etretynat

Etretynat to syntetyczny retinoid, lek należący do pierwszej generacji retinoidów, który był stosowany w dermatologii. Jego główne zastosowanie obejmowało leczenie ciężkich postaci łuszczycy, a także innych zaburzeń rogowacenia skóry, takich jak łuszczyca krostkowa, łuszczyca erytrodermiczna oraz choroby Dariera.

Mechanizm działania etretynatu polega na wiązaniu się z receptorami retinoidowymi w jądrze komórkowym, co prowadzi do regulacji ekspresji genów odpowiedzialnych za różnicowanie i proliferację keratynocytów. Efektem jest normalizacja procesu rogowacenia naskórka, działanie przeciwzapalne oraz immunomodulujące.

Ze względu na wysokie ryzyko teratogenności (wywoływania wad wrodzonych) oraz długi okres półtrwania w organizmie (do 120 dni), etretynat został wycofany z większości rynków i zastąpiony przez acytretynę – jego metabolit o korzystniejszym profilu farmakokinetycznym. U kobiet w wieku rozrodczym stosowanie etretynatu wiązało się z koniecznością stosowania skutecznej antykoncepcji podczas terapii oraz przez okres co najmniej 2 lat po jej zakończeniu.

Najczęstsze działania niepożądane etretynatu obejmowały suchość skóry i błon śluzowych, świąd, łysienie, zmiany w obrębie paznokci, bóle stawowo-mięśniowe oraz zaburzenia lipidowe (wzrost poziomu trójglicerydów i cholesterolu). Wymagał regularnego monitorowania parametrów wątrobowych oraz lipidogramu podczas terapii.

Powiązane wpisy

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl