kaliciwirus
Kaliciwirusy (Caliciviridae) stanowią rodzinę małych, bezotoczkowych wirusów RNA, które są odpowiedzialne za szereg chorób u ludzi i zwierząt. U ludzi najważniejsze znaczenie kliniczne mają norowirusy i sapowirusy, będące główną przyczyną nieżytu żołądkowo-jelitowego o etiologii wirusowej.
Zakażenia kaliciwirusami u ludzi objawiają się najczęściej ostrą biegunką, wymiotami, bólami brzucha i nudnościami. Choroba ma zwykle przebieg samoograniczający i ustępuje w ciągu 24-72 godzin. Szczególnie narażone są osoby w placówkach zbiorowego zamieszkania, na statkach wycieczkowych czy w szpitalach, gdzie wirus łatwo rozprzestrzenia się drogą fekalno-oralną lub przez zanieczyszczone powierzchnie.
Diagnostyka zakażeń kaliciwirusami opiera się głównie na metodach molekularnych (RT-PCR), ponieważ wirusy te trudno hodować w warunkach laboratoryjnych. Leczenie jest objawowe i polega na nawodnieniu oraz wyrównaniu zaburzeń elektrolitowych. Nie istnieje swoista terapia przeciwwirusowa ani szczepionka przeciwko ludzkim kaliciwirusom.
Profilaktyka zakażeń kaliciwirusami obejmuje przede wszystkim rygorystyczne przestrzeganie zasad higieny, szczególnie mycie rąk, dezynfekcję powierzchni oraz izolację osób chorych. Wirusy te wykazują wysoką oporność na środki dezynfekcyjne zawierające alkohol, dlatego zaleca się stosowanie środków zawierających podchloryn sodu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Norowirus (zakażenie jelit) – Epidemiologia
Norowirus, jednoniciowy wirus RNA z rodziny Caliciviridae, jest główną przyczyną ostrego zapalenia żołądka i jelit na świecie, powodując około 685 milionów przypadków rocznie, w tym 200 milionów u dzieci poniżej 5 roku życia. W USA norowirus odpowiada za 19-21 milionów zachorowań rocznie, co stanowi 58% wszystkich chorób pokarmowych, prowadząc do około 109 000 hospitalizacji, 465 000 wizyt na oddziałach ratunkowych, 2,27 miliona wizyt ambulatoryjnych oraz 900 zgonów, głównie wśród osób ≥65 lat. Sezonowość infekcji jest wyraźna, z największą aktywnością od listopada do kwietnia, a w sezonie 2024-2025 odnotowano wzrost liczby ognisk w porównaniu do lat poprzednich. Ogniska najczęściej występują w placówkach opieki zdrowotnej, zwłaszcza w domach opieki długoterminowej, gdzie pacjenci są bardziej narażeni na ciężki przebieg choroby.
badanie kału, biegunka, Caliciviridae, choroba współistniejąca, higiena rąk, kaliciwirus, nadzór nad ściekami, obciążenie kliniczne, obniżona odporność, odpowiedź immunologiczna, ostre zapalenie żołądka, placówka opieki długoterminowej, różnorodność genetyczna, system wczesnego ostrzegania, szczepionka przeciwko norovirusowi, wirus RNA, wskaźnik śmiertelności, zapalenie żołądka i jelit - Leksykon chorób i schorzeń
Infekcja norowirusowa – Charakterystyka, pielęgnacja i opieka
Norowirus, będący jednoniciowym wirusem RNA z rodziny kaliciwirusów, jest główną przyczyną ostrego zapalenia żołądka i jelit na świecie, powodując w USA rocznie 19-21 milionów zachorowań, 56000-71000 hospitalizacji oraz 570-800 zgonów. Klinicznie charakteryzuje się nagłym początkiem nudności, wymiotów, wodnistej biegunki i bólu brzucha, z gorączką do 39°C. Zmiany histopatologiczne obejmują stępienie kosmków jelita czczego przy zachowanym nabłonku, co prowadzi do upośledzenia wchłaniania tłuszczów i D-ksylozy oraz obniżenia aktywności enzymów rąbka szczoteczkowego. Choroba jest zwykle samoograniczająca, ustępując w ciągu 72 godzin, jednak u osób starszych i immunosupresyjnych może przebiegać ciężej, z ryzykiem przewlekłego zakażenia i enteropatii norowirusowej. Diagnostyka opiera się na obrazie klinicznym i potwierdzeniu obecności wirusa w kale, szczególnie u pacjentów z grup ryzyka.
bilans płynów, ból mięśniowy, choroba samoograniczająca, dezynfekcja środowiska, doustny płyn nawadniający, enteropatia, jednoniciowy wirus RNA, jelito czcze, kaliciwirus, krew utajona w stolcu, lek przeciwbiegunkowy, lek przeciwwymiotny, maska ochronna, norowirus, obniżona odporność, odwodnienie, ognisko zakażenia, ostre zapalenie żołądka i jelit, płyn dożylny, próbka kału, rąbek szczoteczkowy, równowaga elektrolitowa, środek ochrony osobistej, stan nawodnienia, wirus zakaźny, wodnista biegunka, wydalanie wirusa, zaburzenie sercowo-naczyniowe, zaburzenie wchłaniania, zakażenie przewlekłe, zanik kosmków jelitowych, złe samopoczucie - Leksykon chorób i schorzeń
Biegunka – Patofizjologia i mechanizm
Biegunka jest objawem wynikającym z zaburzeń równowagi między absorpcją a sekrecją wody i elektrolitów w jelitach, z czterema głównymi mechanizmami patofizjologicznymi: wydzielniczym, osmotycznym, zapalnym oraz związanym z zaburzeniami motoryki jelit. Biegunka wydzielnicza charakteryzuje się zwiększonym wydzielaniem elektrolitów i wody, często wywołanym przez enterotoksyny bakterii takich jak Vibrio cholerae i enterotoksyczne szczepy Escherichia coli, z normalną luką jonową stolca ≤100 mOsm/kg i brakiem odpowiedzi na głodzenie. Biegunka osmotyczna wynika z obecności niestrawionych substancji, np. laktozy lub heksitoli, z wysoką luką jonową kału >100 mOsm/kg i ustępuje po eliminacji czynnika wywołującego. Biegunka zapalna jest spowodowana przez bakterie inwazyjne lub wytwarzające cytotoksyny (np. Salmonella, Shigella, Clostridium difficile), prowadząc do uszkodzenia błony śluzowej i aktywacji mediatorów zapalnych. Zaburzenia motoryki jelit, jak w nadczynności tarczycy, skracają czas pasażu, ograniczając absorpcję. Ponadto, uszkodzenie błony śluzowej i resekcje jelitowe zmniejszają powierzchnię absorpcyjną, nasilając biegunkę.
adenowirus jelitowy, astrowirus, atrofia kosmków, biegunka osmotyczna, biegunka poantybiotykowa, biegunka wydzielnicza, biegunka zapalna, choroba Leśniowskiego-Crohna, Clostridium difficile, cytotoksyna, enterocyt, enterotoksyna, Escherichia coli, kaliciwirus, mediator zapalny, mikrobiota jelitowa, motoryka jelit, nietolerancja laktozy, przepuszczalność jelitowa, rotawirus, Salmonella, toksyna cholery, Vibrio cholerae, wrzodziejące zapalenie jelita grubego, zapalenie okrężnicy, zapalna choroba jelit, zespół jelita drażliwego