proteinianobursztynian żelaza
Proteinianobursztynian żelaza to kompleks żelaza (III) z białkiem i bursztynianem, stosowany w leczeniu niedokrwistości z niedoboru żelaza. Preparat charakteryzuje się dobrą biodostępnością i mniejszą częstością działań niepożądanych w porównaniu do soli żelaza.
Mechanizm działania polega na dostarczaniu żelaza niezbędnego do syntezy hemoglobiny i tworzenia erytrocytów. Proteinianobursztynian żelaza jest podawany dożylnie, co pozwala na ominięcie mechanizmu wchłaniania w przewodzie pokarmowym, umożliwiając szybsze uzupełnienie niedoborów żelaza.
Wskazania do stosowania proteinianobursztynianu żelaza obejmują niedokrwistość z niedoboru żelaza, szczególnie u pacjentów nietolerujących doustnych preparatów żelaza, z zaburzeniami wchłaniania lub wymagających szybkiego uzupełnienia niedoborów. Preparat jest również stosowany w leczeniu niedokrwistości towarzyszącej przewlekłej chorobie nerek.
Proteinianobursztynian żelaza charakteryzuje się korzystnym profilem bezpieczeństwa. Działania niepożądane występują rzadziej niż w przypadku innych dożylnych preparatów żelaza i obejmują głównie reakcje w miejscu podania oraz sporadyczne reakcje nadwrażliwości.
Powiązane wpisy
-
Leksykon leków
Feroplex to doustny preparat zawierający proteinianobursztynian żelaza (Fe3+), sklasyfikowany pod kodem ATC B03AB09. Każda fiolka o pojemności 15 ml zawiera 40 mg jonów żelaza trójwartościowego, co odpowiada 800 mg kompleksu żelazowo-białkowego. Mechanizm działania opiera się na dwuetapowym uwalnianiu żelaza: w kwaśnym środowisku żołądka (pH <4,0) kompleks ulega wytrąceniu, jednak jony żelaza pozostają związane z białkiem, co zapobiega ich przedwczesnemu uwolnieniu i minimalizuje działania niepożądane. Następnie w zasadowym środowisku dwunastnicy proteazy trzustkowe trawią fragment białkowy, umożliwiając efektywne uwolnienie i wchłanianie jonów żelaza.
biodostępność, błona śluzowa jelita, błona śluzowa żołądka, dwunastnica, działanie niepożądane, jelito cienkie, kompleks żelaza, niedobór żelaza, proteaza trzustkowa, proteinianobursztynian żelaza, sok żołądkowy, układ pokarmowy, żelazo dwuwartościowe, żelazo trójwartościowe -
Leksykon substancji czynnych
Żelazo jest kluczowym mikroelementem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania procesów metabolicznych, takich jak transport tlenu (poprzez hemoglobinę i mioglobinę), synteza ATP, tworzenie DNA oraz przenoszenie elektronów w enzymach cytochromowych. W organizmie występuje głównie w formach Fe2+ i Fe3+, związanych z hemem lub białkami magazynującymi (ferrytyna, hemosyderyna) oraz transportującymi (transferyna). Doustne preparaty żelaza dwuwartościowego (np. siarczan żelaza(II)) są wchłaniane w proksymalnym odcinku jelita cienkiego przez transporter DMT1, a ich biodostępność jest zwiększona u pacjentów z niedokrwistością. Kompleksy żelaza(III), takie jak wodorotlenek żelaza(III) z polimaltozą czy proteinianobursztynian żelaza, charakteryzują się stabilnością w przewodzie pokarmowym i kontrolowanym uwalnianiem żelaza. Preparaty pozajelitowe (np. kompleks wodorotlenku żelaza(III) z dekstranem, derizomaltoza żelazowa) są wychwytywane przez układ siateczkowo-śródbłonkowy i stopniowo uwalniają żelazo do białek transportujących i magazynujących. Kwas askorbinowy zwiększa wchłanianie żelaza poprzez redukcję Fe3+ do Fe2+ oraz tworzenie rozpuszczalnych kompleksów.
beta-globulina, chelat żelaza, chlorek żelaza, cukrzan żelaza, cytochrom, derizomaltoza żelazowa, erytropoeza, ferrytyna, fumaran żelaza, glukonian żelaza, hemoglobina, hemosyderyna, izomaltozyd żelaza, katalaza, kompleks wodorotlenku żelaza, kompleks żelaza z dekstranem, kompleks żelaza z sacharozą, kwas askorbowy, mioglobina, niedokrwistość, nieswoiste zapalenie jelit, peroksydaza, proteinianobursztynian żelaza, przewlekła choroba nerek, siarczan żelaza, synteza ATP, szpik kostny, transferyna, transport tlenu, transporter metali dwuwartościowych, układ siateczkowo-śródbłonkowy, zespół jelita drażliwego -
Leksykon leków
Feroplex w postaci roztworu doustnego dostarcza 40 mg jonów żelaza (Fe) w jednej fiolce o pojemności 15 ml, co odpowiada 800 mg proteinianobursztynianu żelaza. U dorosłych zalecana dawka wynosi 1-2 fiolki na dobę (40-80 mg Fe), podawane w dwóch dawkach podzielonych, najlepiej przed posiłkami. U dzieci powyżej 1 roku życia dawkowanie ustala lekarz i wynosi 1,5 ml/kg masy ciała na dobę (4 mg Fe/kg/dobę), również w dwóch dawkach podzielonych, z maksymalną dawką dobową 40 mg Fe (1 fiolka). Terapia powinna trwać standardowo 2-3 miesiące, z monitorowaniem parametrów morfologii krwi i gospodarki żelazowej w celu oceny skuteczności i dostosowania dawkowania.
badanie kliniczne, badanie laboratoryjne, dawka podzielona, dawkowanie według wieku, Feroplex, gospodarka żelazowa, jon żelaza, leczenie niedoboru żelaza, maksymalna dawka dobowa, morfologia krwi, niedobór żelaza, odpowiedź kliniczna, proteinianobursztynian żelaza, roztwór doustny, stan kliniczny, substancja pomocnicza, terapia -
Leksykon substancji czynnych
Żelazo jest kluczowym pierwiastkiem śladowym niezbędnym do transportu tlenu, syntezy DNA oraz metabolizmu energetycznego. W leczeniu niedokrwistości z niedoboru żelaza stosuje się doustne preparaty o zróżnicowanym stężeniu jonów żelaza(II) lub żelaza(III), np. Ascofer (23,2 mg Fe(II)/tabletka), Tardyferon (80 mg Fe(II)/tabletka), Sorbifer Durules (100 mg Fe(II) + 60 mg kwasu askorbinowego/tabletka) czy Ferrum Lek (10 mg Fe(III)/ml syropu). Dawkowanie u dorosłych w niedokrwistości wynosi od 50 do 300 mg żelaza dziennie, podawane w dawkach podzielonych przez 3-6 miesięcy, z kontynuacją leczenia w celu uzupełnienia zapasów żelaza. U dzieci dawki są dostosowane do masy ciała (np. Ascofer 4-6 mg Fe/kg mc./dobę). Kobiety w ciąży i karmiące wymagają zwiększonego zapotrzebowania, np. Sorbifer Durules 1-2 tabletki na dobę lub Ferrum Lek 200-300 mg Fe/dobę. Preparaty pozajelitowe (Ferrum-Lek, Diafer, Monover, Venofer) stosuje się w przypadku nietolerancji lub nieskuteczności leczenia doustnego, z dawkami obliczanymi indywidualnie i podawanymi pod ścisłym nadzorem ze względu na ryzyko reakcji nadwrażliwości.
antagonista receptora H2, Ascofer, derizomaltoza żelazowa, działanie niepożądane, Ferrum Lek, ferrytyna, fumaran żelaza, gospodarka żelazowa, inhibitor pompy protonowej, jony żelaza, kompleks wodorotlenku żelaza, kompleks żelaza wodorotlenku z sacharozą, koncentrat pierwiastków śladowych, kwas askorbowy, kwas foliowy, metabolizm energetyczny, niedobór żelaza, niedokrwistość z niedoboru żelaza, normalizacja stężenia hemoglobiny, parametr hematologiczny, preparat domięśniowy, preparat doustny, preparat doustny żelaza, preparat dożylny, preparat pozajelitowy, proteinianobursztynian żelaza, Sorbifer Durules, stężenie hemoglobiny, synteza DNA, Tardyferon, Tardyferon-Fol, transferyna, transport tlenu, wysycenie transferyny, wzór Ganzoniego, zapasy żelaza, żywienie pozajelitowe -
Leksykon leków
Przedkliniczne badania bezpieczeństwa preparatu Feroplex, zawierającego 40 mg Fe³⁺ w 15 ml roztworu doustnego żelaza proteinianobursztynianu, nie wykazały istotnych zagrożeń dla kluczowych układów organizmu, takich jak sercowo-naczyniowy, oddechowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Testy toksyczności po podaniu wielokrotnym nie ujawniły niepokojących zmian biochemicznych, hematologicznych ani histopatologicznych, co potwierdza bezpieczeństwo długotrwałej ekspozycji na lek. Dodatkowo, badania genotoksyczności nie wykazały mutagennego potencjału substancji czynnej, a testy karcynogenności nie wskazały na zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów przy stosowaniu preparatu w dawkach terapeutycznych.
aberracja chromosomowa, badanie farmakologiczne, badanie histopatologiczne, badanie toksyczności, działanie mutagenne, działanie rakotwórcze, Feroplex, karcynogeneza, ośrodkowy układ nerwowy, parametry biochemiczne, parametry hematologiczne, proteinianobursztynian żelaza, rozwój płodu, rozwój pourodzeniowy, test genotoksyczności, toksyczność reprodukcyjna, układ oddechowy, układ sercowo-naczyniowy -
Leksykon leków
Preparat Feroplex, zawierający proteinianobursztynian żelaza, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne, głównie poprzez tworzenie nierozpuszczalnych kompleksów w przewodzie pokarmowym, co znacząco obniża biodostępność wielu leków, w tym antybiotyków (tetracykliny, chinolony), leków neurologicznych (lewodopa, karbidopa) oraz endokrynologicznych (tyroksyna). Zaleca się zachowanie co najmniej 2-godzinnego odstępu czasowego między podaniem Feroplexu a lekami o wysokim ryzyku interakcji. Wchłanianie żelaza jest dodatkowo modulowane przez witaminę C (>200 mg), która zwiększa jego absorpcję, oraz przez leki zmniejszające kwasowość soku żołądkowego (IPP, leki zobojętniające), które ją obniżają. Chloramfenikol może opóźniać odpowiedź na suplementację żelazem, co wymaga monitorowania parametrów gospodarki żelazowej. Antagoniści receptorów H2 nie wykazują istotnych interakcji z Feroplexem.
antagonista receptora H2, antybiotyk, biodostępność żelaza, bisfosfonian, chinolon, chloramfenikol, choroba Parkinsona, choroba tarczycy, famotydyna, fitynian, fosforan, gospodarka żelazowa, inhibitor pompy protonowej, karbidopa, lewodopa, metabolizm żelaza, metylodopa, niedobór żelaza, penicylamina, polifenol, preparat żelaza, proteinianobursztynian żelaza, ranitydyna, szczawian, tetracyklina, tyroksyna, witamina C, żelazo, związek kompleksujący
