powierzchowny rak podstawnokomórkowy
Powierzchowny rak podstawnokomórkowy (superficial basal cell carcinoma, sBCC) to podtyp raka podstawnokomórkowego skóry, który ogranicza się głównie do naskórka i górnych warstw skóry właściwej. Stanowi około 10-15% wszystkich przypadków BCC i charakteryzuje się powolnym wzrostem oraz niskim ryzykiem przerzutów.
Klinicznie powierzchowny rak podstawnokomórkowy objawia się jako dobrze odgraniczone, różowe lub czerwonawe blaszki z delikatnym, perełkowatym brzegiem i często z powierzchownym złuszczaniem. Najczęściej występuje na tułowiu i kończynach, w przeciwieństwie do innych podtypów BCC, które zazwyczaj lokalizują się na twarzy. Zmiany mogą być pojedyncze lub mnogie.
W diagnostyce powierzchownego BCC kluczową rolę odgrywa badanie dermatoskopowe, które ukazuje charakterystyczne struktury naczyniowe i brak pigmentacji lub delikatne przebarwienia. Potwierdzenie rozpoznania wymaga wykonania biopsji i badania histopatologicznego, które wykazuje gniazda komórek bazaloidnych pączkujące z naskórka.
Leczenie powierzchownego raka podstawnokomórkowego obejmuje metody chirurgiczne (wycięcie z marginesem, chirurgia mikrograficzna Mohsa) oraz niechirurgiczne, takie jak krioterapia, leczenie miejscowe imikwimodem, 5-fluorouracylem, terapia fotodynamiczna czy radioterapia. Wybór metody zależy od lokalizacji, wielkości zmiany oraz preferencji pacjenta. Ze względu na powierzchowny charakter zmiany, ten podtyp BCC ma doskonałe rokowanie przy odpowiednim leczeniu.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Choroba bowena – Diagnostyka i diagnoza
Choroba Bowena, czyli rak kolczystokomórkowy in situ, to wczesna postać raka skóry ograniczona do naskórka, bez naciekania skóry właściwej. Klinicznie manifestuje się jako czerwone, łuszczące się, dobrze odgraniczone zmiany, najczęściej na obszarach eksponowanych na UV. Diagnostyka opiera się na badaniu fizykalnym, dermoskopii (obserwacja łuszczącej powierzchni, charakterystycznych naczyń kłębuszkowatych i zmian barwnikowych) oraz przede wszystkim biopsji skóry (shave, punch lub wycinkowa), która pozostaje złotym standardem potwierdzenia rozpoznania. Histopatologia wykazuje pełną dysplazję naskórka z atypią keratynocytów, hiperkeratozę, parakeratozę i brak naciekania błony podstawnej. Immunohistochemia (markery PCNA, CK10, CK14, p16, p53, Ki-67, p27) wspomaga diagnostykę różnicową, zwłaszcza z chorobą Pageta. Nowoczesne metody obrazowania in vivo, takie jak mikroskopia konfokalna refleksyjna (RCM), pozwalają na ocenę zmian na poziomie komórkowym bez biopsji, szczególnie przydatne w postaci barwnikowej i monitorowaniu leczenia.
akantoza, badanie fizykalne skóry, badanie histopatologiczne, badanie immunohistochemiczne, biopsja ścinająca, biopsja skóry, biopsja sztancowa, biopsja wycinkowa, błona podstawna, choroba Bowena, choroba Pageta, cytokeratyna, dermoskopia, dysplazja naskórka, figura mitotyczna, hiperkeratoza, inwazyjny rak kolczystokomórkowy, keratynocyt, łuszczyca, mikroskopia konfokalna refleksyjna, parakeratoza, powierzchowny rak podstawnokomórkowy, rak kolczystokomórkowy in situ, rogowacenie słoneczne, wyprysk