złożone doustne środki antykoncepcyjne
Złożone doustne środki antykoncepcyjne (Combined Oral Contraceptives, COCs) są hormonalnymi preparatami zawierającymi dwa rodzaje hormonów: estrogen (najczęściej etynyloestradiol lub estradiol) oraz progestagen. Leki te hamują owulację poprzez wpływ na oś podwzgórze-przysadka-jajnik, powodują zagęszczenie śluzu szyjkowego, co utrudnia penetrację plemników, oraz zmieniają endometrium, co utrudnia implantację zarodka.
Preparaty te dzielą się na jednofazowe (stała dawka hormonów przez cały cykl), dwufazowe i trójfazowe (zmienne dawki naśladujące naturalny cykl). Nowsze generacje COCs zawierają niższe dawki hormonów, co zmniejsza ryzyko działań niepożądanych przy zachowaniu skuteczności antykoncepcyjnej wynoszącej 99% przy idealnym stosowaniu i około 91% przy typowym użytkowaniu.
Oprócz działania antykoncepcyjnego, COCs wykazują korzystne efekty pozaantykoncepcyjne, takie jak zmniejszenie obfitości i bolesności miesiączek, redukcja ryzyka raka jajnika i endometrium, oraz pozytywny wpływ na objawy endometriozy czy zespołu policystycznych jajników. Przeciwwskazania do stosowania obejmują m.in. choroby zakrzepowo-zatorowe, migreny z aurą, choroby wątroby, niektóre nowotwory hormonozależne oraz palenie tytoniu u kobiet powyżej 35 roku życia.
Powiązane wpisy
- Leksykon chorób i schorzeń
Bolesne miesiączkowanie – Rokowania, prognozy i postęp choroby
Bolesne miesiączkowanie (dysmenorrhea) dotyka ponad 50% kobiet miesiączkujących, z 80% doświadczających bólu w pewnym momencie życia. Pierwotne bolesne miesiączkowanie, wynikające z nadmiernych skurczów macicy bez patologii miednicy, ma zazwyczaj korzystną prognozę – ból zmniejsza się z wiekiem, a 71,9% pacjentek odczuwa poprawę po leczeniu. Wtórne bolesne miesiączkowanie, najczęściej spowodowane endometriozą, ma bardziej złożony przebieg, z nasileniem bólu wraz z wiekiem i koniecznością leczenia choroby podstawowej. Diagnostyka obejmuje badanie miednicy, w tym przezpochwowe USG o czułości 91% i swoistości 98% w wykrywaniu endometriozy jelitowej. Czynniki ryzyka to m.in. pierwsza miesiączka przed 11 r.ż., cięższe miesiączki, stres, palenie tytoniu oraz predyspozycje genetyczne. W terapii stosuje się NLPZ, hormonalne środki antykoncepcyjne oraz preparaty Kampo, które wykazały poprawę u 71,9% pacjentek przy 10,5% zdarzeń niepożądanych.
ból menstruacyjny, choroba zapalna miednicy, depresja, doustne środki antykoncepcyjne, dysmenorrhea, dyspareunia, endometrioza, katastrofizacja bólu, keishibukuryogan, kontrola bólu, kora zakrętu obręczy, leczenie hormonalne, miesiączka, nieprawidłowe krwawienie maciczne, niesteroidowe leki przeciwzapalne, przezczaszkowa stymulacja magnetyczna, przezczaszkowa stymulacja prądem stałym, przezpochwowe badanie ultrasonograficzne, skurcz macicy, tokishakuyakusan, złożone doustne środki antykoncepcyjne - Leksykon substancji czynnych
Gestoden – Przedawkowanie
Gestoden, będący progestagenem stosowanym w złożonych doustnych środkach antykoncepcyjnych (np. Artilla, Lindynette, Logest, Milvane, Sylvie, Vines), nie wykazuje poważnych ani zagrażających życiu działań niepożądanych w przypadku przedawkowania. Objawy kliniczne obejmują przede wszystkim nudności i wymioty, które mogą prowadzić do odwodnienia, a także łagodne krwawienia z dróg rodnych, szczególnie u młodych dziewcząt. U pacjentek przed menarche może wystąpić krwawienie z odstawienia, co stanowi istotny element diagnostyczny w różnicowaniu przyczyn krwawień u tej grupy wiekowej. Nie odnotowano przypadków śmiertelnych ani ciężkich reakcji toksycznych związanych z gestodenem.
antidotum, ciężkie działania niepożądane, etynyloestradiol, gestoden, krwawienie z dróg rodnych, krwawienie z odstawienia, leczenie objawowe, lek przeciwwymiotny, menarche, nudności i wymioty, odwodnienie, pierwsza miesiączka, progestagen, przedawkowanie substancji, złożone doustne środki antykoncepcyjne, złożony doustny środek antykoncepcyjny - Leksykon substancji czynnych
Norgestymat – Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Norgestymat, będący składnikiem preparatu Elin (250 µg norgestymatu i 35 µg etynyloestradiolu), jest progestagenem o udokumentowanym działaniu przeciwowulacyjnym, stosowanym w antykoncepcji hormonalnej. Produkt jest bezwzględnie przeciwwskazany w ciąży, a w przypadku podejrzenia ciąży u pacjentki należy ją potwierdzić przed zaprzestaniem stosowania. W okresie połogu stosowanie Elin wiąże się ze zwiększonym ryzykiem żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej, co wymaga szczególnej uwagi i odpowiedniego poinformowania pacjentki. Norgestymat i jego metabolity przenikają do mleka matki, dlatego stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających tę substancję jest przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią do 6 tygodni po porodzie. W okresie od 6. tygodnia do 6. miesiąca po porodzie stosowanie preparatu wymaga uzasadnienia klinicznego, z uwzględnieniem bilansu korzyści i ryzyka dla dziecka.
antykoncepcja hormonalna, działanie progestagenne, działanie przeciwowulacyjne, hamowanie owulacji, laktacja, norgestymat i etynyloestradiol, płodność kobiety, połóg, progestagen, przenikanie do mleka matki, przerost endometrium, resorpcja płodu, steroidy antykoncepcyjne, zagnieżdżenie komórki jajowej, zahamowanie płodności, złożone doustne środki antykoncepcyjne, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Midiana 3 mg + 0,03 mg
Midiana, zawierająca 3 mg drospirenonu i 0,03 mg etynyloestradiolu, jest złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym, którego stosowanie jest przeciwwskazane w ciąży. Lekarz powinien poinformować pacjentkę o konieczności natychmiastowego przerwania terapii w przypadku zajścia w ciążę, mimo że badania epidemiologiczne nie wykazały zwiększonego ryzyka wad rozwojowych ani działania teratogennego przy nieświadomym stosowaniu we wczesnej ciąży. Brak jest jednak wystarczających danych epidemiologicznych dotyczących wpływu leku na przebieg ciąży, stan zdrowia płodu i noworodka, a badania na zwierzętach wskazują na potencjalne działania niepożądane, co wymaga zachowania ostrożności.
badania epidemiologiczne, ciąża i karmienie piersią, drospirenon i etynyloestradiol, działanie teratogenne, karmienie piersią, laktacja, okres poporodowy, produkt leczniczy, ryzyko zakrzepowo-zatorowe, steroidy antykoncepcyjne, tabletki powlekane, wrodzone wady rozwojowe, złożone doustne środki antykoncepcyjne, złożony doustny środek antykoncepcyjny, żylna choroba zakrzepowo-zatorowa