zanieczyszczenie radioaktywne

Zanieczyszczenie radioaktywne (skażenie promieniotwórcze) to obecność substancji radioaktywnych w środowisku, tkankach lub materiałach w ilościach przekraczających naturalne tło promieniowania. W medycynie problem ten jest istotny zarówno z perspektywy diagnostyki, terapii, jak i potencjalnych zagrożeń zdrowotnych.

Skażenie może występować w formie zewnętrznej (na powierzchni ciała lub ubraniu) lub wewnętrznej (po wchłonięciu, wdychaniu lub spożyciu materiału radioaktywnego). Szczególnie niebezpieczne są radionuklidy o długim okresie półtrwania, które mogą kumulować się w określonych narządach, np. jod-131 w tarczycy, stront-90 w kościach czy cez-137 w tkance mięśniowej.

Ekspozycja na promieniowanie jonizujące prowadzi do uszkodzeń DNA i innych struktur komórkowych. Efekty biologiczne zależą od dawki, rodzaju promieniowania, czasu ekspozycji oraz wrażliwości tkanek. Przy wysokich dawkach może wystąpić ostra choroba popromienna, a przy długotrwałej ekspozycji na niższe dawki – zwiększone ryzyko nowotworów, uszkodzeń układu krwiotwórczego, zaćmy czy bezpłodności.

W przypadku skażenia radioaktywnego kluczowe jest szybkie wdrożenie procedur dekontaminacji, ocena dawki pochłoniętej i odpowiednie postępowanie medyczne. W zależności od sytuacji stosuje się środki blokujące wchłanianie radionuklidów (np. jodek potasu przy skażeniu jodem promieniotwórczym) lub przyspieszające ich wydalanie (np. związki chelatujące).

Powiązane wpisy

  1. 18.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl