Działania niepożądane
Norgestymat
Preparat Elin zawiera norgestymat w dawce 250 µg oraz 35 µg etynyloestradiolu i jest stosowany u kobiet w wieku rozrodczym. Profil bezpieczeństwa norgestymatu został oceniony w pięciu badaniach klinicznych obejmujących 1891 pacjentek. Najczęstsze działania niepożądane (>10%) to ból głowy (27,9%), zaburzenia miesiączkowania (40,4%), nudności (29,1%), krwawienia z dróg rodnych (26,3%) oraz zaburzenia żołądkowo-jelitowe (24,6%). Częstość tych objawów zmniejsza się z kolejnymi cyklami stosowania, z wyjątkiem zaburzeń miesiączkowania, a wymioty osiągają maksimum w 12. cyklu (11,8%). Stosowanie norgestymatu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem poważnych zdarzeń zakrzepowo-zatorowych, takich jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, zakrzepica żył głębokich i zatorowość płucna, co wymaga szczególnej uwagi klinicznej i natychmiastowej reakcji w przypadku wystąpienia objawów.
Działania niepożądane norgestymatu
Substancja czynna norgestymat, występująca w preparacie Elin w dawce 250 mikrogramów w połączeniu z 35 mikrogramami etynyloestradiolu, może powodować szereg działań niepożądanych. Obserwacje kliniczne potwierdzają, że profil bezpieczeństwa norgestymatu został dokładnie przebadany w pięciu badaniach klinicznych, w tym dwóch randomizowanych badaniach z aktywną kontrolą i trzech otwartych badaniach bez grupy kontrolnej, obejmujących łącznie 1891 zdrowych kobiet w wieku rozrodczym.1
Najczęstsze działania niepożądane
Dane zbiorcze dotyczące bezpieczeństwa stosowania norgestymatu wskazują, że najczęściej zgłaszanym działaniem niepożądanym z częstością przekraczającą 10% był ból głowy (27,9%), a w badaniach po wprowadzeniu produktu do obrotu – biegunka (11,8%).2
W trakcie pierwszego cyklu badań klinicznych najczęściej zgłaszanymi (˃10%) działaniami niepożądanymi były:
- Zaburzenia miesiączkowania (40,4%)
- Nudności (29,1%)
- Krwawienie z dróg rodnych (26,3%)
- Zaburzenia żołądkowo-jelitowe [zgłaszane jako nudności lub wymioty] (24,6%)
- Nieprawidłowe krwawienie z odstawienia (16,9%)
3
Istotną obserwacją jest to, że częstość powyższych działań niepożądanych była największa w pierwszym cyklu stosowania leku i zmniejszała się z kolejnymi cyklami, z wyjątkiem zaburzeń miesiączkowania. Jedynie częstość wymiotów osiągnęła maksimum w 12. cyklu stosowania (11,8%).4
Szczególnie niebezpieczne działania niepożądane
Podczas stosowania norgestymatu, podobnie jak w przypadku innych złożonych hormonalnych środków antykoncepcyjnych, występuje zwiększone ryzyko zdarzeń zakrzepowych i zakrzepowo-zatorowych zarówno w krążeniu żylnym, jak i tętniczym. Należą do nich poważne powikłania, takie jak zawał mięśnia sercowego, udar mózgu, przemijające napady niedokrwienia mózgu, zakrzepica żylna czy zatorowość płucna.5
Niektóre działania niepożądane norgestymatu wymagają natychmiastowej konsultacji lekarskiej i/lub zaprzestania przyjmowania leku. Do tych szczególnie niebezpiecznych reakcji należą:
- Zawał mięśnia sercowego – stan bezpośredniego zagrożenia życia
- Zakrzepica żył głębokich – powikłanie zakrzepowe w układzie żylnym
- Zatorowość płucna – stan zagrażający życiu
- Incydenty mózgowo-naczyniowe – w tym udar mózgu
- Zakrzepica żył siatkówki – zagrożenie dla wzroku
- Nowy przypadek migrenowego bólu głowy – wskazujący na zwiększone ryzyko powikłań naczyniowych
- Rak piersi – nowotwór złośliwy
- Gruczolaki wątroby – zmiany nowotworowe łagodne
- Nowotwory wątroby – zmiany nowotworowe o różnym stopniu złośliwości
- Wysokie ciśnienie tętnicze – wymagające monitorowania i leczenia
- Obrzęk naczynioruchowy – reakcja alergiczna mogąca prowadzić do obrzęku dróg oddechowych
- Pokrzywka – reakcja skórna wskazująca na nadwrażliwość
- Nadwrażliwość – reakcje alergiczne o różnym nasileniu
6
W przypadku wystąpienia powyższych działań niepożądanych, podczas badań diagnostycznych oraz leczenia należy stosować inne środki antykoncepcji niehormonalnej.7
Interakcje wynikające w działania niepożądane
Warto zwrócić uwagę na interakcje pomiędzy norgestymatem a innymi produktami leczniczymi, szczególnie induktorami enzymatycznymi, które mogą prowadzić do krwawienia śródcyklicznego i/lub braku skuteczności antykoncepcyjnej. Takie interakcje mogą skutkować niepożądaną ciążą lub zaburzeniami cyklu menstruacyjnego.8
Szczegółowa lista działań niepożądanych
Poniżej przedstawiono kompletne zestawienie działań niepożądanych związanych ze stosowaniem norgestymatu z etynyloestradiolem, uporządkowane według układów i częstości występowania. Kategorie częstości określono zgodnie z następującą konwencją: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000), częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych).9
| Układ/narząd | Częstość występowania | Działanie niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zakażenia i zarażenia pasożytnicze | Często | Zakażenie dróg moczowych | Infekcje bakteryjne układu moczowego, mogące objawiać się bólem przy oddawaniu moczu, częstomoczem |
| Często | Zakażenia pochwy | Infekcje grzybicze lub bakteryjne pochwy, powodujące świąd, pieczenie, upławy | |
| Nowotwory łagodne, złośliwe i nieokreślone | Niezbyt często | Dysplazja szyjki macicy | Zmiany przedrakowe w komórkach szyjki macicy |
| Rzadko | Torbiele piersi | Łagodne zmiany w tkance piersi wypełnione płynem | |
| Nieznana częstość występowania | Gruczolaki wątroby | Łagodne nowotwory wątroby, które mogą w rzadkich przypadkach pęknąć powodując krwotok wewnętrzny | |
| Rak piersi | Nowotwór złośliwy tkanki piersiowej | ||
| Łagodny nowotwór piersi, ogniskowy rozrost guzkowy wątroby, gruczolakowłókniak piersi | Różne formy łagodnych zmian nowotworowych | ||
| Zaburzenia układu immunologicznego | Często | Nadwrażliwość | Reakcje alergiczne na składniki leku |
| Nieznana częstość występowania | Nasilenie objawów dziedzicznego lub nabytego obrzęku naczynioruchowego | Pogorszenie istniejącego obrzęku naczynioruchowego, który może prowadzić do obrzęku dróg oddechowych | |
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Zatrzymanie płynów w organizmie | Gromadzenie się płynów w tkankach, powodujące obrzęki |
| Niezbyt często | Zmniejszone łaknienie | Obniżenie apetytu, zmniejszona chęć spożywania posiłków | |
| Zwiększone łaknienie, zmiany masy ciała | Wzmożony apetyt lub wahania masy ciała | ||
| Rzadko | Zaburzenia apetytu | Nieprawidłowości w odczuwaniu głodu lub sytości | |
| Nieznana częstość występowania | Dyslipidemia | Zaburzenia gospodarki lipidowej, zmiany w poziomie cholesterolu i trójglicerydów | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Zmiany nastroju | Wahania nastroju, drażliwość, chwiejność emocjonalna |
| Depresja | Obniżenie nastroju, apatia, utrata zainteresowań | ||
| Nerwowość, bezsenność | Uczucie niepokoju, problemy ze snem | ||
| Niezbyt często | Lęk, zaburzenia popędu płciowego | Uczucie niepokoju, zmiany w libido | |
| Rzadko | Utrata popędu płciowego | Znaczące zmniejszenie libido | |
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Bóle głowy | Dolegliwości bólowe głowy o różnym nasileniu i lokalizacji |
| Często | Migrena, zawroty głowy | Nawracające, nasilone bóle głowy z towarzyszącymi objawami; uczucie wirowania lub niestabilności | |
| Niezbyt często | Omdlenie, parestezje | Utrata przytomności; mrowienie, drętwienie, zaburzenia czucia | |
| Nieznana częstość występowania | Incydent naczyniowo-mózgowy | Udar mózgu lub przejściowe niedokrwienie mózgu | |
| Drgawki | Napady padaczkowe lub podobne | ||
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Zaburzenia widzenia | Różne problemy z ostrością widzenia |
| Suchość oczu | Zmniejszenie wydzielania łez, dyskomfort | ||
| Nieznana częstość występowania | Nietolerancja szkieł kontaktowych, zakrzepica żył siatkówki* | Problemy z noszeniem soczewek; zakrzep w naczyniach siatkówki, zagrażający utratą wzroku | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Rzadko | Zawroty głowy | Uczucie wirowania, zaburzenia równowagi |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Kołatanie serca | Subiektywne odczucie niemiarowej pracy serca |
| Rzadko | Tachykardia | Przyspieszenie rytmu serca | |
| Nieznana częstość występowania | Zawał mięśnia sercowego | Niedokrwienie i martwica mięśnia sercowego, stan zagrożenia życia | |
| Zaburzenia naczyniowe | Niezbyt często | Zakrzepica | Tworzenie się zakrzepów w naczyniach krwionośnych |
| Nadciśnienie tętnicze | Podwyższone wartości ciśnienia tętniczego krwi | ||
| Uderzenia gorąca | Nagłe zaczerwienienie i uczucie gorąca, szczególnie w obrębie twarzy i szyi | ||
| Rzadko | Żylne zdarzenia zakrzepowe lub tętnicze zdarzenia zakrzepowe | Zakrzepy w naczyniach żylnych lub tętniczych różnych narządów | |
| Nieznana częstość występowania | Zakrzepica żył głębokich* | Zakrzep w żyłach głębokich, najczęściej kończyn dolnych | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Niezbyt często | Duszność | Subiektywne uczucie braku powietrza, trudności w oddychaniu |
| Nieznana częstość występowania | Zatorowość płucna* | Zablokowanie tętnicy płucnej przez materiał zatorowy, stan zagrożenia życia | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Zaburzenia żołądkowo-jelitowe, wymioty, biegunka, nudności | Różnorodne dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, w tym mdłości, wymioty, luźne stolce |
| Często | Bóle żołądkowo-jelitowe | Dolegliwości bólowe w obrębie przewodu pokarmowego | |
| Bóle brzucha | Dolegliwości bólowe różnych części jamy brzusznej | ||
| Wzdęcia | Uczucie rozdęcia brzucha, dyskomfort | ||
| Zaparcia, wiatry | Utrudnione wypróżnianie, nadmierne gazy | ||
| Rzadko | Zapalenie trzustki | Stan zapalny trzustki, mogący prowadzić do poważnych powikłań | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Rzadko | Zapalenie wątroby | Stan zapalny komórek wątrobowych |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Często | Trądzik | Zmiany skórne związane z nadmierną aktywnością gruczołów łojowych |
| Wysypka | Różne zmiany skórne o charakterze rumieniowym | ||
| Niezbyt często | Łysienie | Utrata włosów o różnym nasileniu | |
| Hirsutyzm | Nadmierne owłosienie typu męskiego u kobiet | ||
| Pokrzywka | Swędząca wysypka bąblowa | ||
| Świąd | Uczucie swędzenia skóry | ||
| Rumień, przebarwienia skóry | Zaczerwienienie skóry; nieregularne zaburzenia pigmentacji | ||
| Rzadko | Nasilone pocenie, nadwrażliwość na światło | Wzmożona potliwość; zwiększona reakcja skóry na promieniowanie UV | |
| Nieznana częstość występowania | Obrzęk naczynioruchowy, rumień guzkowy, nocne poty | Obrzęk tkanek miękkich; bolesna wysypka guzkowa; wzmożona potliwość w nocy | |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Bolesne skurcze mięśni | Mimowolne, bolesne skurcze mięśni |
| Ból kończyn | Dolegliwości bólowe w obrębie kończyn górnych lub dolnych | ||
| Ból pleców | Dolegliwości bólowe w okolicy kręgosłupa | ||
| Niezbyt często | Ból mięśni | Dolegliwości bólowe w obrębie mięśni | |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Bardzo często | Zaburzenia miesiączkowania | Nieprawidłowości cyklu menstruacyjnego |
| Krwotok maciczny | Obfite krwawienie z macicy | ||
| Nieprawidłowe krwawienie z odstawienia | Atypowe krwawienie po odstawieniu leku | ||
| Często | Brak miesiączki | Niewystąpienie spodziewanego krwawienia miesięcznego | |
| Upławy, ból piersi | Wydzielina z pochwy; dolegliwości bólowe lub dyskomfort w obrębie piersi | ||
| Niezbyt często | Wydzielina z piersi | Wydzielanie płynu z brodawek sutkowych | |
| Powiększenie piersi | Zwiększenie objętości tkanki piersiowej | ||
| Torbiel jajnika, suchość sromu i pochwy | Zmiana torbielowata w obrębie jajnika; niedostateczne nawilżenie okolic intymnych | ||
| Rzadko | Upławy | Różnego rodzaju wydzieliny z pochwy | |
| Nieznana częstość występowania | Zahamowanie laktacji | Zmniejszenie lub zatrzymanie produkcji mleka | |
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Ból w klatce piersiowej | Dolegliwości bólowe w obrębie klatki piersiowej |
| Obrzęki | Gromadzenie się płynu w tkankach, powodujące ich powiększenie | ||
| Osłabienie | Uczucie zmęczenia, braku energii | ||
| Badania diagnostyczne | Często | Zwiększenie masy ciała | Przyrost masy ciała |
| Niezbyt często | Zmniejszenie masy ciała | Utrata masy ciała | |
* Działania niepożądane, których nie stwierdzono w badaniach klinicznych, co uniemożliwia określenie częstości. Szczegółowe informacje na temat częstości opartej na standardowych wskaźnikach zgłaszania zdarzeń dla podobnych złożonych, hormonalnych środków antykoncepcyjnych znajdują się w pełnej charakterystyce produktu leczniczego.10
Obserwacja i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego Elin zawierającego norgestymat do obrotu, istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.11
Działania niepożądane norgestymatu można zgłaszać również bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku Elin do obrotu.12
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje
- Przeciwwskazania stosowania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania