ludzki czynnik IX
Ludzki czynnik IX (FIX) to białko osocza krwi odgrywające kluczową rolę w procesie krzepnięcia. Jest proteazą serynową o masie cząsteczkowej około 55 kDa, kodowaną przez gen F9 zlokalizowany na chromosomie X. Czynnik IX jest syntezowany w wątrobie w sposób zależny od witaminy K.
W kaskadzie krzepnięcia czynnik IX uczestniczy w szlaku wewnątrzpochodnym, gdzie po aktywacji przez czynnik XIa lub czynnik VIIa/czynnik tkankowy tworzy kompleks z czynnikiem VIIIa na powierzchni fosfolipidowej, co prowadzi do aktywacji czynnika X. Niedobór czynnika IX powoduje hemofilię B (chorobę Christmasa), recesywną chorobę genetyczną sprzężoną z chromosomem X, charakteryzującą się skłonnością do krwawień.
W leczeniu hemofilii B stosuje się koncentraty ludzkiego czynnika IX pochodzące z osocza lub rekombinowane preparaty, takie jak nonacog alfa. Nowsze terapie obejmują białka fuzyjne z wydłużonym okresem półtrwania (np. eftrenonacog alfa) oraz terapie genowe, które mogą zapewnić długotrwałą ekspresję czynnika IX. Monitorowanie aktywności czynnika IX jest istotne w diagnostyce i kontroli leczenia hemofilii B.
Powiązane wpisy
- Leksykon substancji czynnych
Czynnik IX – Przedawkowanie
Czynnik IX, będący białkiem osoczowym zależnym od witaminy K i produkowanym w wątrobie, odgrywa kluczową rolę w kaskadzie krzepnięcia. Preparaty zawierające wyłącznie ludzki czynnik IX, takie jak Betafact (dostępny w dawkach 250 IU, 500 IU, 1000 IU) oraz Immunine 600 IU, nie wykazują udokumentowanych przypadków przedawkowania ani objawów klinicznych z tym związanych. W przeciwieństwie do nich, preparaty złożone zawierające czynnik IX, np. FEIBA NF, stosowane w leczeniu inhibitorów czynnika VIII, niosą ryzyko powikłań zakrzepowo-zatorowych przy dawkach przekraczających 200 j./kg masy ciała, co wymaga szczególnej ostrożności i monitorowania pacjentów pod kątem objawów takich jak zakrzepica żylna, tętnicza, zator płucny czy DIC.
BETAFACT, czynnik IX, czynnik zależny od witaminy K, FEIBA NF, hemofilia B, IMMUNINE, inhibitor czynnika VIII, kaskada krzepnięcia krwi, ludzki czynnik IX, powikłanie zakrzepowo-zatorowe, rozsiane wykrzepianie wewnątrznaczyniowe, terapia, układ krzepnięcia, zaburzenie krzepnięcia, zakrzepica naczyń wieńcowych, zakrzepica żylna, zator płucny, zespół czynników krzepnięcia - Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Immunine 600 IU 600 j.m.
IMMUNINE 600 IU to wysoko oczyszczony koncentrat ludzkiego czynnika IX, zawierający minimalne ilości czynników krzepnięcia II, VII i X. Badania przedkliniczne, w tym testy toksyczności ostrej na zwierzętach laboratoryjnych, nie wykazały działania toksycznego ani zwiększonej skłonności do zakrzepicy po podaniu pojedynczych dawek produktu. Ze względu na heterologiczny charakter białek ludzkich dla zwierząt, badania toksyczności przewlekłej z wielokrotnym podawaniem uznano za nieuzasadnione, co eliminuje ryzyko błędnej interpretacji wyników spowodowanej odpowiedzią immunologiczną zwierząt. Ponadto, czynnik IX jako białko endogenne nie wykazuje działania toksycznego na układ rozrodczy, mutagennego ani karcynogennego.
aktywność swoista, białka heterologiczne, czynniki krzepnięcia, działanie biologiczne, działanie karcynogenne, działanie mutagenne, koncentraty czynników krzepnięcia, ludzki czynnik IX, mutacje genetyczne, odpowiedź immunologiczna, osocze ludzkie, test krzepnięcia, toksyczność ostra, toksyczność przewlekła, toksyczność reprodukcyjna, właściwości rakotwórcze, zakrzepy - Leksykon leków
Wpływ na płodność, ciążę i laktację – Betafact 250 IU 250 j.m./fiolkę
Produkt leczniczy Betafact, zawierający ludzki czynnik IX krzepnięcia, dostępny jest w dawkach 250 j.m./5 ml, 500 j.m./10 ml oraz 1000 j.m./20 ml, z rekonstytucyjnym stężeniem 50 j.m./ml. W praktyce klinicznej stosowanie Betafact u kobiet w okresie reprodukcyjnym, ciężarnych oraz karmiących piersią wymaga szczególnej ostrożności ze względu na brak danych przedklinicznych dotyczących wpływu na reprodukcję oraz ograniczone dane kliniczne, zwłaszcza u kobiet ciężarnych, co wynika z rzadkości występowania hemofilii B u tej grupy. Preparat powinien być stosowany wyłącznie przy bezwzględnych wskazaniach medycznych, gdy korzyści przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu, np. w stanach zagrażających życiu związanych z krwawieniami u nosicielek hemofilii B z obniżonym poziomem czynnika IX.
- Leksykon leków
Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie – Betafact 250 IU 250 j.m./fiolkę
Ludzki czynnik IX zawarty w preparacie Betafact jest homologiem endogennego czynnika IX, wykazującym identyczne właściwości farmakodynamiczne i farmakokinetyczne. Badania przedkliniczne, w tym test Amesa, nie wykazały potencjału mutagennego tego białka. Testy tolerancji miejscowej na modelu królików potwierdziły dobrą tolerancję po standardowym podaniu dożylnym oraz po przypadkowym podaniu parawenalnym i dotętniczym, co wskazuje na niskie ryzyko miejscowych powikłań nawet przy nieprawidłowym podaniu. Standardowe badania dotyczące wpływu na reprodukcję nie zostały przeprowadzone, co pozostawia lukę w danych dotyczących wpływu na płodność, rozwój zarodka, przebieg ciąży i rozwój pourodzeniowy.
białko osoczowe, działanie mutagenne, endogenny czynnik IX, ludzki czynnik IX, ludzki czynnik krzepnięcia IX, płodność, podanie dotętnicze, podanie dożylne, potencjał mutagenny, rekonstytucja, rozwój pourodzeniowy, rozwój zarodka i płodu, test Amesa, toksyczność reprodukcyjna, tolerancja miejscowa, wpływ na reprodukcję