lipoproteina o wysokiej gęstości

Lipoproteina o wysokiej gęstości (HDL – High Density Lipoprotein) to rodzaj cząsteczki lipoproteiny występującej we krwi, która odgrywa kluczową rolę w transporcie cholesterolu z tkanek obwodowych do wątroby w procesie nazywanym transportem zwrotnym cholesterolu. Ze względu na tę funkcję, HDL często określa się mianem „dobrego cholesterolu”.

HDL ma najwyższą gęstość spośród wszystkich lipoprotein, co wynika z wysokiej zawartości białek (około 50%) i niskiej zawartości lipidów. Głównym białkiem strukturalnym HDL jest apolipoproteina A-I (apo A-I), która umożliwia wychwytywanie nadmiaru cholesterolu z komórek obwodowych i jego transport do wątroby, gdzie może zostać wydalony z organizmu wraz z żółcią.

Wysokie stężenie HDL w osoczu (>60 mg/dl) jest uważane za czynnik chroniący przed miażdżycą i chorobami sercowo-naczyniowymi. HDL wykazuje działanie przeciwmiażdżycowe poprzez usuwanie cholesterolu z blaszek miażdżycowych, hamowanie utleniania LDL, działanie przeciwzapalne oraz poprawę funkcji śródbłonka naczyniowego. Niskie stężenie HDL (<40 mg/dl u mężczyzn i <50 mg/dl u kobiet) stanowi niezależny czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.

Na poziom HDL korzystnie wpływają regularna aktywność fizyczna, dieta śródziemnomorska, umiarkowane spożycie alkoholu oraz zaprzestanie palenia tytoniu. Spośród leków najsilniejszy wpływ na zwiększenie stężenia HDL mają fibraty i kwas nikotynowy, choć ich stosowanie w celu prewencji pierwotnej chorób sercowo-naczyniowych pozostaje kontrowersyjne.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl