diglukonian chlorheksydyny
Diglukonian chlorheksydyny to szeroko stosowany antyseptyk, będący związkiem chemicznym z grupy biguanidów. Jest aktywny wobec szerokiego spektrum drobnoustrojów, w tym bakterii Gram-dodatnich, Gram-ujemnych, grzybów i niektórych wirusów. Mechanizm działania polega na wiązaniu się z ujemnie naładowanymi grupami fosforanowymi błon komórkowych drobnoustrojów, co prowadzi do zwiększenia przepuszczalności błony i ostatecznie do śmierci komórki.
W praktyce klinicznej diglukonian chlorheksydyny jest stosowany w stężeniach od 0,1% do 4%, w zależności od zastosowania. Znajduje szerokie zastosowanie w dezynfekcji skóry przed zabiegami chirurgicznymi, dezynfekcji rąk personelu medycznego, w stomatologii jako składnik płukanek do jamy ustnej, a także w preparatach do pielęgnacji ran i oparzeń.
Substancja ta wykazuje przedłużone działanie na skórze (efekt rezydualny), co stanowi jej istotną przewagę nad wieloma innymi środkami antyseptycznymi. Warto pamiętać, że chlorheksydyna może wywoływać reakcje nadwrażliwości, a jej stosowanie w obrębie ucha środkowego, oka czy mózgu jest przeciwwskazane ze względu na potencjalne działanie ototoksyczne i neurotoksyczne.
Powiązane wpisy
- Leksykon leków
Wskazania do stosowania – Gardimax Medica Spray (20 mg + 5 mg)/10 ml
Gardimax Medica Spray to preparat w formie aerozolu do stosowania w jamie ustnej, zawierający diglukonian chlorheksydyny (20 mg/10 ml) oraz chlorowodorek lidokainy (5 mg/10 ml). Jedna dawka dostarcza 0,180 mg chlorheksydyny i 0,045 mg lidokainy. Lek jest wskazany do objawowego łagodzenia bólu i stanów zapalnych błony śluzowej jamy ustnej i gardła, w tym zapalenia gardła o etiologii wirusowej lub bakteryjnej, anginy, zapalenia błony śluzowej jamy ustnej z nadżerkami i owrzodzeniami oraz podrażnień mechanicznych, termicznych lub chemicznych. Działanie preparatu opiera się na synergii antyseptycznego działania chlorheksydyny oraz miejscowego znieczulenia lidokainą, co umożliwia szybkie i skuteczne złagodzenie dolegliwości bólowych.
angina, blokowanie przewodnictwa nerwowego, chlorowodorek lidokainy, diglukonian chlorheksydyny, dysfagia, działanie antyseptyczne, działanie przeciwgrzybicze, infekcja górnych dróg oddechowych, nadżerki i owrzodzenia, podrażnienie jamy ustnej, środek znieczulający, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie gardła, zapalenie gardła bakteryjne, zapalenie gardła wirusowe, zapalenie jamy ustnej, zapalenie migdałków - Leksykon substancji czynnych
Chlorheksydyna – Wskazania do stosowania
Chlorheksydyna, dostępna w różnych formach soli (chlorowodorek, glukonian, diglukonian), wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, przeciwgrzybiczego i przeciwwirusowego. W dermatologii i chirurgii stosowana jest głównie do dezynfekcji powierzchniowych ran (np. Bepanthen Plus z 5 mg chlorheksydyny chlorowodorku/g) oraz skóry przed zabiegami operacyjnymi (Hydrex S 4% diglukonian, Spirytus skażony hibitanem 0,5% diglukonian). W stomatologii preparaty takie jak Corsodyl (0,2% glukonian) i Sebidin Plus (5 mg dichlorowodorek) są wykorzystywane do zapobiegania i leczenia zapaleń dziąseł, chorób przyzębia, aft oraz zakażeń drożdżakowych jamy ustnej, szczególnie u pacjentów po zabiegach chirurgicznych lub z ograniczoną możliwością higieny jamy ustnej. Preparaty do stosowania miejscowego w gardle (DoppelSept Gardło, Sebidin) są wskazane do leczenia łagodnych infekcji bez gorączki, z objawami bólu i podrażnienia.
afty nawracające, choroba przyzębia, dezynfekcja przedoperacyjna, dezynfekcja skóry, dichlorowodorek chlorheksydyny, diglukonian chlorheksydyny, działanie przeciwbakteryjne, infekcja gardła, infekcja grzybicza, nadżerka, odkażanie ran, odprotezowe zapalenie jamy ustnej, oparzenia, owrzodzenie błony śluzowej, pleśniawka, płytka nazębna, postać farmaceutyczna, rany powierzchniowe, schorzenia jamy ustnej, stan zapalny, stan zapalny skóry, uzupełnienie protetyczne, zabiegi chirurgiczne jamy ustnej, zakażenie drożdżakami, zapalenie błony śluzowej gardła, zapalenie błony śluzowej jamy ustnej, zapalenie dziąseł - Leksykon leków
Przeciwwskazania – Gardimax Medica Spray (20 mg + 5 mg)/10 ml
Podczas kwalifikacji pacjenta do terapii preparatem Gardimax Medica Spray, należy bezwzględnie wykluczyć nadwrażliwość na substancje czynne: diglukonian chlorheksydyny (0,180 mg/dawka) oraz chlorowodorek lidokainy (0,045 mg/dawka), a także na substancje pomocnicze, w tym etanol i glicerol. Przeciwwskazaniem jest również uczulenie na inne amidowe środki znieczulające, ze względu na obecność lidokainy. Produkt nie powinien być stosowany u dzieci poniżej 30 miesięcy ze względu na ryzyko działań niepożądanych przewyższających korzyści terapeutyczne.
- Leksykon leków
Właściwości farmakodynamiczne – Gardimax Medica Spray (20 mg + 5 mg)/10 ml
Gardimax Medica Spray to lek z grupy preparatów stosowanych w chorobach układu oddechowego i gardła (kod ATC: R02AA05), zawierający dwie substancje czynne: diglukonian chlorheksydyny (0,180 mg/dawka) oraz chlorowodorek lidokainy (0,045 mg/dawka). Lidokaina działa miejscowo znieczulająco, zapewniając efekt analgezji błony śluzowej jamy ustnej i gardła bez wpływu na przewodzenie impulsów nerwowych. Chlorheksydyna wykazuje szerokie spektrum działania przeciwbakteryjnego, hamując enzymy bakteryjne (dehydrogenazy, ATP-azy) oraz zaburzając przepuszczalność błony komórkowej dla jonów potasu, nukleotydów i aminokwasów, co prowadzi do destabilizacji funkcji życiowych bakterii.
amidowy środek znieczulający, ATP-aza, bakteria beztlenowa, błona komórkowa bakterii, Candida albicans, chlorowodorek lidokainy, dehydrogenaza, diglukonian chlorheksydyny, drobnoustrój Gram-dodatni, drobnoustrój Gram-ujemny, działanie bakteriobójcze, działanie bakteriostatyczne, działanie przeciwbakteryjne, działanie przeciwdrobnoustrojowe, enzym bakteryjny, przepuszczalność błony komórkowej, zapalenie gardła, zapalenie jamy ustnej, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Dawkowanie i sposób podawania – Gardimax Medica Spray (20 mg + 5 mg)/10 ml
Gardimax Medica Spray to preparat do stosowania miejscowego w jamie ustnej, zawierający diglukonian chlorheksydyny (0,180 mg/dawka) oraz chlorowodorek lidokainy (0,045 mg/dawka), przeznaczony do krótkotrwałego leczenia objawowego zapaleń błony śluzowej jamy ustnej i gardła. Dawkowanie jest ściśle uzależnione od wieku pacjenta: u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat zaleca się 3-5 dawek jednorazowo, 6-10 razy na dobę, maksymalnie do 50 dawek na dobę, natomiast u dzieci od 30. miesiąca życia – 2-3 dawki jednorazowo, 3-5 razy na dobę, maksymalnie 15 dawek na dobę. Preparat należy stosować nie dłużej niż 3-4 dni, aby uniknąć zaburzeń mikroflory jamy ustnej związanych z chlorheksydyną.
antybiotykoterapia, błona śluzowa jamy ustnej i gardła, chlorowodorek lidokainy, diagnostyka, diglukonian chlorheksydyny, działanie niepożądane, działanie przeciwbakteryjne, działanie znieczulające, ekspozycja błony śluzowej, gorączka, mikroflora jamy ustnej, nietolerancja, objawy ogólne, podanie dogardłowe, śluzówka jamy ustnej, stan kliniczny, stan zapalny - Leksykon substancji czynnych
Chlorheksydyna – Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
Chlorheksydyna, stosowana w różnych postaciach farmaceutycznych (kremy, płyny do jamy ustnej, aerozole, tabletki do ssania, płyny na skórę), generalnie nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn. Analiza charakterystyk produktów leczniczych wykazała, że preparaty takie jak Bepanthen Plus (5 mg/g chlorheksydyny chlorowodorku), Sebidin Plus i Sebidin (5 mg/tabletka chlorheksydyny dichlorowodorku), Spirytus skażony hibitanem 0,5% Coel (25 mg/g chlorheksydyny diglukonianu) oraz Corsodyl (0,2% w/v chlorheksydyny glukonianu) nie wykazują wpływu na zdolności psychomotoryczne. Podobnie DoppelSept Gardło (5 mg/tabletka chlorheksydyny dichlorowodorek) wykazuje brak lub nieistotny wpływ, a Gardimax medica spray (0,180 mg/dawkę diglukonianu chlorheksydyny) nie stwierdza wpływu na prowadzenie pojazdów. Wyjątkiem jest Hydrex S (3,876 g/100 g chlorheksydyny diglukonianu), dla którego wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów jest nieznany, co wymaga ostrożności i monitorowania pacjenta po zastosowaniu.
aerozol do jamy ustnej, benzokaina, Bepanthen Plus, charakterystyka produktu leczniczego, chlorheksydyna, chlorheksydyna chlorowodorek, chlorheksydyna dichlorowodorek, chlorheksydyna diglukonian, chlorheksydyna glukonian, Corsodyl, diglukonian chlorheksydyny, DoppelSept Gardło, działanie przeciwbakteryjne, Gardimax medica spray, Hydrex S, płyn do stosowania w jamie ustnej, płyn na skórę, substancja aktywna, tabletki do ssania, zdolność psychomotoryczna - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Gardimax Medica Spray (20 mg + 5 mg)/10 ml
Podczas konsultacji z pacjentkami w ciąży lub karmiącymi piersią należy szczególnie uwzględnić skład preparatu Gardimax medica spray (20 mg + 5 mg)/10 ml, zawierającego diglukonian chlorheksydyny oraz chlorowodorek lidokainy. Istotnym elementem jest obecność etanolu w stężeniu 42,5% objętości, co może mieć istotny wpływ na organizm kobiety i rozwój płodu. W okresie ciąży stosowanie aerozolu jest przeciwwskazane, chyba że istnieją bezwzględne wskazania medyczne, a decyzja powinna opierać się na analizie stosunku korzyści terapeutycznych do potencjalnych ryzyk dla płodu. Jedna dawka zawiera 0,180 mg diglukonianu chlorheksydyny oraz 0,045 mg chlorowodorku lidokainy, co również należy uwzględnić w ocenie bezpieczeństwa terapii.
