białko krzepliwe

Białko krzepliwe to termin odnoszący się do grupy białek osocza uczestniczących w procesie hemostazy, czyli zatrzymywania krwawienia. W procesie tym uczestniczy skomplikowana kaskada białek, której celem jest wytworzenie fibryny – białka strukturalnego tworzącego skrzep.

Wśród białek krzepliwych wyróżnia się czynniki krzepnięcia numerowane od I do XIII (np. fibrynogen – czynnik I, protrombina – czynnik II, czynnik von Willebranda) oraz białka regulatorowe (np. antytrombina, białko C, białko S). Proces krzepnięcia obejmuje dwie drogi: wewnątrzpochodną i zewnątrzpochodną, które łączą się w końcowy wspólny szlak prowadzący do powstania skrzepu fibrynowego.

Zaburzenia w stężeniu lub funkcji białek krzepliwych mogą prowadzić do stanów patologicznych: nadkrzepliwości (np. w trombofilii) lub skazy krwotocznej (np. w hemofilii). Diagnostyka zaburzeń hemostazy opiera się na specjalistycznych badaniach laboratoryjnych, takich jak czas protrombinowy (PT), czas kaolinowo-kefalinowy (APTT) oraz oznaczanie aktywności poszczególnych czynników krzepnięcia.

W praktyce klinicznej monitorowanie białek krzepliwych jest istotne w wielu sytuacjach, m.in. podczas leczenia przeciwzakrzepowego, przed zabiegami operacyjnymi oraz w diagnostyce powikłań zakrzepowo-zatorowych. Zaburzenia stężenia białek krzepliwych mogą mieć podłoże wrodzone lub nabyte, np. w chorobach wątroby, niedoborze witaminy K czy zespole rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego (DIC).

Powiązane wpisy

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl