naciek okołonerwowy
Naciek okołonerwowy (łac. perineural invasion, PNI) to patologiczne zjawisko polegające na rozprzestrzenianiu się komórek nowotworowych wzdłuż przestrzeni okołonerwowych, czyli wokół nerwów i ich osłonek. Proces ten stanowi istotny mechanizm miejscowego rozprzestrzeniania się nowotworów i jest uznawany za czynnik niekorzystny prognostycznie w wielu typach nowotworów złośliwych.
W badaniu histopatologicznym naciek okołonerwowy identyfikowany jest jako obecność komórek nowotworowych w przestrzeni między nerwem a jego osłonką. Najczęściej występuje w nowotworach głowy i szyi, trzustki, prostaty, odbytnicy oraz dróg żółciowych. Obecność PNI wiąże się z wyższym ryzykiem wznowy miejscowej, przerzutów węzłowych oraz krótszym czasem przeżycia.
Mechanizm nacieku okołonerwowego opiera się na wzajemnych oddziaływaniach między komórkami nowotworowymi a mikrośrodowiskiem nerwów. Kluczową rolę odgrywają czynniki wzrostu nerwów (NGF), neurotrofiny oraz ich receptory, które umożliwiają migrację komórek nowotworowych wzdłuż nerwów. Identyfikacja PNI w badaniu histopatologicznym często wpływa na decyzje terapeutyczne, w tym na rozszerzenie zakresu operacji czy zastosowanie leczenia adjuwantowego.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Płaskonabłonkowy rak skóry – Diagnostyka i diagnoza
Płaskonabłonkowy rak skóry (SCC) jest drugim najczęstszym nowotworem złośliwym skóry, z roczną zachorowalnością około 1,8 miliona przypadków w USA i wzrostem częstości o 200% w ciągu ostatnich 30 lat. Diagnostyka SCC opiera się na szczegółowym badaniu fizykalnym, wywiadzie uwzględniającym ekspozycję na promieniowanie UV, historię nowotworów skóry oraz stan immunosupresji. Charakterystyczne zmiany kliniczne obejmują szorstkie, łuszczące się czerwone plamy, uniesione guzki, niegojące się owrzodzenia oraz zmiany brodawkowate. W diagnostyce nieinwazyjnej stosuje się dermatoskopię (cechy: skupione kropkowane wzorce naczyniowe, hiperkeratoza), reflektancyjną mikroskopię konfokalną (RCM) oraz trójwymiarowe skanowanie całego ciała. Biopsja skóry pozostaje złotym standardem, umożliwiając potwierdzenie diagnozy, różnicowanie raka in situ od postaci inwazyjnej oraz ocenę agresywności nowotworu. W zależności od wielkości i lokalizacji zmiany stosuje się biopsję zeskrobinową, wycinkową lub całkowite wycięcie zmiany z marginesem zdrowej skóry. Ocena węzłów chłonnych, w tym biopsja aspiracyjna cienkoigłowa i biopsja węzła wartowniczego, jest wskazana przy podejrzeniu przerzutów. Zaawansowane badania obrazowe (CT, MRI, PET, USG) służą do oceny naciekania tkanek i rozprzestrzeniania się raka.
badanie fizykalne, badanie ultrasonograficzne, biopsja aspiracyjna cienkoigłowa, biopsja skóry, biopsja sztancowa, biopsja węzła wartowniczego, biopsja wycinkowa, dermatolog, dermatoskopia, immunosupresja, inwazja okołonerwowa, klasyfikacja TNM, mikroskopia konfokalna, naciek okołonerwowy, płaskonabłonkowy rak skóry, pozytonowa tomografia emisyjna, promieniowanie ultrafioletowe, rak in situ, rak płaskonabłonkowy, rak podstawnokomórkowy, rezonans magnetyczny, rogowacenie słoneczne, tkanka podskórna, tomografia komputerowa, układ limfatyczny, węzły chłonne