regulacja ortostatyczna

Regulacja ortostatyczna to zespół mechanizmów fizjologicznych odpowiedzialnych za utrzymanie homeostazy układu krążenia podczas zmiany pozycji ciała, szczególnie z leżącej lub siedzącej do stojącej. Proces ten ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia odpowiedniego przepływu krwi do mózgu i innych narządów po pionizacji.

W momencie przyjęcia pozycji stojącej dochodzi do przemieszczenia około 500-700 ml krwi do naczyń żylnych kończyn dolnych i jamy brzusznej, co prowadzi do zmniejszenia powrotu żylnego do serca, spadku objętości wyrzutowej oraz chwilowego obniżenia ciśnienia tętniczego. Baroreceptory zlokalizowane w łuku aorty i zatokach szyjnych wykrywają ten spadek i inicjują odpowiedź kompensacyjną.

Główne mechanizmy regulacji ortostatycznej obejmują: aktywację układu współczulnego prowadzącą do zwiększenia częstości akcji serca i skurczu naczyń obwodowych, hamowanie układu przywspółczulnego, aktywację układu renina-angiotensyna-aldosteron oraz wydzielanie wazopresyny. Dodatkowo, mięśnie szkieletowe kończyn dolnych i pompa mięśniowa wspierają powrót żylny krwi do serca.

Zaburzenia regulacji ortostatycznej mogą prowadzić do hipotensji ortostatycznej, manifestującej się zawrotami głowy, zaburzeniami widzenia, a nawet omdleniami po pionizacji. Diagnostyka obejmuje wykonanie testu pochyleniowego (tilt test) oraz monitorowanie parametrów hemodynamicznych podczas zmiany pozycji ciała.

Powiązane wpisy

  1. 21.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl