kwas p-aminohipurowy
Kwas p-aminohipurowy (PAH) to organiczny związek chemiczny powszechnie stosowany w nefrologii do oceny funkcji nerek. Substancja ta jest wykorzystywana jako marker przepływu osocza przez nerki, ponieważ ulega prawie całkowitej sekrecji kanalikowej w pojedynczym przejściu przez nerki.
W warunkach prawidłowych około 90% kwasu p-aminohipurowego jest usuwane z krwi podczas jednorazowego przepływu przez nerki. Dzięki temu właściwości PAH jest doskonałym wskaźnikiem do pomiaru efektywnego przepływu osocza nerkowego (ERPF) oraz pośrednio nerkowego przepływu krwi (RPF). Klirens PAH stanowi złoty standard w ocenie przepływu nerkowego.
W diagnostyce nefrologicznej PAH wykorzystuje się w testach klirensu, gdzie po podaniu dożylnym mierzy się jego stężenie w osoczu i moczu. Obniżony klirens PAH wskazuje na zmniejszony przepływ nerkowy, co może występować w wielu chorobach nerek, niewydolności krążenia czy w stanach odwodnienia. Metoda ta, choć wysoce precyzyjna, jest obecnie rzadziej stosowana w rutynowej praktyce klinicznej na rzecz mniej inwazyjnych technik obrazowych.