Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Norgestymat

Wpływ norgestymatu na płodność, ciążę i laktację

Norgestymat, będący składnikiem produktu leczniczego Elin (zawierającego 250 mikrogramów norgestymatu i 35 mikrogramów etynyloestradiolu), jest substancją z grupy progestagenów stosowaną w antykoncepcji hormonalnej. Dla lekarzy kluczowe jest zrozumienie wpływu tej substancji na płodność kobiet, przebieg ciąży oraz okres laktacji, by móc profesjonalnie doradzać pacjentkom w tych szczególnych sytuacjach fizjologicznych.¹

Stosowanie norgestymatu w ciąży

Przeciwwskazania w ciąży – produkt leczniczy Elin zawierający norgestymat jest bezwzględnie przeciwwskazany w okresie ciąży. W przypadku podejrzenia ciąży u pacjentki stosującej tę antykoncepcję hormonalną, konieczne jest potwierdzenie tego stanu przed zaprzestaniem stosowania preparatu.²

Ryzyko w okresie połogu – jeżeli planowane jest wznowienie stosowania produktu leczniczego Elin w okresie połogu, należy koniecznie uwzględnić zwiększone ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ) występujące w tym okresie. Jest to istotna informacja, którą lekarz powinien przekazać pacjentce rozważającej powrót do antykoncepcji hormonalnej po porodzie.³

Stosowanie norgestymatu w okresie karmienia piersią

Przenikanie do mleka – lekarze powinni poinformować pacjentki, że steroidy zawarte w środkach antykoncepcyjnych, takich jak Elin zawierający norgestymat, oraz ich metabolity mogą przenikać do mleka matki. Ma to istotne znaczenie dla podejmowania decyzji o metodzie antykoncepcji w okresie laktacji.⁴

Przeciwwskazania w okresie laktacji – stosowanie złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych zawierających norgestymat jest całkowicie przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią, które urodziły mniej niż 6 tygodni temu. Jest to bezwzględne przeciwwskazanie, o którym lekarz musi poinformować pacjentkę.⁵

Stosowanie między 6. tygodniem a 6. miesiącem po porodzie – lekarz powinien poinformować pacjentkę, że stosowanie środków antykoncepcyjnych zawierających norgestymat u kobiet karmiących piersią w okresie od 6. tygodnia do 6. miesiąca po porodzie musi mieć uzasadnienie kliniczne. Oznacza to, że korzyści z zastosowania tego środka muszą przewyższać potencjalne ryzyko dla dziecka karmionego piersią.⁶

Zalecenia dla kobiet karmiących – lekarz powinien zalecić kobietom karmiącym piersią alternatywne metody antykoncepcji, w szczególności tzw. „minipigułki” zawierające wyłącznie progestagen, zamiast złożonych preparatów zawierających norgestymat i etynyloestradiol (Elin). Jest to szczególnie istotne, gdyż złożone środki antykoncepcyjne mogą zmniejszać laktację, co nie jest pożądane w okresie karmienia piersią.⁷

Wpływ norgestymatu na płodność

Działanie przeciwowulacyjne – norgestymat stosowany samodzielnie oraz w skojarzeniu z etynyloestradiolem (jak w produkcie Elin) jest skutecznym środkiem przeciwowulacyjnym, co tłumaczy jego zastosowanie w antykoncepcji hormonalnej. Mechanizm działania jest związany z hamowaniem owulacji.⁸

Zalecenia po zakończeniu stosowania – lekarz powinien poinformować pacjentkę, że po zakończeniu stosowania doustnego środka antykoncepcyjnego zawierającego norgestymat (Elin), powinna powstrzymać się od zajścia w ciążę przynajmniej do momentu wystąpienia jednej naturalnej miesiączki. Umożliwi to dokładniejsze ustalenie wieku ewentualnej ciąży. W tym okresie należy zalecić stosowanie innej metody antykoncepcji niż hormonalna.⁹

Badania wpływu norgestymatu na płodność w modelach zwierzęcych

Lekarz powinien być świadomy wyników badań przedklinicznych dotyczących wpływu norgestymatu na płodność. Stosowanie norgestymatu w skojarzeniu z etynyloestradiolem u szczurów płci żeńskiej wykazało:¹⁰

• Zależne od dawki zahamowanie płodności
• Zmniejszenie skuteczności zagnieżdżenia się komórki jajowej
• Mniejszą liczebność miotów
• Zwiększoną resorpcję płodów

¹¹

Działanie progestagenne – skojarzenie norgestymatu z etynyloestradiolem wykazuje umiarkowanie silne działanie progestagenne w badaniach in vivo, co potwierdzono w badaniu przerostu endometrium u królików. Ponadto, skutecznie blokuje owulację u szczurów, chomików i królików, co potwierdza mechanizm działania antykoncepcyjnego.¹²