wpływu na rozród i rozwój

W badaniach toksycznego wpływu kwetiapiny na rozwój zarodka i płodu u królików zaobserwowano zwiększoną częstość występowania wygięcia nadgarstka i/lub kości stępu u płodów. Efekty te występowały przy dawkach powodujących widoczne działania toksyczne u samic, takie jak zmniejszony przyrost masy ciała.⁷

Poziomy ekspozycji, przy których obserwowano te efekty u samic królików, były podobne lub nieznacznie wyższe od poziomów występujących u ludzi po zastosowaniu maksymalnej dawki terapeutycznej. Znaczenie tych obserwacji w odniesieniu do człowieka nie zostało dotychczas jednoznacznie określone.⁸

Badania płodności

W badaniach płodności przeprowadzonych na szczurach zaobserwowano następujące efekty:⁹

• Nieznaczne zmniejszenie płodności samców
• Występowanie ciąż rzekomych
• Wydłużone okresy międzyrujowe
• Wydłużenie czasu przed kojarzeniem się
• Zmniejszony odsetek ciąż

Istotne jest, że powyższe objawy związane są ze zwiększonymi stężeniami prolaktyny i nie mają bezpośredniego przełożenia na ludzi ze względu na międzygatunkowe różnice w hormonalnej regulacji rozrodu.¹⁰

Znaczenie danych przedklinicznych w praktyce klinicznej

Profil bezpieczeństwa kwetiapiny w badaniach przedklinicznych charakteryzuje się brakiem potencjału genotoksycznego. Obserwowane w badaniach na zwierzętach zmiany w tarczycy, parametrach hematologicznych oraz wpływ na rozwój płodu i płodność występowały przy ekspozycjach zbliżonych do terapeutycznych u ludzi. Większość tych efektów wiązała się ze specyficznym dla danego gatunku wpływem na układ endokrynny (głównie zwiększone stężenie prolaktyny) i nie ma bezpośredniego przełożenia na populację ludzką.¹¹

Kompleksowa ocena danych przedklinicznych stanowi istotny element oceny bezpieczeństwa produktu leczniczego Ketilept Retard przed jego zastosowaniem w praktyce klinicznej.¹²