fenylopropanoloamina

Fenylopropanoloamina (PPA) to organiczny związek chemiczny stosowany niegdyś powszechnie jako składnik leków na przeziębienie i preparatów odchudzających. Jej działanie opiera się na stymulacji receptorów adrenergicznych, co powoduje skurcz naczyń krwionośnych i zmniejszenie przekrwienia błon śluzowych.

W praktyce klinicznej fenylopropanoloamina wykazywała działanie sympatykomimetyczne, powodując obkurczenie naczyń błony śluzowej nosa i zatok, co zmniejszało objawy nieżytu nosa. Dodatkowo, poprzez wpływ na ośrodek głodu w podwzgórzu, wykazywała działanie zmniejszające apetyt.

Ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia krwotoku śródmózgowego, szczególnie u kobiet, fenylopropanoloamina została wycofana z obrotu w wielu krajach, w tym w Stanach Zjednoczonych (2000 r.) i w Polsce. Badania wykazały, że stosowanie PPA zwiększa ryzyko udaru krwotocznego, zwłaszcza przy stosowaniu dawek wyższych niż zalecane lub u osób z nadciśnieniem tętniczym.

Powiązane wpisy

Leksykon leków
Interakcje leku – Guajazyl 125 mg/5 ml

Gwajafenezyna, substancja czynna leku Guajazyl, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, szczególnie z fenylopropanoloaminą, co wymaga ostrożności u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, chorobami serca, cukrzycą, chorobami naczyń obwodowych, przerostem gruczołu krokowego oraz jaskrą. Łączne stosowanie tych substancji może nasilać objawy chorób podstawowych, dlatego konieczne jest monitorowanie stanu klinicznego. Ponadto, metabolity gwajafenezyny mogą interferować z wynikami oznaczeń laboratoryjnych stężenia kwasu 5-hydroksyindolooctowego (5-HIAA) oraz kwasu wanilinomigdałowego (VMA), co wymaga poinformowania laboratorium o stosowaniu leku w celu prawidłowej interpretacji wyników. Guajazyl zawiera również etanol jako substancję pomocniczą, co zwiększa ryzyko interakcji z alkoholem, prowadząc do nasilenia depresyjnego działania na ośrodkowy układ nerwowy, osłabienia działania wykrztuśnego oraz zwiększenia działań niepożądanych ze strony przewodu pokarmowego.
błona śluzowa żołądka, choroba naczyń obwodowych, choroba serca, cukrzyca, czerwień koszenilowa, działanie wykrztuśne, enzym wątrobowy, etanol, fenylopropanoloamina, glikemia, gwajafenezyna, jaskra, kwas 5-hydroksyindolooctowy, kwas wanilinomigdałowy, nadciśnienie tętnicze, ośrodkowy układ nerwowy, parahydroksybenzoesan, przerost gruczołu krokowego, przewód pokarmowy, reakcja alergiczna
Leksykon substancji czynnych
Gwajafenezyna – Interakcje

Gwajafenezyna, jako lek wykrztuśny, wykazuje istotne interakcje farmakologiczne, które mogą wpływać na skuteczność terapii oraz bezpieczeństwo pacjenta. Nasilenie działania środków usypiających i zwiotczających mięśnie wymaga monitorowania i ewentualnej korekty dawek, zwłaszcza w kontekście procedur anestezjologicznych. Produkty osłaniające błonę śluzową żołądka mogą obniżać wchłanianie gwajafenezyny, co sugeruje konieczność zachowania odpowiednich odstępów czasowych między podawaniem leków. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, chorobami serca, cukrzycą, chorobami naczyń obwodowych, przerostem gruczołu krokowego oraz jaskrą, zwłaszcza przy jednoczesnym stosowaniu fenylopropanoloaminy. Interakcje z trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi i inhibitorami MAO w preparatach zawierających fenylefrynę mogą prowadzić do poważnych działań niepożądanych układu sercowo-naczyniowego, w tym ryzyka przełomu nadciśnieniowego.
choroba naczyń obwodowych, choroba serca, choroba wątroby, ciśnienie tętnicze, cukrzyca, działanie wykrztuśne, enzym mikrosomalny wątroby, fenylofryna, fenylopropanoloamina, gwajafenezyna, hepatotoksyczność, inhibitor MAO, jaskra, kwas 5-hydroksyindolooctowy, kwas wanilinomigdałowy, lek przeciwdepresyjny trójpierścieniowy, lek przeciwnadciśnieniowy, leki osłaniające błonę śluzową, martwica komórek wątrobowych, metabolit paracetamolu, nadciśnienie tętnicze, niewydolność wątroby, paracetamol, preparat złożony, procedura anestezjologiczna, przełom nadciśnieniowy, przerost gruczołu krokowego, środki zwiotczające mięśnie, układ sercowo-naczyniowy
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Moklar

