nienaruszony parathormon
Nienaruszony parathormon (intact PTH) to forma parathormonu, która jest mierzona w badaniach diagnostycznych, aby uzyskać dokładny obraz funkcjonowania przytarczyc. Parathormon to hormon peptydowy produkowany przez przytarczyce, odgrywający kluczową rolę w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej organizmu.
W przeciwieństwie do fragmentów PTH czy metabolitów, nienaruszony parathormon reprezentuje biologicznie aktywną formę hormonu. Pomiar jego stężenia jest szczególnie wartościowy w diagnostyce pierwotnej i wtórnej nadczynności przytarczyc, niedoczynności przytarczyc oraz monitorowaniu zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej u pacjentów z przewlekłą chorobą nerek.
Oznaczenie nienaruszonegoą parathormonu ma przewagę nad starszymi metodami, które wykrywały zarówno całą cząsteczkę, jak i nieaktywne fragmenty C-końcowe PTH. Współczesne metody immunochemiczne (tzw. metody II i III generacji) pozwalają na selektywny pomiar biologically aktywnej formy hormonu, co umożliwia dokładniejszą ocenę kliniczną i podejmowanie właściwych decyzji terapeutycznych.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Cynakalcet – Właściwości farmakodynamiczne
Cynakalcet, jako kalcymimetyk, działa poprzez zwiększenie wrażliwości receptorów wapniowych na powierzchni głównych komórek przytarczyc, co prowadzi do istotnego obniżenia stężenia intact parathormonu (iPTH) i wapnia w surowicy. W trzech 6-miesięcznych, kontrolowanych placebo badaniach klinicznych u 1136 pacjentów z wtórną nadczynnością przytarczyc (HPT) i schyłkową niewydolnością nerek (ESRD) poddawanych dializoterapii, cynakalcet obniżył średnie początkowe stężenia iPTH z 733 pg/ml (77,8 pmol/l) do wartości ≤250 pg/ml u 35-46% pacjentów, podczas gdy w grupie placebo odsetek ten wynosił 4-7%. Ponadto, u około 60% pacjentów leczonych cynakalcetem zaobserwowano ≥30% redukcję iPTH, a także istotne zmniejszenie iloczynu Ca x P (o 14%), wapnia (o 7%) i fosforu (o 8%), utrzymujące się przez 12 miesięcy. Efekt ten był niezależny od typu dializy, czasu trwania leczenia oraz stosowania witaminy D. W badaniu EVOLVE, obejmującym 3883 pacjentów dializowanych, nie wykazano istotnego zmniejszenia ryzyka zgonu lub zdarzeń sercowo-naczyniowych (HR 0,93; p=0,112), choć analiza wtórna sugerowała pewną korzyść (HR 0,88). U dzieci i młodzieży z ESRD cynakalcet również wykazał skuteczność w obniżaniu iPTH, jednak z ryzykiem hipokalcemii, co wymaga ostrożności i monitorowania.
ciężka hiperkalcemia, dializoterapia, diureza resztkowa, dysfagia, fosfataza alkaliczna, gruczoł przytarczyczny, hipokalcemia, iloczyn wapniowo-fosforanowy, lek kalcymimetyczny, N-telopeptyd, nienaruszony parathormon, niestabilna dusznica bolesna, niewydolność serca, obrót kostny, obwodowe zdarzenie naczyniowe, parathormon, paratyreoidektomia, pierwotna nadczynność przytarczyc, przewlekła choroba nerek, rak przytarczyc, receptor wapniowy, schyłkowa niewydolność nerek, sterol witaminy D, usunięcie przytarczyc, wtórna nadczynność przytarczyc, zawał serca, zdarzenie sercowo-naczyniowe, zwłóknienie kości