działanie wykrztuśne
Działanie wykrztuśne (ekspektoracyjne) to mechanizm mający na celu usunięcie wydzieliny z dróg oddechowych poprzez jej odkrztuszanie. Jest to kluczowy proces w fizjologicznej obronie dróg oddechowych oraz ważny element terapii wielu schorzeń układu oddechowego.
Leki o działaniu wykrztuśnym można podzielić na sekretolityki (rozrzedzające wydzielinę oskrzelową) oraz sekretomotoryki (zwiększające ruchomość rzęsek nabłonka oskrzelowego). Do najczęściej stosowanych substancji należą: ambroksol, bromheksyna, acetylocysteina, erdosteina oraz wyciągi roślinne (np. z bluszczu, tymianku, pierwiosnka).
W praktyce klinicznej działanie wykrztuśne wykorzystuje się w leczeniu ostrych i przewlekłych schorzeń dróg oddechowych, takich jak zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, rozstrzenie oskrzeli, mukowiscydoza czy przewlekła obturacyjna choroba płuc. Leki wykrztuśne pomagają usunąć nadmiar śluzu, ułatwiają oczyszczanie dróg oddechowych oraz mogą zwiększać skuteczność antybiotykoterapii.
Należy pamiętać, że łączenie leków wykrztuśnych z przeciwkaszlowymi jest zazwyczaj nieuzasadnione, ponieważ hamowanie odruchu kaszlowego może utrudniać efektywne odkrztuszanie wydzieliny upłynnionej przez leki wykrztuśne. W przypadku uporczywego, nieproduktywnego kaszlu, właściwsze może być zastosowanie leków przeciwkaszlowych, a nie wykrztuśnych.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Interakcje leku – Strepsils Natur kaszel mokry 8,25 mg/ml
Syrop Strepsils Natur kaszel mokry (8,25 mg/ml) zawiera wyciąg z liścia bluszczu (Hedera helix L.) i nie posiada udokumentowanych badań dotyczących interakcji z innymi lekami. Ze względu na obecność saponin triterpenowych, które odpowiadają za działanie wykrztuśne i mukolityczne, zaleca się ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym oraz z lekami metabolizowanymi przez cytochrom P450, mimo braku danych klinicznych potwierdzających interakcje. Syrop zawiera również sorbitol ciekły do 469 mg/ml, co wymaga uwagi u pacjentów z nietolerancją fruktozy. Nie zaleca się łączenia syropu z lekami przeciwkaszlowymi (np. kodeina, dekstrometorfan) ze względu na antagonizm działania oraz z alkoholem, który może nasilać działanie sedatywne i osłabiać efekt wykrztuśny.
cytochrom P450, działanie niepożądane, działanie sedatywne, działanie wykrztuśne, interakcje lekowe, kaszel mokry, lek przeciwhistaminowy I generacji, lek przeciwkaszlowy, lek uspokajający, nietolerancja fruktozy, odruch kaszlowy, ośrodkowy układ nerwowy, saponiny triterpenowe, sorbitol, wąski indeks terapeutyczny, wyciąg z liścia bluszczu, wydzielina oskrzelowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Prospan 26 mg
Prospan w postaci pastylek miękkich jest produktem leczniczym roślinnym zawierającym 26 mg suchego wyciągu z liści bluszczu (Hedera helix L.) w stosunku ekstrakcji 5-7,5:1, z użyciem 30% etanolu jako rozpuszczalnika. Lek wskazany jest jako środek wykrztuśny w terapii kaszlu produktywnego, ułatwiając oczyszczanie dróg oddechowych z wydzieliny. Pastylki miękkie, o brązowym kolorze i sześciokątnym kształcie, zawierają również substancje pomocnicze: 0,53 g maltitolu oraz 0,53 g sorbitolu (E420), co wymaga ostrożności u pacjentów z nietolerancją cukrów.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg z bluszczu – Wskazania do stosowania
Wyciąg z liścia bluszczu (Hedera helix L., folium) jest substancją czynną o udokumentowanym działaniu wykrztuśnym, stosowaną w terapii produktywnego (mokrego) kaszlu. Preparaty zawierające ten wyciąg dostępne są w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak tabletki (np. Hederasal MAX 52,5 mg/tabletka, Hederoin 15 mg/tabletka), syropy (Helituspan 7 mg/ml, Herdripsan 7 mg/ml, Strepsils Natur kaszel mokry 8,25 mg/ml) oraz pastylki twarde (Herbion na kaszel mokry 35 mg/pastylka). Wyciąg pozyskiwany jest z liści bluszczu przy użyciu 30% etanolu, w stosunku ekstraktu do surowca (DER) najczęściej 4-8:1 lub 5-7,5:1. Preparaty te są wskazane do stosowania u pacjentów z produktywnym kaszlem, towarzyszącym ostrym i przewlekłym infekcjom dróg oddechowych, w tym zapaleniu oskrzeli, zapaleniu tchawicy oraz przewlekłemu zapaleniu oskrzeli i POChP.
choroba obturacyjna płuc, Drug Extract Ratio, dysfagia, działanie wykrztuśne, Hedera helix, Hederasal MAX, Hederoin, Herbion, Herdripsan, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel mokry, kaszel suchy, odkrztuszanie wydzieliny, pastylka twarda, produkt leczniczy roślinny, produktywny kaszel, przewlekłe zapalenie oskrzeli, środek wykrztuśny, Strepsils Natur, wyciąg z liścia bluszczu, zapalenie oskrzeli, zapalenie tchawicy - Leksykon substancji czynnych
Chlorek amonu – Właściwości farmakodynamiczne
Chlorek amonu (Ammonii chloridum) jest składnikiem aktywnym syropu Apipulmol w stężeniu 90 mg/100 g, co odpowiada dawce 12 mg w 10 ml preparatu. W farmakodynamice preparatu chlorek amonu pełni funkcję sekretolityczną, działając na błonę śluzową dróg oddechowych i zwiększając wydzielanie mniej lepkiego śluzu, ułatwiając jego odkrztuszanie. Substancja ta współdziała z sulfogwajakolem, który po rozpadzie do gwajakolu wykazuje działanie wykrztuśne poprzez redukcję lepkości wydzieliny oskrzelowej oraz słabe właściwości odkażające. Sulfogwajakol, będący solą potasową kwasu sulfonowego, łagodzi drażniące działanie gwajakolu na błony śluzowe przewodu pokarmowego, co korzystnie wpływa na profil bezpieczeństwa preparatu.
biodostępność, błona śluzowa dróg oddechowych, błona śluzowa przewodu pokarmowego, chlorek amonu, działanie niepożądane, działanie sekretolityczne, działanie wykrztuśne, interakcja farmakodynamiczna, klasyfikacja ATC, kwas sulfonowy, metylu parahydroksybenzoesan, profil bezpieczeństwa, profil farmakodynamiczny, substancja pomocnicza, sulfogwajakol, właściwości odkażające, wydzielina oskrzelowa - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Herbion na kaszel mokry 7 mg/ml
Herbion na kaszel mokry w formie syropu o stężeniu 7 mg/ml zawiera suchy wyciąg z liścia bluszczu (Hedera helix L., folium) jako substancję czynną, pozyskiwany w proporcji 5-7,5:1 przy użyciu 30% etanolu. Preparat wykazuje działanie wykrztuśne, ułatwiające usuwanie nadmiernej ilości śluzu z dróg oddechowych, co czyni go wskazanym w leczeniu kaszlu produktywnego, stanów zapalnych oskrzeli z obecnością wydzieliny oraz infekcji górnych dróg oddechowych z towarzyszącym mokrym kaszlem. Syrop ma charakterystyczne żółto-brązowe zabarwienie i może zawierać niewielki osad, który nie wpływa na skuteczność terapeutyczną.