Moklobemid, jako odwracalny inhibitor MAO-A (RIMA), stosowany w dawce 150 mg (Moklar tabletki powlekane), wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne interakcje farmakologiczne i specyficzne przeciwwskazania. Terapia nie wymaga rygorystycznej diety, jednak zaleca się unikanie pokarmów bogatych w tyraminę, takich jak dojrzałe sery, wyciągi z drożdży oraz produkty fermentacji nasion soi, aby zapobiec nadciśnieniu tętniczemu, które może wystąpić nawet u pacjentów bez wcześniejszych zaburzeń. Należy bezwzględnie unikać leków sympatykomimetycznych (efedryna, pseudoefedryna, fenylopropanoloamina), które mogą nasilać działania niepożądane i prowadzić do kryzysów nadciśnieniowych. W przypadku pacjentów z pobudzeniem psychoruchowym rozważa się odstąpienie od moklobemidu lub krótkotrwałe (2-3 tygodnie) stosowanie benzodiazepin.
benzodiazepiny, buprenorfina, dekstrometorfan, depresja z pobudzeniem, efedryna, epizod depresyjny, epizod maniakalny, fenylopropanoloamina, hiperrefleksja, hiponatremia, hormon antydiuretyczny, leki sympatykomimetyczne, mioklonie, moklobemid, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na tyraminę, napad drgawkowy, odwracalny inhibitor monoaminooksydazy typu A, padaczka, pobudzenie psychoruchowe, próg drgawkowy, pseudoefedryna, reakcja hipertensyjna, schizofrenia, selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, sztywność mięśniowa, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, tyreotoksykoza, układ serotoninergiczny, zaburzenie afektywne dwubiegunowe, zaburzenie schizoafektywne, zespół serotoninowy, ziele dziurawca
Leksykon leków
Interakcje leku – Migromin 250 mg + 250 mg + 65 mg

Produkt leczniczy Migromin, zawierający kwas acetylosalicylowy, paracetamol i kofeinę, nie powinien być stosowany jednocześnie z innymi niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi (NLPZ) oraz inhibitorami COX-2 ze względu na wysokie ryzyko działań niepożądanych, w tym owrzodzeń i krwawień z przewodu pokarmowego. Kwas acetylosalicylowy wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, m.in. z kortykosteroidami, doustnymi antykoagulantami, lekami trombolitycznymi, heparyną, SSRI, metotreksatem, lekami przeciwnadciśnieniowymi oraz lekami hipoglikemizującymi, co wymaga ścisłego monitorowania parametrów takich jak czas protrombinowy, morfologia krwi, czynność nerek i ciśnienie tętnicze. Paracetamol wchodzi w interakcje z substancjami hepatotoksycznymi (alkohol, ryfampicyna, fenobarbital, fenytoina), chloramfenikolem, zydowudyną oraz probenecydem, co może zwiększać ryzyko hepatotoksyczności i wymaga kontroli czynności wątroby i morfologii krwi. Kofeina może osłabiać działanie leków nasennych, wpływać na stężenie litu i klozapiny oraz nasilać tachykardię w połączeniu z sympatykomimetykami i lewotyroksyną.
adenozyna, alkoholowy zespół abstynencyjny, alteplaza, antagonista aldosteronu, antagonista kanału wapniowego, antagonista receptora angiotensyny, arytmia, barbituran, benzodiazepina, chinolon, chloramfenikol, cholestyramina, cymetydyna, cyprofloksacyna, dipirydamol, disulfiram, diuretyk pętlowy, doustny środek przeciwzakrzepowy, działanie przeciwdrgawkowe, efedryna, enoksacyna, fenobarbital, fenylopropanoloamina, fenytoina, flukloksacylina, fluwoksamina, furosemid, heparyna, inhibitor agregacji płytek, inhibitor cyklooksygenazy-2, inhibitor konwertazy angiotensyny, izoniazyd, kanrenon, karbamazepina, klozapina, kofeina, kortykosteroid, kwas acetylosalicylowy, kwas pipemidowy, kwasica metaboliczna, lek przeciwhistaminowy, lek trombolityczny, lek urykozuryczny, lewotyroksyna, metoklopramid, metotreksat, neutropenia, niesteroidowy lek przeciwzapalny, niewydolność nerek, nikotyna, owrzodzenie przewodu pokarmowego, padaczka, paracetamol, pochodna kumaryny, probenecyd, propantelina, ryfampicyna, selektywny inhibitor wychwytu serotoniny, spironolakton, sulfinpirazon, sulfonylomocznik, sympatykomimetyk, tachykardia, teofilina, terbinafina, udar mózgu, uszkodzenie wątroby, walproinian, zydowudyna
Leksykon leków
Interakcje leku – Gripex Control Duo 500 mg + 65 mg

