alpelisib
Alpelisib (nazwa handlowa Piqray) to selektywny inhibitor kinazy PI3K klasy I α, który znalazł zastosowanie w leczeniu pacjentów z zaawansowanym rakiem piersi. Został zatwierdzony przez FDA w 2019 roku do stosowania w skojarzeniu z fulwestrantem u kobiet w okresie pomenopauzalnym oraz u mężczyzn z dodatnim receptorem hormonalnym (HR+), ujemnym receptorem ludzkiego naskórkowego czynnika wzrostu typu 2 (HER2-), zaawansowanym lub przerzutowym rakiem piersi z mutacją PIK3CA, po niepowodzeniu terapii hormonalnej.
Alpelisib działa poprzez blokowanie szlaku sygnałowego PI3K/AKT/mTOR, który odgrywa kluczową rolę w proliferacji komórek nowotworowych. Mutacje w genie PIK3CA występują w około 40% przypadków raka piersi HR+/HER2- i są związane z opornością na terapię hormonalną oraz gorszym rokowaniem. Zastosowanie alpelisibu pozwala na precyzyjne celowanie w komórki nowotworowe z mutacją PIK3CA, co przekłada się na wydłużenie czasu przeżycia wolnego od progresji choroby.
Najczęstsze działania niepożądane związane z terapią alpelisibem obejmują hiperglikemię, wysypkę, biegunkę, nudności, zmęczenie, zmniejszony apetyt, zapalenie jamy ustnej i wymioty. Ze względu na ryzyko hiperglikemii, przed rozpoczęciem leczenia konieczna jest ocena stężenia glukozy na czczo oraz monitorowanie poziomów glukozy podczas terapii. U pacjentów z cukrzycą typu 1 lub niekontrolowaną cukrzycą typu 2 lek jest przeciwwskazany.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Zespół klippela-trenaunaya – Epidemiologia
Zespół Klippela-Trenaunaya (ZKT) to rzadkie wrodzone schorzenie naczyniowe, charakteryzujące się triadą objawów: malformacjami naczyniowymi typu włośniczkowego (plamy typu „port-wine”), żylakami oraz przerostem kości i/lub tkanek miękkich. Częstość występowania wynosi od 1:20 000 do 1:100 000 żywych urodzeń, bez predylekcji płciowej czy rasowej. Diagnostyka opiera się na klinicznym obrazie oraz badaniach obrazowych, takich jak USG z Dopplerem, CT, MRI i MRA, które pozwalają ocenić rozległość zmian i planować leczenie. ZKT jest związany z mutacjami genu PIK3CA (PROS) oraz rzadziej RASA1, co wskazuje na podłoże genetyczne. Objawy pojawiają się zwykle od urodzenia lub w dzieciństwie, a zmiany dotyczą głównie kończyn dolnych (85% przypadków), najczęściej jednostronnie. Wczesne rozpoznanie jest kluczowe dla zapobiegania powikłaniom, takim jak zakrzepica (występująca u około 39% pacjentów), zatorowość płucna, krwawienia żylne, bóle i obrzęki kończyn oraz różnica długości kończyn.
alpelisib, angiografia rezonansu magnetycznego, badanie Dopplera, badanie ultrasonograficzne, krwiomocz, malformacja naczyniowa włośniczkowa, menorrhagia, mutacja genu PIK3CA, naczyniak płaski, nadciśnienie płucne, nieprawidłowość żylna, niewydolność prawej komory serca, plama typu port-wine, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, przerost tkanek miękkich, rezonans magnetyczny, skolioza, tomografia komputerowa, triada objawów, układ limfatyczny, zakrzepica żylna, zakrzepowe zapalenie żył, zatorowość płucna, zespół Klippela-Trenaunaya, zespół Parkesa-Webera, zespół Sturge’a-Webera - Leksykon chorób i schorzeń
Zespół klippela-trenaunaya – Patofizjologia i mechanizm
Zespół Klippela-Trenaunaya (KTS) jest rzadkim wrodzonym zaburzeniem naczyniowym, którego patogeneza wiąże się głównie z somatycznymi mutacjami w genie PIK3CA, prowadzącymi do nadaktywacji szlaku PI3K/AKT/mTOR. Mutacje te powodują niekontrolowany wzrost i proliferację komórek naczyń krwionośnych, limfatycznych, tkanek miękkich oraz kości, co manifestuje się przerostem i malformacjami naczyniowymi. KTS jest klasyfikowany w spektrum przerostów związanych z PIK3CA (PROS). Dodatkowo, mutacje w genie AGGF1 zwiększają angiogenezę, co również przyczynia się do fenotypu choroby. Patofizjologia obejmuje także zaburzenia równowagi angiogenezy i waskulogenezy, prowadzące do powikłań takich jak krwawienia, zakrzepica, DIC oraz chylothorax, które znacząco wpływają na rokowanie pacjentów. Zajęcie narządów wewnętrznych, zwłaszcza układu pokarmowego, jest częste i wymaga szczególnej uwagi diagnostycznej i terapeutycznej.
ablacja częstotliwości radiowej, alpelisib, chylothorax, fosfatydyloinozytolo-3-kinaza, gen PIK3CA, inhibitor PIK3CA, malformacja naczyniowa, nieprawidłowa angiogeneza, rapamycyna, rozsiane krzepnięcie wewnątrznaczyniowe, sirolimus, skleroterapia, spektrum przerostu związanego z PIK3CA, szlak PI3K/AKT/mTOR, utrata heterozygotyczności, waskulogeneza, wrodzone zaburzenie naczyniowe, zespół Klippela-Trenaunaya, zespolenie tętniczo-żylne