ziewanie
Ziewanie to odruchowa czynność polegająca na głębokim wdechu przy szeroko otwartych ustach, a następnie powolnym wydechu. Odruch ten jest kontrolowany przez ośrodek oddechowy w pniu mózgu i może być wywołany przez niedotlenienie, zmęczenie, senność lub nudę.
Z punktu widzenia fizjologicznego, ziewanie zwiększa pobór tlenu do płuc, poprawia ukrwienie mózgu i pomaga w rozprężeniu pęcherzyków płucnych (atelektazy). Charakterystyczne jest, że ziewanie ma właściwości „zaraźliwe” – widok ziewającej osoby często wywołuje ten sam odruch u obserwatora, co sugeruje neurobiologiczne podłoże z udziałem neuronów lustrzanych.
Nadmierne, patologiczne ziewanie może być objawem niektórych schorzeń neurologicznych, zaburzeń metabolicznych czy efektem ubocznym stosowanych leków. W praktyce klinicznej warto zwrócić uwagę na częstość i okoliczności występowania ziewania, gdyż może ono stanowić istotną wskazówkę diagnostyczną w niektórych jednostkach chorobowych, takich jak udar mózgu, choroby neurodegeneracyjne czy zaburzenia hormonalne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Działania niepożądane – Oxyduo 40 mg + 20 mg
Oxyduo w dawce 40 mg oksykodonu chlorowodorku (36 mg oksykodonu) i 20 mg naloksonu chlorowodorku (21,8 mg naloksonu chlorowodorku dwuwodnego, odpowiadającego 18 mg naloksonu) w formie tabletek o przedłużonym uwalnianiu wykazuje szeroki profil działań niepożądanych obejmujący liczne układy i narządy. Najczęściej obserwowane działania niepożądane dotyczą układu nerwowego (zawroty głowy, ból głowy, senność), przewodu pokarmowego (ból brzucha, zaparcia, biegunka, nudności, wymioty), układu krążenia (dławica piersiowa, kołatanie serca, uderzenia gorąca), układu oddechowego (duszność, kaszel) oraz skóry (świąd, reakcje skórne, nadmierne pocenie się). Wśród działań o częstości niezbyt częstej wymienia się m.in. drgawki, zaburzenia psychiczne (lęk, depresja, uzależnienie), tachykardię, depresję oddechową, zaburzenia wątroby (wzrost enzymów wątrobowych) oraz zaburzenia układu moczowo-płciowego (parcie na pęcherz, zatrzymanie moczu, zaburzenia erekcji). Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko uzależnienia od oksykodonu, które może wystąpić nawet przy stosowaniu dawek terapeutycznych i jest zależne od indywidualnych czynników ryzyka, dawkowania oraz czasu terapii opioidami.
bezsenność, biegunka, ból brzucha, ból głowy, ból mięśniowy, choroba wieńcowa, depresja, depresja oddechowa, dławica piersiowa, drgania mięśni, drgawki, drżenie, duszność, kaszel, kołatanie serca, kolka żółciowa, koszmary senne, letarg, nadmierne pocenie się, nadwrażliwość, niepokój ruchowy, niestrawność, nudności, obrzęk obwodowy, omamy, omdlenie, osłabienie, parcie na pęcherz, reakcja skórna, senność, skurcz mięśni, stan euforii, stan splątania, suchość w jamie ustnej, świąd, tachykardia, uderzenia gorąca, uzależnienie od leku, wyciek wodnisty z nosa, wymioty, wzdęcia z oddawaniem wiatrów, wzdęcie brzucha, zaburzenia erekcji, zaburzenia koncentracji uwagi, zaburzenia mowy, zaburzenia smaku, zaburzenia widzenia, zaparcie, zatrzymanie moczu, zawroty głowy, zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, zespół ośrodkowego bezdechu sennego, ziewanie, zmęczenie, zmniejszenie apetytu, zmniejszenie libido, zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Fenta MX 50
System transdermalny Fenta MX zawiera fentanyl, silny opioid o wysokim ryzyku działań niepożądanych, w tym ciężkiej niewydolności oddechowej, która może utrzymywać się nawet po usunięciu plastra, ze względu na stopniowe zmniejszanie stężenia fentanylu w surowicy (ok. 50% po 20-27 godzinach). Produkt jest przeznaczony wyłącznie dla pacjentów wcześniej tolerujących opioidy, a szczególną ostrożność należy zachować u osób starszych oraz z zaburzeniami czynności wątroby i nerek. Należy unikać jednoczesnego stosowania z lekami hamującymi OUN (np. benzodiazepiny, alkohol) oraz inhibitorami CYP3A4, które mogą zwiększać stężenie fentanylu i ryzyko depresji oddechowej. Wskazane jest monitorowanie pacjentów pod kątem objawów zespołu serotoninowego przy jednoczesnym stosowaniu leków serotoninergicznych. Przechowywanie plastrów musi być bezpieczne, aby zapobiec przypadkowemu połknięciu, zwłaszcza u dzieci.
allodynia, bezdech senny, bradykardia, depresja oddechowa, działanie niepożądane, hiperalgezja, hiperalgezja wywołana opioidami, hiperkinezja, hipertermia, hipowentylacja, hipowolemii, inhibitor CYP3A4, inhibitor monoaminooksydazy, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny, inhibitor wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny, klirens leku, miastenia, niedociśnienie tętnicze, niedotlenienie, niedrożność porażenna jelit, niewydolność oddechowa, pobudzenie, przewlekła obturacyjna choroba płuc, retencja dwutlenku węgla, sedacja, śpiączka, system transdermalny, tachykardia, tolerancja na leki, uzależnienie fizyczne, zaburzenia oddychania, zaburzenia związane ze stosowaniem opioidów, zespół odstawienia, zespół serotoninowy, ziewanie, zwiększone ciśnienie śródczaszkowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Gardimax Medica Spray (20 mg + 5 mg)/10 ml
Przedawkowanie leku Gardimax Medica Spray (20 mg + 5 mg)/10 ml, zawierającego chlorowodorek lidokainy i diglukonian chlorheksydyny, wiąże się głównie z toksycznym działaniem lidokainy na ośrodkowy układ nerwowy oraz układ sercowo-naczyniowy. Objawy neurologiczne obejmują niepokój, nadmierne pobudzenie psychomotoryczne, ziewanie, nerwowość, szumy uszne, oczopląs, drżenie mięśniowe i drgawki toniczno-kloniczne, a także depresję oddechową prowadzącą do niewydolności oddechowej. Kardiologiczne manifestacje to spadek napięcia mięśnia sercowego, rozszerzenie naczyń obwodowych, niedociśnienie tętnicze, bradykardia, zaburzenia rytmu serca oraz ryzyko zatrzymania akcji serca. Diglukonian chlorheksydyny wykazuje minimalne wchłanianie z przewodu pokarmowego, co ogranicza jego toksyczność systemową.
antidotum, benzodiazepiny, bradykardia, chlorowodorek lidokainy, depresja oddechowa, diglukonian chlorheksydyny, drgawki mięśniowe, leczenie objawowe, lek wazopresorowy, napad drgawkowy, nerwowość, niedociśnienie tętnicze, niepokój, niewydolność oddechowa, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, rozszerzenie naczyń obwodowych, szumy uszne, toksyczność systemowa, układ krążenia, układ sercowo-naczyniowy, zatrzymanie akcji serca, ziewanie