Preparat Gripex Control Duo zawiera paracetamol (500 mg) oraz kofeinę (65 mg), które wykazują liczne interakcje farmakologiczne o istotnym znaczeniu klinicznym. Paracetamol może nasilać działanie hipoglikemizujące doustnych leków przeciwcukrzycowych (umiarkowany poziom istotności) oraz zwiększać ryzyko krwawień przy jednoczesnym, regularnym stosowaniu z lekami przeciwzakrzepowymi (np. warfaryna, kumaryny) – interakcja o wysokim ryzyku. Ponadto, współstosowanie z induktorami enzymów wątrobowych (ryfampicyna, leki przeciwpadaczkowe, barbiturany) zwiększa ryzyko hepatotoksyczności (wysoki poziom istotności). Metoklopramid przyspiesza wchłanianie paracetamolu, natomiast cholinolityki i cholestyramina opóźniają lub zmniejszają jego wchłanianie. Probenecyd wydłuża okres półtrwania paracetamolu, co może prowadzić do kumulacji i wzrostu działań niepożądanych. Współstosowanie z NLPZ zwiększa ryzyko nefrotoksyczności, a salicylamid wydłuża eliminację paracetamolu, co może nasilać hepatotoksyczność. Szczególną uwagę wymaga interakcja z flukloksacyliną, która może indukować kwasicę metaboliczną z dużą luką anionową (wysoki poziom istotności).
barbituran, benzodiazepina, chinolon, cholestyramina, cholinolityk, choroba alkoholowa, cymetydyna, disulfiram, doustny środek antykoncepcyjny, działanie hipoglikemizujące, działanie nasenne, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwdrgawkowe, efekt synergistyczny, fenylopropanoloamina, fenytoina, flukloksacylina, hepatotoksyczność, induktor enzymu wątrobowego, intoksykacja alkoholowa, klirens nerkowy, klozapina, kofeina, kumaryna, kwasica metaboliczna, lek przeciwcukrzycowy, lek przeciwhistaminowy, lek przeciwpadaczkowy, lek przeciwzakrzepowy, lek sympatykomimetyczny, lewotyroksyna, luka anionowa, mechanizm farmakodynamiczny, mechanizm farmakokinetyczny, metoklopramid, niesteroidowy lek przeciwzapalny, nikotyna, okres półtrwania, paracetamol, probenecyd, ryfampicyna, salicylamid, stężenie litu, tachykardia, teofilina, uszkodzenie wątroby, warfaryna, werapamil, zaburzenie czynności nerek, zespół odstawienia alkoholu
Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Aurorix

Moklobemid (Aurorix 150 mg) wymaga szczególnej ostrożności podczas terapii, mimo braku konieczności rygorystycznych modyfikacji diety. Należy jednak zalecić pacjentom unikanie pokarmów bogatych w tyraminę, takich jak dojrzałe sery, wyciągi z drożdży oraz fermentowane nasiona soi, ze względu na ryzyko indywidualnej nadwrażliwości. Istnieją rzadkie, ale udokumentowane przypadki podwyższenia ciśnienia tętniczego, które mogą wystąpić zarówno u pacjentów bez wcześniejszych zaburzeń, jak i u osób z nadciśnieniem, co wymaga regularnego monitorowania wartości ciśnienia tętniczego podczas leczenia.
Aurorix, benzodiazepiny, depresja z pobudzeniem, efedryna, fenylopropanoloamina, leki sympatykomimetyczne, moklobemid, nadciśnienie tętnicze, nadwrażliwość na tyraminę, pobudzenie psychoruchowe, podwyższenie ciśnienia tętniczego, pseudoefedryna, terapia skojarzona, tolerancja i uzależnienie, tyramina

fenylopropanoloamina

Powiązane wpisy

Interakcje leku – Guajazyl 125 mg/5 ml

Gwajafenezyna – Interakcje

Specjalne ostrzeżenia – Moklar

Interakcje leku – Migromin 250 mg + 250 mg + 65 mg

Interakcje leku – Gripex Control Duo 500 mg + 65 mg

Specjalne ostrzeżenia – Aurorix