- Leksykon leków
Skład i postać leku – Coldrex MaxGrip C –
Coldrex MaxGrip C to lek w formie tabletek doustnych, zawierający pięć substancji czynnych o działaniu wielokierunkowym: 500 mg paracetamolu (działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe), 25 mg kofeiny (wzmacnia działanie przeciwbólowe i działa pobudzająco), 5 mg chlorowodorku fenylefryny (obkurcza naczynia krwionośne, zmniejszając obrzęk błony śluzowej nosa), 20 mg wodzianu terpinu (działanie wykrztuśne) oraz 30 mg kwasu askorbinowego (suplementacja witaminy C). Tabletki zawierają również substancje pomocnicze, takie jak skrobia kukurydziana i rozpuszczalna, talk, kwas stearynowy, powidon, potasu sorbinian, sodu laurylosiarczan oraz barwnik Eurocol Sunset Yellow (E110 i chlorek sodu). Produkt jest dostępny w opakowaniach zawierających 12 lub 24 tabletki, z okresem ważności 4 lata i zalecanym przechowywaniem poniżej 25°C.
blister Al/PVC, chlorowodorek fenylefryny, działanie przeciwbólowe, działanie wykrztuśne, Eurocol Sunset Yellow, kofeina, kwas askorbowy, kwas stearynowy, laurylosiarczan sodu, niezgodność farmaceutyczna, obkurczanie naczyń krwionośnych, paracetamol, powidon, skrobia kukurydziana, skrobia rozpuszczalna, sorbinian potasu, substancja powierzchniowo czynna, substancja przeciwzbrylająca, witamina C, wodzian terpinu - Leksykon leków
Właściwości farmakokinetyczne – Apipulmol (0,09 g + 2 g)/100 g
Apipulmol w postaci syropu zawiera 2 g sulfogwajakolu oraz 90 mg amonu chlorku na 100 g preparatu. Po podaniu doustnym następuje szybka absorpcja składników aktywnych w jelitach, gdzie sulfogwajakol ulega powolnej hydrolizie do wolnego gwajakolu. Ten metabolit jest następnie transportowany do krwiobiegu i dociera do układu oddechowego, co jest kluczowe dla działania terapeutycznego leku. Proces biotransformacji sulfogwajakolu do gwajakolu umożliwia uzyskanie efektu wykrztuśnego, istotnego w leczeniu schorzeń układu oddechowego z utrudnionym odkrztuszaniem.
- Leksykon substancji czynnych
Wyciąg suchy z liści bluszczu – Dawkowanie i sposób podawania
Wyciąg suchy z liści bluszczu (Hedera helix L, folium) jest stosowany jako składnik wykrztuśny w preparacie Hederasal, dostępnym w formie syropu o stężeniu 26,6 mg/5 ml. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od wieku pacjenta: dzieci 2-5 lat otrzymują 2,5 ml 2-3 razy na dobę (13,3-19,95 mg/dobę), dzieci 6-11 lat 5 ml 2 razy na dobę (26,6 mg/dobę), a dorośli i młodzież powyżej 12 lat 5 ml 3-4 razy na dobę (39,9-53,2 mg/dobę). Preparat jest przeciwwskazany u dzieci poniżej 2. roku życia z powodu braku danych dotyczących bezpieczeństwa. Syrop nie zawiera sacharozy, co umożliwia stosowanie u pacjentów z cukrzycą, jednak zawiera 3,36 g D-sorbitolu na 5 ml (1 łyżeczka), co odpowiada 0,28 jednostkom chlebowym (BE), co należy uwzględnić w terapii cukrzycowej.
- Leksykon substancji czynnych
Olejek eukaliptusowy – Właściwości farmakodynamiczne
Olejek eukaliptusowy, którego głównym składnikiem jest 1,8-cyneol (≥70%), wykazuje wielokierunkowe działanie farmakodynamiczne potwierdzone badaniami in vitro, na zwierzętach oraz klinicznymi. Po podaniu doustnym wykazuje efekt sekretomotoryczny (zwiększenie wydzielania śluzu), sekretolityczny (rozrzedzenie wydzieliny oskrzelowej) oraz wykrztuśny, co ułatwia oczyszczanie dróg oddechowych poprzez zwiększenie ruchu rzęsek nabłonka. W badaniach klinicznych odnotowano poprawę parametrów czynnościowych płuc, takich jak pojemność życiowa (VC), natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa (FEV1), stosunek FEV1/VC, pojemność wdechowa (IVC), szczytowy przepływ wydechowy (PEF), maksymalny przepływ wydechowy (MEF), natężona pojemność życiowa (FVC), objętość zalegająca (RV), opór dróg oddechowych (RAW), swoisty opór dróg oddechowych (SRAW) oraz wewnątrztorakalna objętość gazu (ITGV). Działania przeciwzapalne i przeciwbakteryjne olejku zostały potwierdzone w modelach in vitro i zwierzęcych, a jego stosowanie w przewlekłym kaszlu i zapaleniu oskrzeli wiązało się z poprawą oczyszczania śluzowo-rzęskowego oraz zmniejszeniem gęstości plwociny i objawów klinicznych.
8-cyneol, badanie rynomanometryczne, badanie spirometryczne, drogi oddechowe, działanie antyobturacyjne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie przeciwzapalne, działanie sekretolityczne, działanie sekretomotoryczne, działanie wykrztuśne, efekt rozgrzewający, efekt sekretomotoryczny, nabłonek rzęskowy, natężona objętość wydechowa pierwszosekundowa, natężona pojemność życiowa, objętość zalegająca, oczyszczanie śluzowo-rzęskowe, olejek eukaliptusowy, olejek terpentynowy, opór dróg oddechowych, opór oskrzelowy, pojemność życiowa, surfaktant, szczytowy przepływ wydechowy, zapalenie błony śluzowej nosa, zapalenie oskrzeli - Leksykon substancji czynnych
Olejek eteryczny z korzenia arcydzięgla – Wskazania do stosowania
Olejek eteryczny z korzenia arcydzięgla (Angelica archangelica L.) stanowi 13,96% mieszanki surowców roślinnych w preparacie Melisana Klosterfrau, który zawiera 62 mg olejków lotnych rozpuszczonych w 66,8% (V/V) etanolu. Preparat wykazuje szerokie spektrum działania terapeutycznego, szczególnie w zaburzeniach psychosomatycznych manifestujących się dolegliwościami ze strony przewodu pokarmowego, takimi jak wzdęcia i bóle brzucha o podłożu nerwowym, bez obecności organicznych zmian. Ponadto olejek wykazuje działanie łagodzące objawy meteoropatii oraz wspomaga terapię objawową infekcji górnych dróg oddechowych (przeziębienie, grypa). Preparat może być stosowany zarówno doustnie, jak i miejscowo, co umożliwia jego wykorzystanie w leczeniu neuralgicznych bólów o niewielkim nasileniu oraz powysiłkowych bólów mięśniowych.
Angelica archangelica, ból mięśniowy powysiłkowy, ból neuralgiczny, dolegliwości bólowe mięśni, dolegliwości przewodu pokarmowego, dolegliwości trawienne, działanie przeciwskurczowe, działanie przeciwwymiotne, działanie przeciwzapalne, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, działanie wiatropędne, działanie wykrztuśne, działanie żołądkowe, infekcja górnych dróg oddechowych, kłącze imbiru, kłącze omanu, korzeń goryczki, meteoropatia, nerwobóle, olejek eteryczny z korzenia arcydzięgla, olejek eteryczny z melisy, podłoże nerwowe, przeziębienie i grypa, wzdęcia i bóle brzucha, zaburzenia czynności żołądka, zaburzenia czynności żołądka i jelit, zaburzenia psychosomatyczne - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Bronchosol (218 mg + 0,989 mg)/ 5 ml
Lek Bronchosol w postaci syropu zawiera wyciąg gęsty z ziela tymianku (Thymus vulgaris/Thymus zygis) i korzenia pierwiosnka (Primula veris/Primula elatior) w proporcji 7,6:1 oraz tymol, odpowiednio 43,6 mg/ml i 0,198 mg/ml syropu. Preparat wykazuje działanie wykrztuśne i mukolityczne, stymulując wydzielanie płynnego śluzu w oskrzelach, co ułatwia odkrztuszanie w stanach zapalnych dróg oddechowych. Pomimo braku dedykowanych badań klinicznych, in vitro wykazano jego aktywność przeciwdrobnoustrojową, w tym bakteriobójczą wobec patogenów takich jak Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, Staphylococcus aureus, Streptococcus anginosus, Haemophilus influenzae oraz Klebsiella pneumoniae, a także działanie grzybobójcze wobec szczepów Candida odpowiedzialnych za kandydozę jamy ustnej i górnych dróg oddechowych.
aktywność przeciwbakteryjna, angina paciorkowcowa, Candida, działanie bakteriobójcze, działanie grzybobójcze, działanie mukolityczne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie wykrztuśne, Haemophilus influenzae, infekcja dróg oddechowych, kandydoza jamy ustnej, Klebsiella pneumoniae, korzeń pierwiosnka, preparat wykrztuśny, Staphylococcus aureus, Streptococcus anginosus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, wyciąg z tymianku, wydzielanie śluzu, wydzielina oskrzelowa, zakażenie górnych dróg oddechowych, zapalenie dróg oddechowych, zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc, zapalenie ucha środkowego - Leksykon leków
Interakcje leku – Robitussin Expectorans 100 mg/5 ml
Produkt leczniczy Robitussin Expectorans, zawierający gwajafenezynę w dawce 100 mg/5 ml, nie posiada udokumentowanych interakcji z innymi lekami według oficjalnej charakterystyki produktu. Niemniej jednak, ze względu na potencjalny wpływ gwajafenezyny na wchłanianie leków doustnych oraz obecność substancji pomocniczych takich jak etanol (114 mg/5 ml), sorbitol (1047 mg/5 ml), maltitol (242 mg/5 ml), glikol propylenowy (7,9 mg/5 ml) i sód (11,1 mg/5 ml), zaleca się ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z innymi preparatami. Szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość nasilenia działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy przy jednoczesnym spożywaniu alkoholu oraz leków o podobnym działaniu, mimo braku formalnych danych potwierdzających takie interakcje.
charakterystyka produktu leczniczego, dehydrogenaza alkoholowa, dieta niskosodowa, dysfagia, działanie depresyjne na OUN, działanie wykrztuśne, efekt przeczyszczający, etanol, glikol propylenowy, gwajafenezyna, interakcja lekowa, leki działające depresyjnie, maltitol, nietolerancja fruktozy, ośrodkowy układ nerwowy, pH przewodu pokarmowego, Robitussin Expectorans, sorbitol - Leksykon leków
Skład i postać leku – Thiocodin (15 mg + 300 mg)/10 ml
Syrop Thiocodin zawiera dwie substancje czynne: kodeinę fosforan półwodny w dawce 15 mg oraz sulfogwajakol w dawce 300 mg na 10 ml preparatu. Kodeina działa przeciwkaszlowo, natomiast sulfogwajakol wykazuje działanie wykrztuśne. Preparat jest dostępny w formie syropu o smaku truskawkowym, co zwiększa akceptowalność przez pacjentów. Syrop zawiera również substancje pomocnicze, takie jak sacharoza (6 g/10 ml), glicerol (1 g/10 ml), sodu benzoesan (25,2 mg/10 ml), propylu parahydroksybenzoesan (1,89 mg/10 ml), glikol propylenowy (5,01 mg/10 ml) oraz śladową ilość etanolu (<0,0006 mg/10 ml), które pełnią funkcje konserwantów, nośników i regulatorów kwasowości.
aromat truskawkowy, działanie przeciwkaszlowe, działanie wykrztuśne, etanol, glicerol, glikol propylenowy, kodeiny fosforan półwodny, kwas cytrynowy jednowodny, niezgodność farmaceutyczna, pierścień zabezpieczający, propylu parahydroksybenzoesan, regulator kwasowości, sacharoza, sodu benzoesan, środek aromatyzujący, środek nawilżający, substancja słodząca, sulfogwajakol, syrop Thiocodin, woda oczyszczona - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Theraflu Total Grip 500 mg + 6,1 mg + 100 mg
Theraflu Total Grip to preparat w postaci twardych kapsułek zawierający trzy substancje czynne: paracetamol (500 mg), chlorowodorek fenylefryny (6,1 mg, odpowiadający 5 mg zasady fenylefryny) oraz gwajafenezynę (100 mg). Paracetamol działa przeciwbólowo i przeciwgorączkowo poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn w ośrodkowym układzie nerwowym. Fenylefryna, będąca agonistą receptorów α-adrenergicznych, wykazuje działanie obkurczające naczynia błony śluzowej nosa, co zmniejsza obrzęk i przekrwienie bez istotnego wpływu na ośrodkowy układ nerwowy w dawkach terapeutycznych. Gwajafenezyna pełni funkcję wykrztuśną, zwiększając objętość i zmniejszając lepkość wydzieliny oskrzelowej, co ułatwia jej usuwanie i przekształca suchy kaszel w mokry, rzadziej występujący, poprawiając komfort pacjenta.
chlorowodorek fenylefryny, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie sedatywne, działanie wykrztuśne, gwajafenezyna, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel mokry, kaszel suchy, obkurczenie naczyń, obrzęk błony śluzowej nosa, odkrztuszanie wydzieliny, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, przekrwienie błony śluzowej nosa, receptor adrenergiczny, receptor α-adrenergiczny, wydzielina oskrzelowa - Leksykon substancji czynnych
Pierwiosnek – Dawkowanie i sposób podawania
Pierwiosnek lekarski (Primula veris L.) oraz pierwiosnek wyniosły (Primula elatior Hill.) w postaci suchego wyciągu z korzenia stanowią substancję czynną preparatu Bronchosol Solid, stosowanego jako lek wykrztuśny. Każda tabletka zawiera 37,5 mg wyciągu, uzyskanego w stosunku surowca do ekstraktu 3,5-4,5:1, z użyciem wody jako rozpuszczalnika. Dawkowanie jest uzależnione od wieku pacjenta: u młodzieży powyżej 12 lat, dorosłych oraz osób w podeszłym wieku zaleca się 1 tabletkę 3 razy na dobę, co daje maksymalną dawkę dobową 112,5 mg wyciągu z pierwiosnka. Preparat nie jest wskazany dla dzieci poniżej 12 roku życia. Tabletki mają postać powlekaną, co ułatwia podanie doustne, a czas terapii nie powinien przekraczać 7 dni bez konsultacji lekarskiej.
dawka dobowa, działanie wykrztuśne, pierwiosnek lekarski, pierwiosnek wyniosły, planowanie terapii, podanie doustne, preparat z pierwiosnkiem, przeciwwskazanie wieku, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, skuteczność terapii, suchy wyciąg, tabletka powlekana, wyciąg z korzenia pierwiosnka, wyciąg z tymianku, wywiad medyczny, zaburzenie czynności nerek, zaburzenie czynności wątroby - Leksykon substancji czynnych
Babka lancetowata – Działania niepożądane
Babka lancetowata (Plantago lanceolata L.) jest szeroko stosowana w preparatach o działaniu przeciwzapalnym, łagodzącym podrażnienia błony śluzowej górnych dróg oddechowych oraz wykrztuśnym. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są reakcje nadwrażliwości, które mogą obejmować od łagodnych objawów skórnych po ciężkie reakcje ogólnoustrojowe, zwłaszcza u pacjentów z atopią. W preparatach złożonych, takich jak Padma 28 Formuła, zgłaszano niezbyt często (≥ 1/1000 do <1/100 przypadków) zaburzenia żołądkowo-jelitowe, w tym niestrawność, nudności, zgagę i biegunkę. Preparaty immunoterapeutyczne zawierające alergeny babki lancetowatej (np. Catalet C, Perosall C) mogą wywoływać reakcje miejscowe (świąd, rumień, obrzęk, podskórne guzki) oraz ogólnoustrojowe (wstrząs anafilaktyczny, pokrzywka, obrzęk Quincke'go, zaostrzenie astmy). Objawy te są zazwyczaj krótkotrwałe, jednak w przypadku ciężkich reakcji konieczne jest przerwanie terapii.
atopia, babka lancetowata, biegunka, ból brzucha, dysfagia, działanie przeciwzapalne, działanie wykrztuśne, gorączka, immunoterapia alergenowa, immunoterapia alergiczna, immunoterapia podjęzykowa, niestrawność, nieżyt nosa, nieżyt spojówek, obrzęk, obrzęk Quinckego, obrzęk warg, personel medyczny, pieczenie oczu, pieczenie w jamie ustnej, podanie podskórne, pokrzywka uogólniona, preparat złożony, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, reakcja ogólnoustrojowa, rumień, świąd, świszczący oddech, tkanka podskórna, ucisk w klatce piersiowej, wstrząs anafilaktyczny, wyprysk atopowy, wysypka skórna, zaburzenie skóry, zaburzenie żołądkowo-jelitowe, zaostrzenie astmy, zgaga, ziarniniak - Leksykon substancji czynnych
Lipa – Właściwości farmakodynamiczne
Kwiat lipy (Tilia spp.) jest składnikiem wielu preparatów leczniczych stosowanych głównie w łagodzeniu objawów ze strony układu oddechowego oraz w działaniu uspokajającym. W preparacie DexaPico wyciąg wodny z kwiatu lipy (DER 1:5, 25% składu) działa łagodząco na podrażnienia śluzówki dróg oddechowych wywołane kaszlem i jest stosowany w połączeniu z dekstrometorfanem (6,5 mg/5 ml), który hamuje ośrodek kaszlu poprzez niekompetencyjną inhibicję receptorów NMDA. W preparacie Melissed kwiat lipy wchodzi w skład wyciągu płynnego (proporcja 2:2:2:1,5 z zielem melisy, kwiatostanem głogu i kwiatem rumianku), wykazując działanie uspokajające, nasenne i łagodnie spazmolityczne. Natomiast w Pectobonisol nalewka z kwiatu lipy (1:5, 15% składu) współdziała z innymi ekstraktami roślinnymi, wykazując działanie wykrztuśne i sekretolityczne, ułatwiając ewakuację wydzieliny z dróg oddechowych.
bromowodorek dekstrometorfanu, dekstrometorfan, działanie nasenne, działanie przeciwkaszlowe, działanie sekretolityczne, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, działanie wykrztuśne, inhibitor receptora NMDA, korzeń lukrecji, korzeń prawoślazu, kwiat lipy, kwiat rumianku, kwiatostan głogu, liść babki lancetowatej, liść mięty, ośrodkowy układ nerwowy, podrażnienie śluzówki, sok z ziela babki lancetowatej, Tilia cordata, Tilia platyphyllos, Tilia vulgaris, wyciąg wodny, ziele melisy, ziele tymianku - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg gęsty z ziela tymianku i korzenia pierwiosnka – Właściwości farmakodynamiczne
Wyciąg gęsty (3:1) z ziela tymianku (Thymus vulgaris/Thymus zygis) i korzenia pierwiosnka (Primula veris/Primula elatior) w proporcji 7,6:1 stanowi aktywny składnik leku Bronchosol, wykazujący działanie wykrztuśne i mukolityczne poprzez stymulację wydzielania płynnego śluzu w oskrzelach oraz pobudzenie aktywności rzęsek nabłonka oddechowego. Mechanizm działania obejmuje również działanie przeciwzapalne i spazmolityczne na mięśnie gładkie oskrzeli. Tymol obecny w preparacie w stężeniu 0,198 mg/ml jest kluczowym składnikiem odpowiedzialnym za właściwości przeciwdrobnoustrojowe. Mimo braku specyficznych badań klinicznych potwierdzających farmakodynamikę, wieloletnie obserwacje kliniczne i badania in vitro wskazują na korzystny wpływ na ułatwienie odkrztuszania gęstego śluzu w przebiegu schorzeń dróg oddechowych.
aktywność grzybobójcza, aktywność przeciwdrobnoustrojowa, Candida, działanie bakteriobójcze, działanie mukolityczne, działanie przeciwzapalne, działanie spazmolityczne, działanie wykrztuśne, efekt synergistyczny, Haemophilus influenzae, infekcja bakteryjna, infekcja dolnych dróg oddechowych, infekcja grzybicza, Klebsiella pneumoniae, nadkażenie grzybicze, pozaszpitalne zapalenie płuc, saponina, schorzenie dróg oddechowych, Staphylococcus aureus, Streptococcus pneumoniae, Streptococcus pyogenes, tymol, wyciąg gęsty z ziela tymianku i korzenia pierwiosnka, wydzielanie śluzu w oskrzelach, zaostrzenie POChP, zapalenie gardła i migdałków - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Soledum forte 200 mg
Soledum forte to lek zawierający 200 mg 1,8-cyneolu (eukaliptolu) w kapsułkach dojelitowych miękkich, wykazujący działanie wykrztuśne, przeciwzapalne oraz rozszerzające oskrzela. Substancja czynna ułatwia usuwanie nadmiernej wydzieliny w przebiegu kaszlu produktywnego, wspomaga leczenie ostrego, nieropnego zapalenia zatok przynosowych poprzez zmniejszenie obrzęku błony śluzowej oraz działa przeciwzapalnie w różnych zapalnych chorobach dróg oddechowych, takich jak zapalenie oskrzeli czy tchawicy. Kapsułki dojelitowe chronią 1,8-cyneol przed degradacją w żołądku, umożliwiając jego uwolnienie w jelicie cienkim, co zwiększa skuteczność terapii i redukuje ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego.
cyneol, działanie przeciwzapalne, działanie sekretolityczne, działanie wykrztuśne, eukaliptol, jelito cienkie, kapsułka dojelitowa, kaszel mokry, kaszel produktywny, kwas żołądkowy, nieropne zapalenie zatok, nietolerancja fruktozy, obrzęk błony śluzowej, rozszerzenie oskrzeli, schorzenie układu oddechowego, sorbitol, środek wykrztuśny, trudność w odkrztuszaniu, wydzielina dróg oddechowych, zapalenie oskrzeli, zapalenie tchawicy, zapalenie zatok przynosowych, zapalna choroba dróg oddechowych, związek terpenowy - Leksykon leków
Skład i postać leku – Mucosolvan 30 mg
Mucosolvan w postaci tabletek zawiera 30 mg ambroksolu chlorowodorku jako substancji czynnej, wykazującej działanie mukolityczne i wykrztuśne. Tabletki zawierają również substancje pomocnicze, takie jak laktoza jednowodna (171 mg na tabletkę), skrobia kukurydziana, krzemionka koloidalna bezwodna oraz magnezu stearynian, które wpływają na właściwości fizykochemiczne i farmaceutyczne preparatu. Obecność laktozy jest istotna w kontekście pacjentów z nietolerancją tego cukru. Postać doustna tabletek umożliwia precyzyjne dawkowanie i wygodę stosowania.
ambroksolu chlorowodorek, działanie mukolityczne, działanie wykrztuśne, krzemionka koloidalna, laktoza jednowodna, magnezu stearynian, nietolerancja laktozy, niezgodność farmaceutyczna, podanie doustne, postać farmaceutyczna, skrobia kukurydziana, środki ostrożności, substancja czynna, substancja pomocnicza, substancja poślizgowa, substancja wiążąca - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Herbion na kaszel mokry 35 mg
Herbion na kaszel mokry w postaci pastylek twardych zawiera 35 mg suchego wyciągu z liścia bluszczu (Hedera helix L.) na pastylkę. Dawkowanie jest uzależnione od wieku pacjenta: dorośli, osoby starsze oraz młodzież powyżej 12 lat powinni przyjmować 1 pastylkę trzy razy na dobę, co daje 105 mg wyciągu dziennie. Dzieci w wieku 6-11 lat stosują 1 pastylkę dwa razy na dobę (70 mg wyciągu dziennie). Pastylki nie są zalecane dla dzieci 2-5 lat, dla których preferowany jest syrop, natomiast stosowanie u dzieci poniżej 2 lat jest przeciwwskazane ze względu na brak danych dotyczących bezpieczeństwa i skuteczności. U pacjentów z zaburzeniami czynności nerek i/lub wątroby brak jest danych o konieczności modyfikacji dawki, dlatego wymagana jest ostrożność i konsultacja specjalistyczna.
działania niepożądane przewodu pokarmowego, działanie wykrztuśne, efekt terapeutyczny, Hedera helix, kaszel mokry, odkrztuszanie, pastylka twarda, podanie na śluzówkę, podeszły wiek, rozrzedzenie wydzieliny, schorzenie, skuteczność terapeutyczna, śluzówka jamy ustnej, substancja czynna, wyciąg z liścia bluszczu, wydzielina oskrzelowa, zaburzenia czynności nerek - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Tussipect –
Tussipect to złożony preparat w formie tabletek drażowanych, zawierający efedrynę chlorowodorek (15 mg), wyciąg suchy z korzenia lukrecji (60 mg), sproszkowany korzeń lukrecji (72 mg), saponiny (12 mg) oraz benzoesan sodu (16,7 mg). Efedryna działa jako silny bronchodilatator poprzez pobudzenie receptorów adrenergicznych w mięśniach gładkich oskrzeli, co prowadzi do rozkurczu i zmniejszenia przekrwienia błony śluzowej dróg oddechowych, a także poprawia wentylację płuc. Lukrecja wykazuje działanie sekretolityczne, przeciwzapalne, bakteriostatyczne i przeciwwirusowe, co wspomaga rozrzedzenie i usuwanie wydzieliny oraz hamuje procesy zapalne i infekcyjne w drogach oddechowych. Saponiny i benzoesan sodu wzmacniają efekt wykrztuśny poprzez mechanizm odruchowy, zwiększając wydzielanie śluzu w oskrzelach.
aktywność farmakologiczna, benzoesan sodu, błona śluzowa, bronchodylatacja, drogi oddechowe, drzewo oskrzelowe, działanie bakteriostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwwirusowe, działanie przeciwzapalne, działanie sekretolityczne, działanie wykrztuśne, efedryna chlorowodorek, korzeń lukrecji, kwas glicyryzynowy, mięśnie gładkie, napięcie powierzchniowe śluzu, obturacja dróg oddechowych, odkrztuszanie, produkt leczniczy złożony, rozszerzenie oskrzeli, saponina, wentylacja płuc, wyciąg z korzenia lukrecji - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Envil kaszel 30 mg/5 ml
Ambroksol chlorowodorek, obecny w syropie Envil kaszel w dawce 30 mg/5 ml, jest lekiem mukolitycznym o podwójnym działaniu: wykrztuśnym i mukolitycznym, klasyfikowanym pod kodem ATC R05CB06. Mechanizm jego działania opiera się na stymulacji pneumocytów typu II w pęcherzykach płucnych, co prowadzi do zwiększonej produkcji surfaktantu – kompleksu fosfolipidów i białek obniżających napięcie powierzchniowe pęcherzyków płucnych. Dzięki temu surfaktant zapobiega zapadaniu się pęcherzyków podczas wydechu, co jest kluczowe dla utrzymania drożności dróg oddechowych i optymalnej wymiany gazowej. Ambroksol zmniejsza również gęstość i lepkość śluzu oraz redukuje jego przyczepność do ścian oskrzeli, ułatwiając transport i usuwanie wydzieliny.
ambroksol chlorowodorek, drogi oddechowe, działanie mukolityczne, działanie wykrztuśne, lek mukolityczny, lepkość śluzu, napięcie powierzchniowe, pęcherzyk płucny, pneumocyt typu II, schorzenie dróg oddechowych, surfaktant, syrop na kaszel, transport śluzu, wydzielina oskrzelowa, wymiana gazowa, zaleganie wydzieliny - Leksykon substancji czynnych
Gwajfenezyna – Przedawkowanie
Gwajfenezyna, stosowana w dawce 200 mg na tabletkę w preparacie Grypolek, wykazuje działanie wykrztuśne i jest łączona z paracetamolem (325 mg), pseudoefedryną (30 mg) oraz dekstrometorfanem (15 mg). Przedawkowanie tego preparatu złożonego niesie ryzyko wystąpienia objawów toksycznych wynikających z działania każdej ze składników. Szczególnie niebezpieczne jest przedawkowanie paracetamolu, które może prowadzić do hepatotoksyczności manifestującej się w fazach: wczesnej (0-24h, często bezobjawowej), pośredniej (24-72h, z bólem w prawym podżebrzu, żółtaczką) oraz późnej (4-6 dni, z encefalopatią wątrobową, śpiączką i zaburzeniami krzepnięcia). Pseudoefedryna wywołuje objawy ze strony OUN i układu sercowo-naczyniowego, takie jak zaburzenia psychiczne, tachykardia i nadciśnienie, a w ciężkich przypadkach może prowadzić do przełomu nadciśnieniowego i zawału mięśnia sercowego. Dekstrometorfan powoduje zaburzenia psychiczne, senność, tachykardię oraz objawy ze strony przewodu pokarmowego. Objawy przedawkowania samej gwajfenezyny nie zostały szczegółowo opisane.
dekstrometorfan, depresja oddychania, dializoterapia, diureza forsowana, działanie wykrztuśne, encefalopatia wątrobowa, gwajfenezyna, hepatotoksyczność, hipokalemia, krwawienie śródczaszkowe, lek przeciwkaszlowy, letarg, metionina, N-acetylocysteina, nadciśnienie, niewydolność wątroby, objawy toksyczne, obrzęk mózgu, paracetamol, powiększenie wątroby, przełom nadciśnieniowy, pseudoefedryna, sympatykomimetyk, tachykardia, węgiel aktywny, zaburzenia krzepnięcia, zapaść naczyniowa, zawał mięśnia sercowego, żółtaczka - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Mucosolvan 30 mg
Lek Mucosolvan w dawce 30 mg ambroksolu chlorowodorku w formie tabletek jest wskazany do leczenia ostrych i przewlekłych chorób układu oddechowego, charakteryzujących się zaburzeniami wydzielania i transportu śluzu, takich jak ostre zapalenie oskrzeli, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), rozstrzenie oskrzeli oraz przewlekłe zapalenie oskrzeli. Ambroksol wykazuje działanie mukolityczne i wykrztuśne, rozrzedzając gęsty śluz i ułatwiając jego usuwanie, co poprawia klirens śluzowo-rzęskowy. Tabletki są przeznaczone dla pacjentów dorosłych oraz dzieci powyżej 12 roku życia z uporczywym kaszlem, zaleganiem wydzieliny, utrudnionym odkrztuszaniem oraz dusznością wynikającą z nagromadzenia śluzu. Warto zwrócić uwagę, że jedna tabletka zawiera 171 mg laktozy, co jest istotne u pacjentów z nietolerancją tego składnika.
ambroksolu chlorowodorek, choroby płuc i oskrzeli, duszność, działanie mukolityczne, działanie wykrztuśne, kaszel uporczywy, klirens śluzowo-rzęskowy, leczenie mukolityczne, nietolerancja laktozy, POChP, przewlekłe schorzenia płuc, przewlekłe zapalenie oskrzeli, rozstrzenie oskrzeli, schorzenia układu oddechowego, zaburzenie wydzielania śluzu, zaleganie śluzu, zaleganie wydzieliny, zapalenie oskrzeli, zapalenie tchawicy - Leksykon substancji czynnych
Saponina – Wskazania do stosowania
Saponiny, obecne w preparacie Tussipect w dawkach 1,43 mg/5 ml w syropie oraz 12 mg/tabletkę w formie drażowanej, wykazują działanie wykrztuśne poprzez drażnienie błony śluzowej żołądka i obniżanie napięcia powierzchniowego śluzu oskrzelowego, co ułatwia jego transport i odkrztuszanie. W syropie saponina współdziała z wyciągiem tymiankowym (622 mg/5 ml) oraz efedryną chlorowodorkiem (4,35 mg/5 ml), natomiast w tabletkach drażowanych z efedryną chlorowodorkiem (15 mg), wyciągiem suchym z korzenia lukrecji (60 mg) i sproszkowanym korzeniem lukrecji (72 mg). Efedryna działa rozkurczająco na mięśnie gładkie oskrzeli i zmniejsza przekrwienie błony śluzowej, co wspomaga redukcję obrzęku i ilości wydzieliny, a saponina wraz z lukrecją wzmacnia efekt wykrztuśny, co jest korzystne w leczeniu chorób dróg oddechowych z zalegającą wydzieliną i trudnościami w jej odkrztuszaniu.
błona śluzowa żołądka, choroba dróg oddechowych, choroba układu oddechowego, dysfagia, działanie wykrztuśne, efedryna, efedryny chlorowodorek, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel produktywny, kaszel wydzielniczy, korzeń lukrecji sproszkowany, mięsień gładki oskrzeli, przekrwienie błony śluzowej, saponina, schorzenie dróg oddechowych, schorzenie płuc, śluz oskrzelowy, sodu benzoesan, syrop, tabletka drażowana, trudność w odkrztuszaniu, wyciąg suchy z korzenia lukrecji, wyciąg tymiankowy, zapalenie oskrzeli - Leksykon substancji czynnych
Kwiat bzu czarnego – Wskazania do stosowania
Kwiat bzu czarnego (Sambucus nigra L., flos) jest stosowany w leczeniu schorzeń górnych dróg oddechowych, zwłaszcza w łagodzeniu wczesnych objawów przeziębienia oraz stanów podgorączkowych. W monoterapii stosuje się go w formie ziół do zaparzania w dawce 1-2 g na saszetkę. W preparatach złożonych, takich jak Pyrosal (syrop z 30% wyciągu z kwiatu bzu czarnego) czy Syrop z lipy, bzu czarnego, wierzby i dziewanny (3,0 części kwiatu bzu czarnego w wyciągu płynnym), kwiat bzu czarnego działa wspomagająco w stanach zapalnych górnych dróg oddechowych, łagodząc gorączkę, kaszel i ból gardła. Preparaty te wykorzystują synergistyczne działanie składników roślinnych, takich jak kwiat lipy, kora wierzby, korzeń goryczki, kwiat pierwiosnka, ziele werbeny i kwiat dziewanny, które wzmacniają efekt napotny, przeciwgorączkowy, przeciwzapalny i sekretolityczny.
ból gardła, ból głowy, ból twarzy, działanie napotne, działanie przeciwgorączkowe, działanie przeciwzapalne, działanie sekretolityczne, działanie wykrztuśne, górne drogi oddechowe, infekcja górnych dróg oddechowych, katar, kora wierzby, korzeń goryczki, kwiat bzu czarnego, kwiat dziewanny, kwiat lipy, kwiat pierwiosnka, monoterapia, niedrożność nosa, objawy przeziębienia, przewlekłe zapalenie zatok, schorzenia dróg oddechowych, stan podgorączkowy, stan zapalny, zapalenie zatok przynosowych, zatoki przynosowe, ziele werbeny - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Ambroxol Aflofarm 15 mg/5 ml
Ambroksol Aflofarm w dawce 15 mg/5 ml (syrop) jest lekiem mukolitycznym z grupy R05CB06, zawierającym ambroksolu chlorowodorek, stosowanym w terapii schorzeń dróg oddechowych z nadmiernym wytwarzaniem gęstej wydzieliny. Mechanizm działania opiera się na depolimeryzacji kwaśnych mukopolisacharydów, co prowadzi do zmniejszenia gęstości i lepkości śluzu oraz ułatwia jego transport i odkrztuszanie. Ambroksol stymuluje również pneumocyty typu II do produkcji surfaktantu płucnego, który redukuje napięcie powierzchniowe w pęcherzykach płucnych, zapobiegając ich zapadaniu się i poprawiając wymianę gazową. W początkowej fazie terapii obserwuje się przejściowe zwiększenie objętości wydzieliny, co jest efektem terapeutycznym i świadczy o skuteczności leku.
ambroksolu chlorowodorek, antybiotykoterapia, działanie antyoksydacyjne, działanie mukolityczne, działanie przeciwzapalne, działanie wykrztuśne, efekt terapeutyczny, miejscowe działanie znieczulające, mokry kaszel, nadmierne wytwarzanie wydzieliny, napięcie powierzchniowe w pęcherzykach płucnych, oczyszczanie dróg oddechowych, pęcherzyki płucne, plwocina, pneumocyty typu II, schorzenie dróg oddechowych, śluz oskrzelowy, surfaktant płucny, terapia antybiotykowa, transport śluzowo-rzęskowy, wydzielina oskrzelowa, wydzielina oskrzelowo-płucna, zakażenie układu oddechowego, zapalenie zatok przynosowych - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg płynny wodny z liścia babki lancetowatej – Dawkowanie i sposób podawania
Wyciąg płynny wodny z liścia babki lancetowatej (Extractum fluidum aquosum ex Plantaginis lanceolatae L., folii) jest składnikiem preparatu Flegatussin, który łączy go z wyciągiem z kwiatów dziewanny oraz bromoheksyny chlorowodorkiem, tworząc syrop o działaniu wykrztuśnym. Dawkowanie zależy od wieku pacjenta: dzieci 6-12 lat przyjmują 5 ml syropu 3-4 razy na dobę (15-20 ml/dobę, co odpowiada 1,08-1,44 g wyciągu), natomiast dorośli i młodzież powyżej 12 lat 10 ml 3 razy na dobę (30 ml/dobę, 2,16 g wyciągu). Podanie jest wyłącznie doustne, po posiłku, aby zmniejszyć ryzyko podrażnienia błony śluzowej żołądka. Zaleca się jednoczesne spożywanie dużej ilości płynów, co wspomaga odruch wykrztuśny i chroni układ oddechowy.
bromoheksyny chlorowodorek, choroba wątroby, cukrzyca, działanie wykrztuśne, interakcja lekowa, nasilenie objawów, odruch wykrztuśny, padaczka, podrażnienie błony śluzowej żołądka, podrażnienie układu oddechowego, pracownik służby zdrowia, reakcja alergiczna, syrop wykrztuśny, uzależnienie od alkoholu, wyciąg płynny wodny z babki lancetowatej, wyciąg z kwiatów dziewanny - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Melisana Klosterfrau Original –
Melisana Klosterfrau Original to tradycyjny roślinny produkt leczniczy zawierający 65 mg olejków lotnych z 13 surowców roślinnych w 66,8% (V/V) roztworze etanolu, dostępny w formie płynu do podawania doustnego oraz do stosowania miejscowego na skórę. Doustnie preparat wskazany jest w stanach psychosomatycznych z nadwrażliwością na zmiany pogody, łagodzeniu trudności z zasypianiem, zaburzeniach czynnościowych przewodu pokarmowego o podłożu nerwowym oraz jako środek wspomagający leczenie objawowe przeziębienia i grypy. Miejscowo stosowany może przynieść ulgę w nerwobólach o mniejszym nasileniu oraz powysiłkowych bólach mięśniowych. Skuteczność preparatu wynika z synergistycznego działania olejków eterycznych, m.in. liści melisy (536 mg/100 ml) o działaniu uspokajającym i spazmolitycznym, kłącza omanu (714 mg/100 ml) o działaniu wykrztuśnym i przeciwzapalnym oraz korzenia arcydzięgla (714 mg/100 ml) wspomagającego funkcje żołądkowe.
ból mięśniowy powysiłkowy, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwskurczowe, działanie przeciwzapalne, działanie rozgrzewające, działanie spazmolityczne, działanie uspokajające, działanie wiatropędne, działanie wykrztuśne, działanie żołądkowe, infekcja górnych dróg oddechowych, meteoropatia, nerwoból, neuralgia, olejek lotny, przeziębienie, roztwór etanolu, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego, zaburzenia snu, znieczulenie miejscowe - Leksykon substancji czynnych
Terpina – Właściwości farmakodynamiczne
Wodzian terpinu, obecny w preparacie Coldrex MaxGrip C w dawce 20 mg na tabletkę, wykazuje udokumentowane działanie wykrztuśne poprzez stymulację wydzielania gruczołów oskrzelowych, co zwiększa objętość i zmniejsza lepkość śluzu w drogach oddechowych. Mechanizm ten ułatwia odkrztuszanie zalegającej wydzieliny, poprawiając oczyszczanie dróg oddechowych i łagodząc objawy infekcji górnych dróg oddechowych, takie jak kaszel i uczucie zatkanego nosa. W preparacie wodzian terpinu działa synergistycznie z innymi składnikami aktywnymi: paracetamolem (500 mg) o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym, kofeiną (25 mg) nasilającą efekt przeciwbólowy, chlorowodorkiem fenylefryny (5 mg) zmniejszającym przekrwienie błony śluzowej nosa oraz kwasem askorbinowym (30 mg) uzupełniającym niedobory witaminy C w przebiegu infekcji wirusowych.
amina sympatykomimetyczna, chlorowodorek fenylefryny, cyklooksygenaza kwasu arachidonowego, działanie przeciwbólowe i przeciwgorączkowe, działanie wykrztuśne, hamowanie syntezy prostaglandyn, infekcja górnych dróg oddechowych, infekcja wirusowa, kofeina, kwas askorbowy, obkurczenie naczyń krwionośnych, odkrztuszanie wydzieliny, ośrodkowy układ nerwowy, paracetamol, środek wykrztuśny, stan zapalny dróg oddechowych, witamina C, wodzian terpinu, wydzielanie śluzu, wydzielina oskrzelowa - Leksykon substancji czynnych
Olejek tymianku pospolitego – Dawkowanie i sposób podawania
Olejek tymianku pospolitego (Thymi aetheroleum) w preparacie Argol Essenza Balsamica występuje w stężeniu 0,240 g/100 g płynu i wykazuje działanie przeciwdrobnoustrojowe oraz wykrztuśne. Produkt zawiera 57-63% etanolu, co ogranicza jego stosowanie u dzieci poniżej 12 roku życia oraz u pacjentów z chorobami wątroby, epilepsją, uzależnieniem od alkoholu czy kobiet w ciąży. Preparat dostępny jest w różnych formach farmaceutycznych (płyn doustny, do jamy ustnej, do inhalacji parowej, do stosowania na skórę) i w opakowaniach o pojemności od 8 ml do 200 ml. Dawkowanie zależy od drogi podania i wskazania, np. doustnie 10-15 kropli do 3 razy dziennie, inhalacje parowe 2,5-5 ml do 3 razy dziennie, płukanie jamy ustnej 2,5 ml do 3 razy dziennie, a stosowanie miejscowe według potrzeb.
afta, ból gardła, ból stawowo-mięśniowy, choroba wątroby, chrypka, dolegliwość reumatyczna, działanie przeciwdrobnoustrojowe, działanie wykrztuśne, epilepsja, etanol, grypa, inhalacja parowa, katar, migrena, niestrawność, nieżyt górnych dróg oddechowych, olejek tymianku, olejek tymianku pospolitego, owrzodzenie błony śluzowej, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie strun głosowych, przeziębienie, ukąszenie owada, ukrwienie skóry, uzależnienie od alkoholu, zaburzenia trawienia, zapalenie błony śluzowej, zapalenie dziąseł, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej - Leksykon substancji czynnych
Wyciąg suchy z bluszczu – Wskazania do stosowania
Wyciąg suchy z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.) jest stosowany jako substancja czynna w preparatach wykrztuśnych, głównie w leczeniu kaszlu produktywnego (mokrego) z obecnością nadmiernej wydzieliny oskrzelowej. Proces ekstrakcji wykorzystuje 30% etanol jako rozpuszczalnik, a współczynnik DER wynosi 5-7,5:1. Preparaty zawierające ten wyciąg, takie jak Prospan, dostępne są w formie płynu doustnego, gdzie standardowa dawka wynosi 35 mg wyciągu na 5 ml płynu. Wyciąg wykazuje wielokierunkowe działanie: wykrztuśne, rozkurczające mięśnie gładkie oskrzeli oraz przeciwzapalne, co poprawia drożność dróg oddechowych i ułatwia odkrztuszanie wydzieliny.
drożność dróg oddechowych, działanie przeciwzapalne, działanie wykrztuśne, ekstrakcja, infekcja dróg oddechowych, kaszel mokry, kaszel produktywny, lepkość wydzieliny oskrzelowej, mięśnie gładkie oskrzeli, nietolerancja cukrów, odkrztuszanie wydzieliny, płyn doustny, postać farmaceutyczna, profil bezpieczeństwa, przewlekłe schorzenie dróg oddechowych, rozkurcz oskrzeli, rozpuszczalnik ekstrakcyjny, schorzenie dróg oddechowych, środek wykrztuśny, stan zapalny dróg oddechowych, terapia uzupełniająca, współczynnik DER, wydzielina dróg oddechowych, wydzielina oskrzelowa - Leksykon substancji czynnych
Ziele jeżówki purpurowej – Wskazania do stosowania
Sok z ziela jeżówki purpurowej (Echinaceae purpureae herbae succus) stanowi kluczowy składnik preparatu Echinasal, występujący w stężeniu 2 g na 100 g syropu w proporcji 1:1. Preparat jest wskazany głównie do profilaktyki w okresach obniżonej odporności, szczególnie w sezonach zwiększonej zachorowalności na infekcje górnych dróg oddechowych (jesień-zima) oraz u pacjentów narażonych na czynniki osłabiające układ immunologiczny, takie jak stres, przemęczenie czy niedobory snu. Sok z jeżówki działa synergistycznie z wyciągami z liścia babki lancetowatej, ziela grindelii, owocu róży (5 g/100 g syropu) oraz z ziela tymianku (3 g/100 g syropu), co pozwala na kompleksowe działanie obejmujące zarówno wzmocnienie odporności, jak i łagodzenie objawów infekcji dróg oddechowych, w tym kaszlu i stanów zapalnych gardła i krtani.
babka lancetowata, choroba wątroby, cukrzyca, działanie wykrztuśne, infekcja dróg oddechowych, infekcja wirusowa, jeżówka purpurowa, kaszel, niedobór snu, obniżona odporność, owoc róży, przeziębienie, sok z ziela jeżówki purpurowej, stan zapalny gardła, stan zapalny górnych dróg oddechowych, stan zapalny krtani, syrop leczniczy, układ immunologiczny, witamina C, ziele grindelii, ziele tymianku, zwiększona zachorowalność - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Envil kaszel 30 mg/5 ml
Lek Envil kaszel w formie syropu (30 mg ambroksolu chlorowodorku na 5 ml) jest przeciwwskazany u pacjentów z nadwrażliwością na ambroksol lub na którąkolwiek substancję pomocniczą zawartą w preparacie. Syrop zawiera glikol propylenowy (152,03 mg/5 ml), kwas benzoesowy (10 mg/5 ml), sorbitol ciekły (2500 mg/5 ml) oraz śladowe ilości etanolu (0,02 µg/5 ml), które mogą wywoływać reakcje alergiczne lub być przeciwwskazaniem u określonych grup pacjentów. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko nadwrażliwości na glikol propylenowy i kwas benzoesowy, a także na obecność sorbitolu, który jest istotny u pacjentów z dziedziczną nietolerancją fruktozy. Kwas benzoesowy może również zwiększać ryzyko żółtaczki u noworodków.
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Hedelix 40 mg/5 ml
Hedelix w formie syropu o stężeniu 40 mg/5 ml, zawierający 0,8 g wyciągu gęstego z liści bluszczu pospolitego (Hedera helix L.) na 100 ml, jest roślinnym lekiem wykrztuśnym stosowanym w leczeniu kaszlu produktywnego (mokrego). Substancje czynne preparatu wykazują działanie sekretolityczne, sekretomotoryczne, mukokinetyczne oraz spazmolityczne, co ułatwia odkrztuszanie zalegającej wydzieliny oskrzelowej i poprawia funkcjonowanie układu oddechowego. Syrop jest klarowny, o żółtawo-brązowej barwie, nie zawiera etanolu w gotowym produkcie, co jest istotne przy doborze terapii dla pacjentów z przeciwwskazaniami do alkoholu. Preparat zawiera sorbitol (E 420), co należy uwzględnić u pacjentów z nietolerancją cukrów lub zaburzeniami metabolicznymi.
działanie mukokinetyczne, działanie sekretolityczne, działanie sekretomotoryczne, działanie spazmolityczne, działanie wykrztuśne, etiologia, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel mokry, kaszel produktywny, kaszel przewlekły, kaszel suchy, lek wykrztuśny, mięśnie gładkie oskrzeli, schorzenie oskrzelowo-płucne, schorzenie układu oddechowego, terapia skojarzona, układ oddechowy, wyciąg z bluszczu pospolitego, wydzielina oskrzelowa, zapalenie oskrzeli - Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Owoc Anyżu –
Owoc anyżu (Pimpinella anisum L., fructus) jest stosowany jako tradycyjny produkt leczniczy roślinny, klasyfikowany zgodnie z Dyrektywą 2001/83/EC UE, co zwalnia go z obowiązku szczegółowego dokumentowania właściwości farmakodynamicznych w badaniach przedklinicznych i klinicznych. Preparat dostępny jest w formie ziół do zaparzania w saszetkach, z dawką 2 g surowca roślinnego na saszetkę. Pomimo braku pełnego wyjaśnienia mechanizmu działania, owoc anyżu wykazuje tradycyjnie przypisywane efekty karminatywne, spazmolityczne, wykrztuśne oraz sekretolityczne, co wskazuje na jego zastosowanie w łagodzeniu dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego i dróg oddechowych.
drogi oddechowe, działanie karminatywne, działanie sekretolityczne, działanie spazmolityczne, działanie wykrztuśne, odkrztuszanie wydzieliny, owoc anyżu, pimpinella anisum, przewód pokarmowy, skurcz mięśni gładkich, skuteczność terapeutyczna, surowiec roślinny, tradycja lecznicza, tradycyjny produkt leczniczy roślinny, właściwość farmakodynamiczna, wydzielanie śluzu - Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Bronchostop Duo na kaszel (120 mg + 830 mg)/15 ml
Bronchostop Duo to tradycyjny, roślinny preparat leczniczy stosowany w terapii kaszlu, zawierający wyciąg suchy z ziela tymianku (120 mg/15 ml) oraz wyciąg płynny z korzenia prawoślazu (830 mg/15 ml). Substancje te wykazują synergistyczne działanie: tymianek działa sekretolitycznie i wykrztuśnie, zwiększając objętość wydzieliny oskrzelowej i ułatwiając jej odkrztuszanie, co jest szczególnie istotne w mokrym kaszlu. Prawoślaz natomiast wykazuje działanie powlekające i łagodzące podrażnienie błony śluzowej gardła, co przynosi ulgę w suchym, drażniącym kaszlu. Preparat jest wskazany zarówno w kaszlu mokrym, jak i suchym, a także w sytuacjach, gdy oba typy kaszlu występują naprzemiennie, co jest typowe dla infekcji górnych dróg oddechowych.
działanie niepożądane, działanie powlekające, działanie sekretolityczne, działanie wykrztuśne, infekcja górnych dróg oddechowych, kaszel nieproduktywny, kaszel przy przeziębieniu, męczący kaszel, mokry kaszel, nietolerancja cukrów, odkrztuszanie gęstego śluzu, parahydroksybenzoesany, podrażnienie błony śluzowej, podrażnienie gardła, reakcja alergiczna, śluzy roślinne, suchy kaszel, syrop leczniczy, wyciąg z korzenia prawoślazu, wyciąg z ziela tymianku - Leksykon substancji czynnych
Terpina – Wskazania do stosowania
Wodian terpinu (Terpinum hydratum) w dawce 20 mg na tabletkę, obecny w preparacie Coldrex MaxGrip C, wykazuje działanie wykrztuśne poprzez zmniejszenie lepkości wydzieliny oskrzelowej i ułatwienie jej odkrztuszania, co jest kluczowe w leczeniu objawów infekcji górnych dróg oddechowych przebiegających z zaleganiem wydzieliny. Preparat zawiera również paracetamol (500 mg) o działaniu przeciwbólowym i przeciwgorączkowym, kofeinę (25 mg) wzmacniającą efekt analgetyczny, chlorowodorek fenylefryny (5 mg) działający obkurczająco na naczynia błony śluzowej nosa oraz kwas askorbinowy (30 mg) uzupełniający zwiększone zapotrzebowanie na witaminę C podczas infekcji. Kompleksowe działanie preparatu jest wskazane w leczeniu objawowym przeziębienia i grypy, zwłaszcza w początkowej fazie choroby, gdy występuje gorączka, dreszcze, bóle głowy, gardła, mięśni i kości oraz katar.
ból gardła, ból głowy, bóle kostno-mięśniowe, chlorowodorek fenylefryny, choroba nerek, choroba wątroby, Coldrex MaxGrip C, cukrzyca, dreszcze, działanie przeciwbólowe, działanie przeciwgorączkowe, działanie wykrztuśne, gorączka, infekcja górnych dróg oddechowych, interakcje lekowe, kaszel mokry, katar, kofeina, kwas askorbowy, nadciśnienie tętnicze, objawy przeziębienia, obkurczanie naczyń krwionośnych, paracetamol, podrażnienie błony śluzowej, przekrwienie i obrzęk, przeziębienie i grypa, Terpinum hydratum, wydzielina oskrzelowa, zaleganie wydzieliny - Leksykon substancji czynnych
Prawoślaz – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Korzeń prawoślazu (Althaea officinalis L., radix) jest składnikiem preparatów leczniczych takich jak Bronchisan fix, Gastrosan fix oraz Imupret N, jednak dostępne dane naukowe wskazują na istotne ograniczenia w zakresie bezpieczeństwa ich stosowania u kobiet w ciąży i karmiących piersią. Charakterystyki tych produktów jednoznacznie odradzają ich stosowanie w okresie ciąży ze względu na brak wystarczających danych, a w przypadku Imupret N dodatkowo ze względu na zawartość etanolu do 19,5% V/V. Podobne restrykcje dotyczą okresu laktacji, gdzie brak jest potwierdzonych danych bezpieczeństwa, co skutkuje zaleceniem unikania tych preparatów u kobiet karmiących piersią. W odniesieniu do wpływu na płodność, wszystkie analizowane produkty nie posiadają danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo lub ryzyko, co wymaga ostrożności w ich stosowaniu u pacjentek w wieku rozrodczym.