tłuszcz trzewny
Tłuszcz trzewny (wisceralny) to rodzaj tkanki tłuszczowej gromadzącej się wokół narządów wewnętrznych jamy brzusznej, w szczególności w jamie otrzewnowej. W przeciwieństwie do tłuszczu podskórnego, który odkłada się bezpośrednio pod skórą, tłuszcz trzewny otacza narządy takie jak wątroba, trzustka i jelita.
Z punktu widzenia metabolicznego, tłuszcz trzewny jest wysoce aktywny – wydziela adipocytokiny, cytokiny prozapalne oraz hormony wpływające na metabolizm całego organizmu. Nadmierna akumulacja tłuszczu trzewnego jest silnie skorelowana z insulinoopornością, dyslipidemią, nadciśnieniem tętniczym oraz zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych i cukrzycy typu 2.
Diagnostyka ilości tłuszczu trzewnego może być przeprowadzona za pomocą tomografii komputerowej, rezonansu magnetycznego lub poprzez pomiar obwodu talii, który stanowi prosty, lecz skuteczny wskaźnik w praktyce klinicznej. Wartości obwodu talii przekraczające 94 cm u mężczyzn i 80 cm u kobiet (według kryteriów europejskich) wskazują na zwiększone ryzyko metaboliczne.
Redukcja tłuszczu trzewnego jest kluczowym elementem w zapobieganiu i leczeniu zespołu metabolicznego. Osiąga się ją przede wszystkim poprzez modyfikację stylu życia obejmującą regularną aktywność fizyczną, zrównoważoną dietę z ograniczeniem węglowodanów prostych i tłuszczów nasyconych, oraz utrzymanie prawidłowej masy ciała.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Wysoki poziom cholesterolu – Zapobieganie i profilaktyka
Wysoki poziom cholesterolu, szczególnie LDL ≥190 mg/dl, jest kluczowym czynnikiem ryzyka chorób sercowo-naczyniowych, takich jak choroba wieńcowa, zawał serca i udar mózgu. Profilaktyka opiera się na regularnych badaniach przesiewowych, zalecanych co 4-6 lat u dorosłych powyżej 20. roku życia, a częściej u osób z grup podwyższonego ryzyka (np. nadciśnienie, cukrzyca, FH). Podstawą jest modyfikacja stylu życia: dieta ograniczająca tłuszcze nasycone do <7% kaloryczności, eliminacja tłuszczów trans, zwiększenie spożycia tłuszczów nienasyconych i błonnika rozpuszczalnego, aktywność fizyczna ≥150 minut tygodniowo, utrzymanie prawidłowej masy ciała (redukcja 5-10% masy ciała może obniżyć LDL nawet o 30%), zaprzestanie palenia oraz umiarkowane spożycie alkoholu. Dieta bogata w sterole i stanole roślinne może obniżyć LDL o 7,5-12%, a dieta roślinna nawet o 30% lub więcej.
badanie przesiewowe, błonnik rozpuszczalny, cholesterol HDL, cholesterol LDL, choroba sercowo-naczyniowa, choroba wieńcowa, ezetymib, farmakoterapia, hipercholesterolemia, inhibitor PCSK9, inklisiran, kwas bempediowy, kwas nikotynowy, lipoproteina(a), miażdżyca, otyłość, profil lipidowy, reduktaza HMG-CoA, rodzinna hipercholesterolemia, statyna, tłuszcz nasycony, tłuszcz nienasycony, tłuszcz trzewny, trójglicerydy, udar mózgu, wysoki poziom cholesterolu, zawał serca - Leksykon chorób i schorzeń
Wczesna lub przedwczesna menopauza – Objawy
Wczesna menopauza definiowana jest jako ustanie czynności jajników przed 45. rokiem życia, a przedwczesna menopauza (POI) przed 40. rokiem życia, z częstością odpowiednio około 5% i 1% populacji kobiet. Objawy obejmują nieregularności cyklu miesiączkowego, uderzenia gorąca, nocne poty, zaburzenia nastroju, suchość pochwy, a także objawy somatyczne takie jak bóle stawów, kołatanie serca czy problemy z pamięcią. Diagnostyka opiera się na stwierdzeniu poziomu FSH >40 mIU/mL w dwóch oznaczeniach z odstępem 4-6 tygodni oraz braku miesiączki przez ponad 6 miesięcy. Wczesna i przedwczesna menopauza wiążą się z nagłym spadkiem estrogenów, co zwiększa ryzyko osteoporozy, chorób sercowo-naczyniowych (wzrost ryzyka choroby wieńcowej o 50% przy menopauzie przed 40. r.ż.), zaburzeń poznawczych oraz problemów psychicznych, w tym depresji i lęku.
bezsenność, bóle stawowo-mięśniowe, choroba sercowo-naczyniowa, choroba tarczycy, dysfunkcja śródbłonka, dyspareunia, hormon folikulotropowy, infekcja dróg moczowych, insulinooporność, kołatanie serca, libido, mgła mózgowa, miastenia, niedokrwistość złośliwa, nocne poty, oophorectomia, osteoporoza, plamienie międzymiesiączkowe, przedwczesna niewydolność jajników, suchość pochwy, tabletki antykoncepcyjne, terapia hormonalna zastępcza, tłuszcz trzewny, uderzenie gorąca, utrata gęstości kostnej, zespół łamliwego chromosomu X, zespół przewlekłego zmęczenia, zespół Turnera