aerozol do jamy ustnej, alkohol etylowy, alternatywna metoda terapii, chlorowodorek lidokainy, ciąża, diglukonian chlorheksydyny, etanol, Gardimax medica spray, glicerol, karmienie piersią, korzyść terapeutyczna, laktacja, mleko matki, preparat leczniczy, substancja pomocnicza, wartość immunologiczna, zagrożenie dla płodu - Leksykon substancji czynnych
Chlorheksydyna – Dawkowanie i sposób podawania
Chlorheksydyna jest szeroko stosowanym środkiem antyseptycznym w różnych formach farmaceutycznych, z dawkowaniem dostosowanym do postaci leku, miejsca aplikacji oraz wskazań klinicznych. W leczeniu stanów zapalnych jamy ustnej zaleca się stosowanie płynu Corsodyl (0,2% glukonian chlorheksydyny) w dawce 10 ml dwa razy dziennie, płukanie przez 1 minutę, maksymalnie do 4 tygodni. Tabletki do ssania Sebidin i Sebidin Plus (5 mg dichlorowodorku chlorheksydyny) stosuje się u dorosłych i dzieci powyżej 12 lat, po 1 tabletce 4 razy na dobę, po posiłku i oczyszczeniu zębów, z zaleceniem unikania płukania jamy ustnej i picia dużej ilości płynów przez 2 godziny po aplikacji. DoppelSept Gardło (5 mg dichlorheksydyny + 5 mg benzokainy) stosuje się co 2 godziny, maksymalnie 8 tabletek na dobę, natomiast Gardimax Medica Spray (0,180 mg diglukonianu chlorheksydyny na dawkę) u dorosłych i młodzieży od 12 lat w dawce 3-5 dawek 6-10 razy na dobę, a u dzieci od 30. miesiąca życia 2-3 dawki 3-5 razy na dobę, z zaleceniem krótkotrwałego stosowania do 3-4 dni.
aerozol do jamy ustnej, afty, alkohol etylowy, azotyn sodowy, benzokaina, chlorheksydyna, chlorowodorek lidokainy, dekspantenol, dezynfekcja pola operacyjnego, dichlorowodorek chlorheksydyny, diglukonian chlorheksydyny, glukonian chlorheksydyny, krem leczniczy, kwas askorbowy, płukanka do jamy ustnej, pole operacyjne, proteza zębowa, śluzówka jamy ustnej, środek antyseptyczny, środek dezynfekcyjny, tabletka do ssania, zabieg stomatologiczny, zakażenie drożdżakowe, zapalenie dziąseł, zapalenie jamy ustnej, zapalenie skóry - Leksykon substancji czynnych
Chlorowodorek lidokainy – Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
Chlorowodorek lidokainy, stosowany miejscowo w preparatach do jamy ustnej, wykazuje korzystny profil bezpieczeństwa w dawkach terapeutycznych, co potwierdzają dane przedkliniczne. Toksyczność obserwowano jedynie przy ekspozycji znacznie przekraczającej maksymalne narażenie kliniczne, co wskazuje na szeroki margines bezpieczeństwa. W preparatach takich jak Orofar Total Action (1,5 mg/ml lidokainy) nie stwierdzono istotnego ryzyka toksyczności przy zalecanym stosowaniu. Badania genotoksyczności oraz wpływu na funkcje rozrodcze i rozwój płodu nie wykazały szczególnych zagrożeń, co potwierdza bezpieczeństwo stosowania lidokainy zarówno samodzielnie, jak i w połączeniu z innymi substancjami, np. chlorkiem benzoksoniowym.
badanie genotoksyczności, bezpieczeństwo przedkliniczne, chlorek benzoksoniowy, chlorek cetylopirydyniowy, chlorowodorek lidokainy, diglukonian chlorheksydyny, działanie toksyczne, glukonian cynku, margines bezpieczeństwa, potencjał genotoksyczny, preparat farmaceutyczny, profil bezpieczeństwa, toksyczność ostra i przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, znieczulenie miejscowe - Leksykon substancji czynnych
Chlorheksydyna – Przeciwwskazania stosowania
Chlorheksydyna, wykazująca działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze, jest stosowana w różnych postaciach farmaceutycznych, takich jak kremy, płyny do jamy ustnej, tabletki do ssania czy płyny na skórę. Podstawowym przeciwwskazaniem do jej stosowania jest nadwrażliwość na chlorheksydynę (w formach chlorowodorku, diglukonianu, dichlorowodorku) lub substancje pomocnicze. Szczególną uwagę należy zwrócić na przeciwwskazania związane z integralnością anatomiczną, np. Bepanthen Plus (50 mg + 5 mg/g) nie powinien być stosowany przy przerwaniu błony bębenkowej, a Spirytus skażony hibitanem 0,5% Coel jest przeciwwskazany w zabiegach operacyjnych OUN i otolaryngologicznych oraz nie może być wprowadzany do płynu mózgowo-rdzeniowego. Ponadto, preparaty takie jak DoppelSept Gardło (5 mg + 5 mg) i Gardimax medica spray (20 mg + 5 mg/10 ml) mają ograniczenia wiekowe (odpowiednio powyżej 12 lat i 30 miesięcy) oraz specyficzne przeciwwskazania, np. methemoglobinemia przy DoppelSept Gardło i nadwrażliwość na amidowe leki miejscowo znieczulające przy Gardimax medica spray.
benzokainy, błona bębenkowa, błona śluzowa, dezynfekcja skóry, dichlorowodorek chlorheksydyny, diglukonian chlorheksydyny, działanie przeciwgrzybicze, fenyloalanina, fenyloketonuria, jama ustna, lek miejscowo znieczulający, lidokaina, methemoglobinemia, nadwrażliwość, nietolerancja fruktozy, ośrodkowy układ nerwowy, płyn mózgowo-rdzeniowy, reakcja alergiczna krzyżowa, wywiad alergologiczny, zabiegi otolaryngologiczne, zapalenie ucha zewnętrznego - Leksykon leków
Skład i postać leku – Gardimax Medica Spray (20 mg + 5 mg)/10 ml
Gardimax medica spray to preparat w postaci aerozolu do stosowania miejscowego w jamie ustnej i gardle, zawierający dwie substancje czynne: diglukonian chlorheksydyny w dawce 0,180 mg oraz chlorowodorek lidokainy w dawce 0,045 mg na jedną dawkę. Chlorheksydyna pełni funkcję antyseptyczną, natomiast lidokaina działa miejscowo znieczulająco, co czyni preparat skutecznym w łagodzeniu stanów zapalnych i bólu w obrębie błony śluzowej jamy ustnej. Produkt zawiera również substancje pomocnicze takie jak etanol 96% (rozpuszczalnik i konserwant) oraz glicerol (nawilżacz i regulator konsystencji), a także lewomentol i cyneol nadające efekt chłodzenia i aromatu, sacharynę sodową poprawiającą smak oraz kwas cytrynowy jednowodny jako regulator kwasowości. Preparat jest dostępny w butelce o pojemności 30 ml z pompką rozpylającą wykonaną z materiałów takich jak LDPE, HDPE, stal nierdzewna i polipropylen, co zapewnia stabilność i wygodę stosowania.
aerozol do jamy ustnej, chlorowodorek lidokainy, cyneol, diglukonian chlorheksydyny, działanie antyseptyczne, etanol, glicerol, kwas cytrynowy, lewomentol, niezgodność farmaceutyczna, pompka rozpylająca, regulator kwasowości, sacharyna sodowa, substancja czynna, substancja pomocnicza, woda oczyszczona, znieczulenie miejscowe - Leksykon leków
Przedawkowanie – Gardimax Medica Spray (20 mg + 5 mg)/10 ml
Przedawkowanie leku Gardimax Medica Spray (20 mg + 5 mg)/10 ml, zawierającego chlorowodorek lidokainy i diglukonian chlorheksydyny, wiąże się głównie z toksycznym działaniem lidokainy na ośrodkowy układ nerwowy oraz układ sercowo-naczyniowy. Objawy neurologiczne obejmują niepokój, nadmierne pobudzenie psychomotoryczne, ziewanie, nerwowość, szumy uszne, oczopląs, drżenie mięśniowe i drgawki toniczno-kloniczne, a także depresję oddechową prowadzącą do niewydolności oddechowej. Kardiologiczne manifestacje to spadek napięcia mięśnia sercowego, rozszerzenie naczyń obwodowych, niedociśnienie tętnicze, bradykardia, zaburzenia rytmu serca oraz ryzyko zatrzymania akcji serca. Diglukonian chlorheksydyny wykazuje minimalne wchłanianie z przewodu pokarmowego, co ogranicza jego toksyczność systemową.
antidotum, benzodiazepiny, bradykardia, chlorowodorek lidokainy, depresja oddechowa, diglukonian chlorheksydyny, drgawki mięśniowe, leczenie objawowe, lek wazopresorowy, napad drgawkowy, nerwowość, niedociśnienie tętnicze, niepokój, niewydolność oddechowa, oczopląs, ośrodkowy układ nerwowy, rozszerzenie naczyń obwodowych, szumy uszne, toksyczność systemowa, układ krążenia, układ sercowo-naczyniowy, zatrzymanie akcji serca, ziewanie - Leksykon substancji czynnych
Alkohol etylowy – Właściwości farmakodynamiczne
Alkohol etylowy (Ethanolum) wykazuje szerokie spektrum działania przeciwdrobnoustrojowego, głównie poprzez denaturację białek drobnoustrojów, co prowadzi do ich śmierci. W preparacie Spirytus skażony hibitanem 0,5% Coel, alkohol etylowy występuje w stężeniu 650 mg/g (odpowiadającym 760 g/l alkoholu etylowego 96%) i działa synergistycznie z chlorheksydyną (25 mg/g w postaci 20% diglukonianu chlorheksydyny). To połączenie zwiększa efekt dezynfekcyjny oraz opóźnia powstawanie form opornych mikroorganizmów, co przekłada się na rozszerzone spektrum działania preparatu.
alkohol etylowy, bakterie beztlenowe, bakterie tlenowe, denaturacja białek drobnoustrojów, diglukonian chlorheksydyny, działanie denaturujące, Mycobacterium tuberculosis, prątki gruźlicy, preparat przeciwbakteryjny, roztwór alkoholowy chlorheksydyny, spektrum przeciwdrobnoustrojowe, spirytus skażony hibitanem, Staphylococcus aureus, staphylococcus epidermidis, ziarniaki Gram-dodatnie - Leksykon leków
Specjalne ostrzeżenia – Gardimax Medica Spray
Produkt leczniczy Gardimax medica spray, stosowany miejscowo w jamie ustnej, zawiera 42,5% etanolu (3,5 g/10 ml), co odpowiada 168 mg alkoholu na 5 dawek, równoważne 0,85 ml piwa lub 0,35 ml wina. Ze względu na obecność etanolu, preparat jest przeciwwskazany u osób z uzależnieniem od alkoholu oraz wymaga ostrożności u kobiet w ciąży, karmiących piersią, dzieci oraz pacjentów z chorobami wątroby i epilepsją. Substancje czynne to diglukonian chlorheksydyny (0,180 mg/dawkę), który czasowo zmniejsza liczbę mikroorganizmów, oraz chlorowodorek lidokainy (0,045 mg/dawkę), który może powodować zmniejszenie wrażliwości na ciepło w obszarze głośni, zwiększając ryzyko zaburzeń odruchu połykania i zachłyśnięcia. Preparat nie zawiera cukru, co czyni go bezpiecznym dla pacjentów z cukrzycą.
aerozol do gardła, chlorowodorek lidokainy, choroba wątroby, cukrzyca, diglukonian chlorheksydyny, epilepsja, łagodzenie bólu, lek odkażający, odruch połykania, podrażnienie gardła, reakcja alergiczna, reakcja nadwrażliwości, utrata wrażliwości głośni, uzależnienie od alkoholu, zaburzenie połykania, zachłyśnięcie - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Gardimax Medica Spray (20 mg + 5 mg)/10 ml
Produkt leczniczy Gardimax Medica Spray (20 mg + 5 mg/10 ml, aerozol do stosowania w jamie ustnej) zawiera dwie substancje czynne: diglukonian chlorheksydyny (0,180 mg/dawka) oraz chlorowodorek lidokainy (0,045 mg/dawka). W składzie znajdują się również substancje pomocnicze o znanym działaniu, takie jak etanol i glicerol. Dane przedkliniczne nie wykazały istotnych zagrożeń klinicznych związanych z zastosowaniem produktu w zalecanych dawkach terapeutycznych, a wszystkie istotne informacje dotyczące bezpieczeństwa zostały uwzględnione w charakterystyce produktu leczniczego.